Brit Eras
Yohanes
ikeskye
Tun a khatu nekre klyosu kitab ne kralake
Kitab a Yohanes neke, kitabke sasam toha kitab deat a mahes Brit Eras kihali Yesuske ne, neke kitab a Matiuske, Markuske, Lukaske, ode Yohaneske. Keskye kitab a Yohanes neke kele ksyalik i tebikan ti kitab detelw ne, kali kihes a ktelanare ribun khyali Yesuske ohe, Yesus neke esei, ode khyali wasi karyake ti propinsi Yudeake ma ti kyait nus Yerusalemke, ma lema kimin ti kitab detelw mahes a Brit Eras desy. Ti Yoh. 21:24 cuma mo kihes a iry makesy atyahy ne, neke “Yesuske wasi matoha I a ilobakke.” Keskye kolnye ktyoha iry a Kristen-are ti heitlulswo, desikeo iry neke Yohanes, neke Yesuske wasi matoha I dehean a kresi enaruke it ne. Ode anakyai kyesy atyahy ne ti kyoat imin ti nus a Efesuske ti ain a 70-90 kyoat desyo Yesuske radur Ia kmuna de (WYSL—Waktu Yesus Sudah Lahir).
Yohanes kyesy a kitab ne ma klyosu ohe:
Yesus neke iry a Hulasokwe isusu I ma ika Raja ode yaorif irkye, neke Mesias I (Yoh. 4:25-26).
Dendye kolnye esei desike tyohak ti Yesuske, desikeo ana myorif yor Hulasokwe nini nam (Yoh. 3:16; 14:6), de lema khyali iry a Yahudi-nare wait tnyetak Musake (Yoh. 1:17).
Ode Yohanes kyesy a kitab ne ma syorw a nam a lema mlay raajar a khyali Yesuske ne. Kali kyoat Yohanes wasi taras desike, ktela irire raajarke it ma kbyohe, Yesus neke Hulasow a I, ode lema yala tenanke kola irkye. Yohanes kyesy ma klyosu ohe, Yesuske radur i kola irkye ne, ode yor sir ti nus ne de. Ode Yohanes ratos manenen I elik (Yoh. 1:14). Lemadendye Yohanes kyesy kitab ne ma irire bisa ma rtohak ti Yesuske bain-bain, ode ma ribunke rhe bain-bain o Yesus neke ese I.
Kitab ne kisike kolnye
1. Yesus neke ese I de (1:1-18).
2. Yesuske yala ktela masalsyalik iare kyor nam iajarare, ma ksyusu ohe Yesus neke Hulasokwe Anan a I (1:19–12:50).
2b. Ktela madi ti nus Yerusalemke, ti kyoat iry Yahudi-nare wait sew Inamreske (5:1-47).
2c. Ktela madi ti propinsi Galileake, ti kyoat iry Yahudi-nare wait sew lan Paskahke (6:1-71).
2d. Ktela madi ti propinsi Yudeake, ti kyoat Yahudi-nare wait sew lan a Ramin ti Lasyery a Ranal Aw Ktafranare ma Ratarukke, kyor sew lan a Rsaa Sen ti Hulasokwe Seike ti Yerusalem (7:1–10:42).
3. Yesuske yajar wasi matoha Iare ode syambayan ti sir, ti kyoat irire rala ma rakumak I ne (13:1–17:26).
5. Yohanes lyosu ohe kyanmwane ikesy a Kitab ne (20:30-31).
6. Yesuske syusu I ti wasi matoha Ike itw, ktyabal wasi nyaso salik nekre (21:1-23).
7. Yohanes kyus wasi Kitabke (21:24-25).