Jesús io ia Nazaret
6
San kee ia ñuu yukua san kunuꞌu ia xuun ia, san ndi uxi-uu tsa nchiko ñaꞌan xi ia kuaꞌan xiꞌin ia. 2 San en sábado, kesaꞌa ia dakuaꞌa ñaꞌan ia xiti veꞌe sinagoga, san kuaꞌa ntseꞌe ñayii xu kunini ñaꞌan xi ia xu kachi:
—Ami kutuꞌua nu yaꞌa ndidaa toꞌon yaꞌa? Ami niꞌi nu ndidaa sa kutuni jnu ya? Ami kineꞌen nu ndidaa sa naꞌnu kida nu xiꞌin ndaꞌa nu? 3 Adi nuyaꞌa kuu carpinteru, d̶aꞌa María san adi xani nu kuu Jacobo, xiꞌin José, xiꞌin Judas xiꞌin Simón kuan ña? San adi jaꞌa io ndidaa x-kuaꞌa nu tuku ña?
San xu nadiko s-tsa ndidaa tsa kada ia. 4 Doko sadaa ia:
—Nisa en x-profeta Ndios ti xiniguaꞌa ñaꞌan xi xuun xi, nisa xeꞌe tsa san nisa xayii tsa ti xiniguaꞌa ñaꞌan s-tsa.
5 San ti kída sa kada ia sa naꞌnu juan, sa kída ni ia kuu sa sakindodo ia ndaꞌa ia sata uu ni ñayii kuꞌu xi san ndadaguaꞌa ñaꞌan ia. 6 San ndaꞌvi nakuin xanaa ia naku ti xininchisa ndidaa ñayii yaꞌa. San ndinoo ia ndidaa ndaꞌa ñuu io ndidaa ñuu yukua san dakuaꞌa ñaꞌan ia.
Sa taꞌvi sa kada ndi uxi-uu tsa nchiko ñaꞌan xi Jesús
7 San danduu kana ia ndi uxi-uu tsa nchiko ñaꞌan xi ia san tsandaꞌa ia ubi ubi tsa. San sañaꞌan ia sa tastuni tsa sa kineꞌen tsa ndidaa tachi kuiꞌia. 8 Sadaa ia tuku sa na kuneꞌe ni tsa en yutu ketuu tsa san ma kuneꞌe tsa nisadana kiꞌin nisa ita-stila, nisa ñono, nisa mediu ma kunuꞌni ndodo tsa; 9 san na keꞌe tsa nchisa doko ma kuneꞌe tsa doꞌno sa nadama tsa. 10 San sadaa ia tuku:
—Ami kuu mee en veꞌe nayii yo san kadinii ni koo veꞌe yukua ntsa na kee yo ñuu yukua. 11 San tu dakaa ñuu ti nchu kinimani ñaꞌan xo san nisa ti nchukunini ñaꞌan yo, san ora na kee yo ñuu yukua, kidi tiachi ndaꞌa saꞌa yo, ndasa na keꞌe d̶iki ñayii ñuu yaꞌa sa diko-ini ñaꞌan Ndios xi. Kuan kachi ndaa ntsu sa kii na ndakakuachi xi ñayii ñuyii taꞌan ntseꞌe ka ñayii ñuu yaꞌa sa kuxi ndidaa ñayii ñuu Sodoma xiꞌin Gomorra.
12 Danduu ndidaa tsa yaꞌa kee tsa san kaꞌan tsa sa na nata-uꞌu ndidaa ñayii. 13 Kineꞌen ntseꞌe tsa tachi kuiꞌia, san xu yoko ñaꞌan tsa aceite xi kuaꞌa ntseꞌe tsa kuꞌu xi, san xu ndadaguaꞌa ñaꞌan tsa.
Duꞌua taꞌan sa saꞌni tsa Juan tsa dakuendutsa ñaꞌan
14 Rey Herodes nitoꞌon tsa sa kuu Jesús, kuan ku vaa ntseꞌe ia. San kachi tsa: Juan tsa xu dakuendutsa ñaꞌan, nándoto tsa; juandiku kida tsa ndidaa sa naꞌnu yaꞌa.
15 uu ka tsa xu kachi:
—Elías kuu.
San dagua tsa xu kachi:
—Dakaa en x-profeta Ndios.
16 Doko kuenta tsaku xi Herodes ndidaa toꞌon yaꞌa san kachi tsa:
—Tsa yaꞌa kuu Juan tsa tsandaꞌa ntsu sa na diti d̶uku xi san nandoto tsa.
17 Kuan dini mee Herodes táꞌvichiion sa na teen ñaꞌan xi Juan san xiꞌni ñaꞌan tsa san chintsadi ñaꞌan tsa kuan duꞌua xika Herodias ña kuu d̶eꞌe Felipe, san chitaꞌan ña xiꞌin Herodes san dandoo ña xani tsa Felipe. 18 Kuan Juan xu kadaa tsa xi Herodes:
—Ti guaꞌa sa koo yo xiꞌin d̶eꞌe xani yo.
19 Sa duꞌua xu kadaa Juan kuan juandiku Herodias nchoj xan sa na kaꞌni ñaꞌan s-tsa, doko ti xu niꞌi modo kada ña 20 kuan Herodes xu yuꞌu ñaꞌan tsa xi Juan, kuan xu kini tsa sa Juan ku en ñayii guaꞌa xiꞌin en ñayii io ndoo xanaa xi, san guaꞌa ntseꞌe xu ku kuu tsa xi Juan. San ndiden xu kunini ñaꞌan tsa san xu kani-ini ntseꞌe tsa xu kada Juan, san xu kunini ñaꞌan tsa. 21 Doko Herodias xini ña sa saa kii sa kuu Juan kuan kuenta xino Herodes kuia san kida tsa en comida sa kaj dini tsa xiꞌin ndidaa tsa kunaꞌnu io sa tastuni tsa xiꞌin ndidaa militar romanu kunaꞌnu xiꞌin ndidaa ñayii kunaꞌnu io Galilea. 22 Danduu d̶aꞌa deꞌe Herodias saꞌan nu sa katasaꞌa nu, san taꞌan ntseꞌe xanaa Herodes xiꞌin ndidaa tsa xuku xiꞌin tsa jnu mesa; san rey sadaa tsa xi nudeꞌe:
—Kaka nasa nchoj xo san taj ntsu xo.
23 San na chonaꞌa tsa Ndios san sadaa tsa sa ndidaa sa na kaka nu kuañaꞌa tsa jnu, kuani ntsa dagua sa tastuni tsa. 24 San nu deꞌe ya saꞌan nu sa io j-nana nu san sadaa nu:
—Nasa kaka da?
San ña yaꞌa sadaa ña:
—Kaka d̶iki Juan ña dakuendutsa ñaꞌan.
25 San kama ntseꞌe kuyii nu sa io rey san sadaa nu:
—Nchoj da sa vitakulii na taj ni d̶iki Juan ña dakuendutsa ñaꞌan xiti en yaxindaꞌa.
26 San ta-uꞌu ntseꞌe rey ya, doko ti nchu kendoo tsa sakanuu xiꞌin ndidaa tsa xuku jnu mesa xiꞌin ti nchu kendoo tsa sakanuu xiꞌin nudeꞌe. 27 San táꞌvichiion rey xi en ndaꞌa saꞌa tsa san na kiꞌin tsa ku diti tsa d̶iki Juan. San tsa yaꞌa saꞌan tsa san diti tsa d̶uku Juan xiti vekaa, 28 san neꞌe tsa d̶iki tsa yaꞌa xiti en yaxindaꞌa; san sañaꞌan tsa xi nudeꞌe, san nudeꞌe nakua ñaꞌan nu xi j-nana nu.
29 Niꞌitoꞌon ndidaa tsa xu kunchiko ñaꞌan xi Juan, san saꞌan tsa sa nakeꞌen tsa yikikoño san chiduja s-tsa.
Jesús sañaꞌan ia sa saxi oꞌon mil tsayee
30 San kuenta nasaa ndi uxi-uu tsa tsandaꞌa Jesús, san nakani tsa ndidaa sa kída tsa xiꞌin ndidaa sa dakuaꞌa ñaꞌan tsa ami saꞌan tsa. 31 San sadaa Jesús:
—Naꞌa na kiꞌin ndo en lugar io ni mee san na ndexavi ndo kuani en taꞌa.
Kuan kuaꞌa ntseꞌe ñayii nuꞌu ndixi san nisa sa kaxi ia ita-stila ti kida juandiku duꞌua sadaa ia. 32 San kuaꞌan ia xiꞌin ndi uxi-uu tsa yaꞌa xiꞌin barku en lugar io ni mee. 33 Doko kuaꞌa ntseꞌe tsa xini sa kuaꞌan ia san nakini ñaꞌan tsa. San xika ndidaa ñayii yaꞌa kuaꞌan, ñayii kee ndidaa ndaꞌa ñuu san diꞌna ka ndidaa ñayii yaꞌa saa sa kuxi Jesús xiꞌin ndi uxi-uu tsa yaꞌa. 34 San noo Jesús barku san xíni ia kuaꞌa ntseꞌe ñayii san kunda-ini ñaꞌan ia, kuan kuenta ndaa ndikachi ti io s-toꞌo xi ndaa tsa ndidaa tsa. San kuaꞌa ntseꞌe sa dakuaꞌa ñaꞌan ia. 35 San kesaꞌa ñini kuaꞌan, san tuꞌua ñaꞌan ndi uxi-uu tsa nchiko ñaꞌan xi ia san sadaa tsa:
—Atuu dana sa kaj ndo io jaꞌa, san ñini ni kuaꞌan. 36 Kadaa ni sa na nuꞌu kadi tsa ndidaa tsa ndidaa yuku io yachi adi veꞌe io yachi, san na kueen tsa sa kaj s-tsa ndidaa tsa.
37 San kaꞌan ia san sadaa ia:
—Kuañaꞌan mee yo ndidaa yo sa na kaj nu ndidaa nu.
San sadaa en tsa yaꞌa:
—Nchoj ni sa na kada gastu da tuini kidanar da ubi cientu kii sa kueen da ita-stila sa nakua ñaꞌan da sa na kaj s-tsa ndidaa tsa ña?
38 San sadaa ia:
—Nada ita-stila io xo? kuaꞌan ku ntsaꞌa ka.
San sa ntsaꞌa tsa, san sadaa tsa:
—Oꞌon ita-stila xiꞌin ubi chaka.
39 San táꞌvichiion ia sa na kadaa tsa sa nchiꞌi nchiꞌi ni na kukoo ndidaa ñayii yaꞌa sata kuꞌu. 40 San sakuntsaku tsa en cientu en cientu tsa xiꞌin daguacientu daguacientu tsa ndiden xichi. 41 San teen ia ndi oꞌon ita-stila xiꞌin nduu chaka, san ndaneꞌe ia jnu ia ichi andivi, san sañaꞌan ia taxaꞌvi xi Ndios san taꞌvi ia ndidaa ita-stila. Danduu sañaꞌan ia xi ndi uxi-uu tsa nchiko ñaꞌan xi ia, ndasa na kuañaꞌan tsa xi ndidaa ñayii, san duꞌua ni nduu chaka daka nduu xi ndidaa ñayii. 42 San ndidaa tsa sáxi san nachitu tsa, 43 san nakeꞌen tsa uxi-uu yeka pedasu ita-stila kendoo xiꞌin chaka. 44 San ndidaa tsa sáxi ita-stila kuu oꞌon mil tsayee.
Jesús xika ndodo ia sata ndutsa
45 San sadaa ia xi ndi uxi-uu tsa nchiko ñaꞌan xi ia sa na nantsee tsa barku sa na kundodonuu tsa na kiꞌin ñuu nani Betsaida, neni na nuꞌu ndidaa ñayii. 46 San tuꞌu danuꞌu ia ndidaa ñayii, kuaꞌan ia en tinduu ku kakataꞌvi ia. 47 Sa kuu niñu, barku ku dagua xiti ndutsa, san kendoo nimee ia ntsa ñuꞌu yichi. 48 San xini ia sa netaꞌan ntseꞌe tsa yaꞌa ndidaa tsa kuan tachi kuan duꞌua naxikoneꞌe ñaꞌan xi barku, san kuiꞌi ka saꞌan Jesús sa io ndidaa tsa yaꞌa san xika ndodo ia jnu ndutsa, san kída ia sa yaꞌia nduu ñaꞌan ia. 49 Doko xini ñaꞌan ndidaa tsa yaꞌa sa xikandodo ia jnu ndutsa, san sani-ini tsa sa en tachi ku san kesaꞌa tsa kana tsa ndidaa tsa; 50 kuan ndidaa tsa xíni ñaꞌan san yuꞌu ntseꞌe tsa. Doko kaꞌan ia s-tsa ndidaa tsa san sadaa ia:
—Kada kaꞌnu xanaa yo. Ma yuꞌu yo kuan ntsuꞌu ku ntsu.
51 San kundaa ia barku sa ñoꞌon tsa ndidaa tsa, san kukadi tachi. San ndidaa tsa yaꞌa oni kuvee tsa yuꞌu ntseꞌe tsa, 52 Kuan daa daa ni ti tediki tsa sa nchu kachi ndidaa sa naꞌnu kída ia xiꞌin ita-stila kuan; kuan ntsee daa io xanaa tsa ndidaa tsa.
Jesús ndadaguaꞌa ia ndidaa tsa kuꞌu xi io ñuu nani Genesaret
53 San yaꞌia tsa enka ndodo ndutsa, san saa tsa ñuu Genesaret san chiten tsa barku. 54 Doko kuenta noo ia xiꞌin ndidaa tsa yaꞌa barku, san nakini ñaꞌan ni ndidaa ñayii xi ia. 55 Ku vaa sa saa ia ñuu yukua, san saꞌan tsa ndidaa tsa sa ntsaka tsa tsa kuꞌu xi xiꞌin kamilla san xu kuntsaka ñaꞌan tsa kiꞌin ami xu nitoꞌon tsa sa io ia. 56 Ami kuu mee sa xu kiꞌin ia tu veꞌe ña ñuu adi yuku, xu taxuku tsa ndidaa tsa kuꞌu xi ichi yaꞌia ia, san xu kukondaꞌvi tsa xi ia san na kuemani ia kuani jnu d̶oo ia na ku koꞌon ndidaa tsa kuꞌu xi. San ndidaa tsa xu kukoꞌon ñaꞌan xi ia xu nduguaꞌa tsa.