मत्ती
मत्ती ची लिखली आली खोश खबरी
लिखणे आला : मत्ती
लिखणे ची वजह : ईशु वादे चा राजा
लिखणे चा वख्त : करीब 50 - 68 ईस्वी सन्
लिखणे आला : प्रभु ईशु मसीह चा पहला चेला जाये ना मती हुते, ऐनू लेवी वी केहते । हा पलशतिन देशा मां कर गेहणे चे काम तबतक करता रहेला जबतक की ईशु ने आपणा चेला कोह्नी बणाती गेहलता ला (मती 9 : 9, मरकुस 2 : 14,15)।
लिखणे ची वजह : मती ने हा खौशखबरी खास करती कने यहुदिया चे वास्ते लिखली ओह्णे ईशु नु वांह्चे सामणे मसीह, यानिकि यहुदिया चे रुपा मां बावड़ला । हा पहली खौषखबरी ची किताब छै:, “स्वर्ग चा राज” नु सेर्फ मती ही बावड़े । हा किताब, पुराणा नियम’ ते ‘नवां नियम’ चे बीच मां पोल चे काम करे ते या ङुहु नु मिलावे । वे भविष्यवाणिया जको ईशु मसीह चे आणे चे बारे मां पुराणे नियम मां काफी साला पेहले करली गेलती वा प्रभु ईशु मसीह मां पुरी हुवे । ईशु चे जन्म कनु लाती कने ते ओह्चे ङोख चवणे, मारले जाणे, पुरले जाणे ते जीते होणे चा जिकर घणे आच्छे तरीके लारे करला गेला । ऐ किताबी चा लिखणे चा भेद पांच वारी ऐ बाती मां मिले, “जिसे बेह्ले ईशु हा बात केहती चुकला”। (7 : 28, 1: 1,13:53, 19:1, 26:1)
मसीह चे उपदेश ऐ खौशखबरी मां मसीह चे उपदेशा चा मकसद घणा साफ छै । ऐ किताबी मां ये उपदेश छिते जको वा कामा कनु नाता राखै जेची चाहत राजा वा बन्दा ची जिन्दगी लारे करे जको ओह्चे राज्य मां हेंस्सा बाटणे चाहवी ।
पहाड़े पे ङिले गेले उपदेश (5:1-7:29)
ङसा चेला नु भेजले जाणे (10:1-42)
स्वर्ग चे राज्य ची मिशाल (13:1-53)
इज्जत ते क्षमा चा मतलब (18:1-35)
जैतुन पहाड़ा पे उपदेश ङेणा (24:1-25:46)
रुप-रेखा
1. राजे ची पिछाण \ior 1:1-4:11
2. राजे ची प्रजा चा आचरण \ior 4:12-7:29 \ior
3. राजे चे काम \ior 8:1-19:2 \ior
4. राजे ची यरुशलेम नगरा ची यात्रा \ior 19:3-26:2 \ior
5. राजे ची मौत ते ओह्चे जिते होणे \ior 26:3-28:15 \ior
6.राजे चा आखरी हुक्म \ior 28:16-20 \ior