7
Imbila iya Siteefani
1 Pe umupuuti umupiti ahamuvhuziilizya uSiteefani ahati, “Vhuli, zyonti zye vhayanga zya muumwo?” 2 USiteefani ahaamula ahati, “Mwe vhamwitu na mwe vhataata vhaane, tejeelezyi! UMulungu uwa vhushindamu ámulolesheeye utaata wiitu uAbulahamu, lwe áali mu nsi iya mu Vhamesopotaamiya, lwe áshiili kusaamila mu nkaaya iya ku Haalani. 3 UMulungu ahamuvhuuzya ahati, ‘Uyeepe mu nsi yaaho, uvhaleshe avhajenzi vhaaho, uyinze mu nsi ye kwe nkulanje.’a 4 Pe uAbulahamu ahasaama mu nsi yaakwe iya Vhakalidaayo, ahasogola ahatendama mu Haalani. Lwe uyise waakwe aafwa kuukwo, uMulungu ahamusaamwa, ahamuleeta mu nsi ino ye niimwe mukutendama ahavhaliilizyo iha.
5 UMulungu atahaamupa uAbulahamu uvhupwano naapamo mu nsi ino, poosye inga pakuvhiiha ulwayo lwakwe. Ileelo uMulungu áfinzile kuuti, alimupa insi ino yivhe yaakwe, pooka na vhantu avha luho lwakwe. Ahavhaliilizyo iho uAbulahamu atáamile nu mwana inga wooka. 6 UMulungu ahamuvhuuzya ahati, ‘Avhantu avha luho lwaho vhaliivha vhajeni mu nsi iya vhantu avhanji. Ukwo vhalivhavhiiha vhavhe vhazya nu kuvhayimvwa nkaani ku havhaliilizyo aha maaha miya ine. 7 Ileelo ine ndiyilonga insi yiila ye yilivhavhiiha kuvha vhazya, pisinda ndivhafumwa mu nsi iyo inga vhahinze kumpuuta ipa.’b 8 Pe uMulungu ahavhiiha ulufingwi nu Abulahamu, lwe lwávhombesile kwi dala ilya kuvhatahiili avhanaavuli vhonti.c Pe uAbulahamu ahamupaapa uYisaaka, lwe aamala insiku naane kufuma kupaapwa, ahamutahiili. UYisaaka ahamupaapa uYaakobu, ahamutahiili, uYaakobu woope ahapaapa avhaana avhanaavuli kumi na mbiili, ahavhatahiili, ivho vhe vhasookulu vhiitu.
9 Avhasookulu vhiitu ivho vhahamulolela umwone umunine uYoosefu, vhahamukazya, ahavha muzya mu nsi iya Miisili. Ileelo uMulungu áamile pooka nu Yoosefu. 10 Ahamupoha mu mayimba gaakwe gonti. Havhili ahaamupa uvhushindamu uvhwa njeele pilongolela ilya Falaawo, umwene uwa ku Miisili. Kwi dala ilyo, ahamuvhiiha kuuti uFalaawo amusungwe. Pe uFalaawo ahamuvhiiha kuvha mupiti mu Miisili, na mu nyumba yaakwe yonti iya shimwene.
11 Pisinda inzala yihagwa mu nsi yonti iya Miisili ni ya Kanaani. Ishaakulya shihavhasilila avhasookulu vhiitu. Pe kuhavha amayimba amapiti. 12 UYaakobu ahiivwa kuuti ku Miisili kuli ishaakulya. Lwe ayiivwa, ahavhasonteelezya avhaana vhaakwe, avhasookulu vhiitu ivho, lwe lwámile lwa kwanda kusogola ku Miisili. 13 Lwe vhasogola ulwa vhuvhili, uYoosefu ahayimanyisya kuuti munine waavho, woope umwene uFalaawo ahavhamanya. 14 UYoosefu ahasonteelezya intumi kwa yise waakwe uYaakobu kuuti, ayinze ku Miisili pooka nu luho lwakwe lwonti. Ivho vhonti vháamile avhantu sabiini na taano. 15 Pe uYaakobu ahasogola ku Miisili, kwe ahafwila kuukwo pooka na vhasookulu vhiitu avhanji. 16 Amafupa gaavho vhahagatwala ku kwavho, mu nkaaya iya ku Shekeemu, vhahagasyila mu mbiipa ye uAbulahamu ákazile ku vhaana avha Hamooli.
17 Lwe ahavhaliilizyo hapalamila he uMulungu kwe avhombe zye áfinzile kwa Abulahamu, uvhwinji uvhwa vhasookulu vhiitu wónjeeye nu kuvha vhupiti nkaani mu nsi iya ku Miisili. 18 Pisinda, mu nsi iyo, ahataliha kukonzya umwene uwunji we atámanyile naazimo izya Yoosefu. 19 Umwene uyo ahavhayimvwa avhasookulu vhiitu, ahavhalajizya avhantu avha luho lwitu kuuti vhavhasumbaje avhaana vhaavho avhacheeche, inga vhafwanje.
20 Mu havhaliilizyo hanaaho uMoose ahapaapwa, áamile mwana umwinza nkaani ku minso aga Mulungu. Avhapaafi vhaakwe vhahamusunga ku havhaliilizyo aha meezi gatatu. 21 Ileelo lwe vhapootwa kumuzyiha, vhahamuvhiiha papiipi ni jenje. Usamwene uwa Falaawo ahamulombola, ahataliha kumusunga ngati mwana waakwe. 22 UMoose ahasambiilila uvhushindamu uvhwa njeele vhwonti uvhwa Vhamiisili, ahavha mudandamazu kuyanga hinza, havhili ulujendo lwakwe luhavha lugolosu.
23 Lwe aafisya amaaha alubaayini, ahaamula kusogola kuvheenya avhajenzi vhaakwe aVhaisilayeeli. 24 Ukwo ahamulola uMumiisili wumo akumuhoma uMuisilayeeli, ahamwavwa umujenzi waakwe uMuisilayeeli, ahalanduzya, ahamugoga uMumiisili. 25 UMoose ahasiivhaga kuuti avhajenzi vhaakwe kwe vhamanye kuuti uMulungu kwe avhaposhe kutuushila ku kwakwe, ileelo avhajenzi vhaakwe vhatahazimanyinsanya izyo.
26 Indaavhi yaakwe, ahavhalola aVhaisilayeeli vhavhili vhaakulwa, ahanzaga kuuti avhakundanye, ahavhavhuuzya ahati, ‘Imwe, mwe vhaana luho! Shooni she mukwanza muvwalazanye?’ 27 Ileelo ula we ahamuhomaga uwamwavho ahamubunchila uMoose, ahamuvhuuzya ahati, ‘Wu naanu we akuvhiisile kuuti uvhe we mupiti, nu kuvha we mulonzi kuli iswe? 28 Ukwanza kungoga niine inza vwe waamugozile uMumiisili ula mawiila?’d 29 UMoose lwe ayiivwa amazwi igo, ahashimbila, ahasogola ku nsi iya ku Midiyaani, ahatendama nu kuvha mujeni, ahapaapa avhaana vhavhili kuukwo.
30 Amaaha alubaayini lwe gaafiha kufuma pe áfisile ku Midiyaani, uMoose áamile kwi laala papiipi ni gamba ilya Sinaayi. Pe uhavhizya uwa MWENE uMulungu ahamuloleshela pa shipindi she shihaahaga umwoto. 31 Lwe aalola, ahasukumila, ahapalamila papiipi inga ayeenye ahinza. Ahiivwa izwi ilya MWENE, likumuvhuuzya likuti, 32 ‘Ine ne Mulungu uwa vhasookulu vhaaho, uAbulahamu nu Yisaaka nu Yaakobu.’e UMoose ahatetema kwi lyoga, ahanyila nu kwenya.
33 Pe uMWENE uMulungu ahamuvhuuzya ahati, ‘Zuula ivilyatu vwaho, mwe pe ipo pe uyimiliiye pafinjile. 34 Ingavhwenyi amayimba ge vhakuvhombelwa avhantu vhaane ku Miisili, nivuuye inkuuta yaavho, ninzile kuvhapoha. Ishi pe inkusonteelezye usogole ku Miisili.’”f
35 USiteefani ahajendeelela kuyanga kuuti, “UMoose uno we aVhaisilayeeli vhámuhaanile, vhahamuvhuuzya kuuti, ‘Wu naanu we akuvhiisile kuuti uvhe we mupiti, nu kuvha we mulonzi?’ Ileelo uMoose uyo we uMulungu ámusonteleziizye kuuti avhe wusongo waavho nu muposhi waavho, kufumililana na vwe uhavhizya ámulolesheeye pa shipindi paala. 36 UMoose we ávhalongoziizye kufuma ku Miisili, kwi dala ilya kuvhomba amafindango ni vilolesyo ku Miisili na mwa Sumbi uwa Shamu na mwi laala, ku havhaliilizyo aha maaha alubaayini.
37 UMoose uyo we ávhavhuziizye aVhaisilayeeli kuuti, ‘Muli imwe, uMulungu alivhasevhela umukuvhwi we ali inza ine.’g 38 Uweene we áamile mu mpuga iya vhasookulu vhiitu lwe vhávhungiine mwi laala muula. Ukwo uhavhizya ahayangaga nawo mwi gamba ilya Sinaayi, woope ahaposheela amazwi aga vhulanzi inga atupe iswe.
39 Ileelo avhasookulu vhiitu vhatahanzaga kumushindiha, vhahamuhaana, mu mooyo gaavho vhahagaluha ku Miisili. 40 Lwe uMoose ahaavha mwi gamba, vhahamuvhuuzya uAaloni umukulu waakwe vhahati, ‘Tugombele iviholanyo ivwa vhalungu, vhe vhatulongozyaje mwi dala, mwe pe uMoose we atulongolaga kufuma ku nsi iya ku Miisili, tutamanyile zye zimwazile ukwo.’h 41 Mu havhaliilizyo hanaaho, aVhaisilayeeli vhahagomba ishiholanyo she sháali ngati ngwada. Vhahashifumwizya impuutile, nu kushivhiishila ishikulukuulu, ishintu she vhágomvile ku nyoovhe zyavho vhuuvho! 42 Pe uMulungu ahavhagunjila, ahavhaleha vhapuutaje izuvha nu mwezi ni nzota, inza vwe yisimviilwe mwi kalaata ilya vhakuvhwi kuuti,
‘Mwe Vhaisilayeeli! Neene ne muhamfumwizyaga impuutile
ku havhaliilizyo aha maaha alubaayini kwi laala?
43 Ndaali! Imwe muhavhusyaga iheema, lye lyámile ni shiholanyo isha mulungu uMooleki,
ni shiholanyo isha nzota iya mulungu wiinyu uLefaani.
Iviholanyo ivwo, vwe mwávigomvile
kuuti muvipuutaje.
Kuli izyo, kuuti imbatwale muvhe mwe vhakungwa,
kusogola ku nsi iya kutali kushila ku Babeeli.’i
44 Kwi laala kuula avhasookulu vhiitu vháamile ni Heema ilya Vhusimishizi.j IHeema ilyo lyágomviilwe inza vwe uMulungu ámulajiziizye uMoose, kulandatana ni shiholanyo she ámulolesiizye. 45 Pe avhasookulu vhiitu vhahaposhelezanya ilyenelyo kufishila ahavhaliilizyo aha Yooshuwa, lwe vhayinyatula insi yiila kufuma mu nsi izinji zye uMulungu ázishimbiziizye pilongolela lyavho. Ipo lihasyala mu nsi mwemuula kufishila ahavhaliilizyo aha Daavhudi. 46 UMulungu ámusungwilwe uDaavhudi, woope ahamulaavha ahati, ‘We Mulungu wa Yaakobu, unitishizye inkuzenjele inyumba.’ 47 Ileelo we ámuzenjeeye inyumba iyo, mwana waakwe umwene uSolomooni. 48 Ileelo uMulungu umupiti uwa ku mwanya, atakutendama mu nyumba zye avhantu vhazenzile. Inza vwe umukuvhwi áyanzile kuuti,
49 ‘UMWENE uMulungu ahati,
Ku mwanya lye litengo lyane ilya vhumwene,
pansi pe nkuvhiiha ivinama vwane.
Nyumba yooni ye munganzenjela?
Poosye pooshi pe ingatuuzya ine?
50 Ivwo vwonti te neene návipezile?’k
51 USiteefani ahajendeelela kuyanga kuuti, “Imwe mwe muli na mooyo amagomu! Amooyo giinyu na makutwi giinyu gali ngati ga vhantu vhe te Vhayuuda. Shiima imwe mukumudinda uMupepo uMufinjile inza vwe avhasookulu vhiinyu vhahavhombaga! 52 Kuli umukuvhwi we avhasookulu vhiinyu vhatámuyimvwizye? Yeenyi, vhahavhagoga avhakuvhwi, poosye vhe vhahafumwaga uvhukuvhwi kuzya kwinza ukwa Chilisiti, we wa nalyoli! Uyo, imwe muhamutwala ku vhalugu, muhamugoga! 53 Poosye she imwe mwáposheleeye indajizyo izya Mulungu kutuushila kwa havhizya waakwe, ileelo mwáhaanile kuzishindiha.”
Vhakumugoga uSiteefani
54 Avhapiti avha Vhayuuda vhaala lwe vhiivwa amazwi aga Siteefani, vhahaviitwa nkaani, nu kuyilumaluma ku mulaha. 55 Ileelo uweene uSiteefani she ayizuuye uMupepo uMufinjile, ahatontomela ku mwanya, ahalola uvhushindamu uvhwa Mulungu, nu Yeesu ayimiliiye ku luvhazu ulwa ku ndiilo kwa Mulungu. 56 Pe ahayanga ahati, “Yeenyi! Naalola ku mwanya kwigusile, uMwana uwa Aadamu ayimiliiye ku luvhazu ulwa ku ndiilo kwa Mulungu!”
57 Pe avhapiti avha Vhayuuda vhaala vhahahaana kutejeelezya, vhahadinda amakutwi gaavho, uku vhakuzuma ahalanga, vhahamudomoshela pooka uSiteefani, 58 vhahamufumwa panzi pa nkaaya, vhahataliha kumuhoma na mavhwe. Avhasimishizi vhaala vhoope vhahazuula amakooti gaavho kuyisengaanya kumuhoma, vhahagavhiiha pa vinama ivwa mujaaha wumo we vhahatinji uSaavhuli.
59 Lwe vhakumuhoma uSiteefani na mavhwe, uweene ahalaavhaga ahatinji, “Mwene Yeesu, uvhuposheele uvhupuuma vhwane!” 60 Pe ahasugamila pansi, ahahoola kwi izwi ahati, “Mwene, utahavhalonje ku vhutalamalandu uvhu vhwe vhavhomba.” Lwe ayanga izyo, ahafwa. Woope uSaavhuli ahalola hinza kumugoga.