Danaꞌma tsa Esteban
7
Danduu dutu kunaꞌnu ndukutoꞌon tsa xi Esteban:—Sa ndaa kuu nchisa ña?
2 San Esteban sadaa tsa:
—Xanii, ndidaa dini tsa xuku jaꞌa, kunini ni sa na nakani da. Ndios ia tastuni ntseꞌe nanuu ia jnu ku tadeꞌe ndo Abraham kuenta ío tsa Mesopotamia, kuenta vita kiꞌin ka tsa koo tsa Harán.a 3 San Ndios sadaa ia: “Ti kee xuun yo xan san dandoo xayii yo xan, san kuaꞌan ñuu na dadana ñaꞌan ntsu xo.”b 4 Danduu kee tsa xuun ndidaa caldeu san ío tsa Harán. San xiꞌi s-tadeꞌe tsa, san Ndios ntsaka ñaꞌan ia s-tsa vaxi ñuu io ni ndidaa ni vita.
5 San ti sañaꞌan ia herencia, nisa en taꞌa ñuꞌu sa kuin ndodo tsa; doko sadaa ia sa kuj s-tsa xiꞌin ndidaa d̶aꞌa tsa nu nchiko vaxi san tsa yaꞌa vita koo ka nisa en d̶aꞌa tsa ora yukua. 6 San sadaa Ndios sa ndidaa d̶aꞌa tsa nchiko vaxi ku kuu nu na ñayii juera enka ñuu, san kada ñayii sa kadachiion ntseꞌe nu xiꞌin kada ñayii sa taꞌan ntseꞌe nu kumi cientu kuia. 7 Doko kachi ia tuku: “Ntsuꞌu ndakakuachi ntsu xi ñuu na kuinokuachi nu xi, duꞌua kachi Ndios, san tuꞌu jaꞌa san kee nu san kij nu jaꞌa ki chiñuꞌu ñaꞌan nu ku ntsu.”c 8 Ndios kída ia en tratu xiꞌin Abraham sa kachi sa na koo circuncisión; san duꞌua kída Abraham kuenta kaku d̶aꞌa tsa Isaac kída circuncidard tsa nu nduu una kii. San duꞌua ni kída Isaac xi Jacob, san Jacob duꞌua kída tsa xi ndi uxi-uu patriarca.
9 Ndidaa patriarca kuan ku kuadu nu san díko nu José xi ñayii io país Egipto. Doko Ndios ío xiꞌin nu; 10 san chíntsee ñaꞌan ia jnu kuenta xu taꞌan ntseꞌe nu, san kída ia sa na kutuni ntseꞌe jnu xiꞌin kída ia sa na kinimani ñaꞌan Faraón rey Egipto jnu, tsa sani ñaꞌan jnu sa ku kuu nu gobernador Egipto xiꞌin nee x-palaciu tsa.
11 Danduu kíxi en doko san taꞌan ntseꞌe nika nee país Egipto xiꞌin Canaán san ku tadeꞌe ndo ndidaa tsa ti xu niꞌi tsa sa kaj s-tsa. 12 Doko kuenta niꞌi toꞌon Jacob sa io trigu Egipto, tsandaꞌa tsa d̶aꞌa tsa “tsa kuu ku tadeꞌe ndo” sáꞌan nu diꞌna nuu viaji sa kueen nu ntsa Egipto. 13 Guelta ku uu saꞌan nu yaꞌa ndidaa nu Egipto, José sadaa nu xi xani nu andu kuu nu.e San duꞌua xíni Faraón andu kuu xayii José. 14 San danduu José kída nu sa na kiꞌin s-tata nu Jacob xiꞌin ndidaa xayii nu Egipto, san ndidaa tsa yaꞌa kuu tsa uni diko saꞌun ñayii. 15 Duꞌua taꞌan sa kana ñaꞌan José sa na kiꞌin Jacob kuan Egipto, sa juan ndeꞌe tsa xiꞌin ndidaa ku tadeꞌe ndo. 16 San ntsaka ñaꞌan s-tsa kuaꞌan Siquem san juan chinduxaꞌan s-tsa, sa seen Abraham xiꞌin plata, xi ndidaa d̶aꞌa Jamor tsa io Siquem.
17 San kuenta kuyachi sa saa kii promesa, sa sadaa Ndios xi Abraham, san ñayii ñuu Israel kaya ntseꞌe Egipto 18 ntsa kii kukoo enka rey Egipto en tsa ti xini ñaꞌan xi José. 19 Xiꞌin sa maña rey yaꞌa kida tsa sa na kadachiion ntseꞌe ndidaa ñayii kuu ku tadeꞌe ndo san kidachiion duꞌua tsa, san táꞌvichiion tsa sa na dandoo ñaꞌan duꞌua xi ndidaa daꞌa yiki paꞌa ndasa na kuu nu. 20 San tiempu yukua káku Moisés san taꞌan-ini ñaꞌan Ndios jnu. San nu yaꞌa ío nu uni yoo xeꞌe s-tata nu. 21 Doko kuenta dandoo ñaꞌan ni mee jnu ndasa na kuu nu, san d̶aꞌa deꞌe Faraon naniꞌi ñaꞌan nu san nakuaka ñaꞌan nu san xíto ñaꞌan nu na d̶aꞌa nu. 22 Moisés guaꞌa ntseꞌe kutuꞌua nu ndidaa sa xini ndidaa egipciu, san guaꞌa ntseꞌe xu kaꞌan nu xiꞌin guaꞌa ntseꞌe xu kada nu sa xu kada nu.
23 Ora xíno Moisés uvidiko kuia, kíxi xanaa tsa sa kiꞌin tsa ku koto tsa xayii tsa ndidaa tsa kuu ñuu Israel. 24 San xíni tsa sa en egipciu kaniaꞌa ntseꞌe tsa xi en tsa kuu ñuu Israel, san saꞌan tsa sá natavi ñaꞌan tsa san saꞌni tsa egipciu kuan. 25 Moisés sáni-ini tsa san ndidaa xani tsa kininchisa tsa sa Ndios kuenchiion ñaꞌan s-tsa sa kineꞌen ñaꞌan tsa ñuu yaꞌa, doko ti en xíninchisa. 26 San duu enka kii, saa tsa sa io uu tsa naa, san nchu kaꞌntsadagua tsa san sadaa tsa: Xanii, naku naa yo nduu yo san ndiani mee yo.
27 Doko tsa kaniaꞌa xi enka tsa, chindaꞌa tsa Moisés san ndukutoꞌon tsa: “Andu táꞌvichiion jni sa kij ni tastuni ñaꞌan ni xiꞌin kaꞌntsa ni kuachi jaꞌa d̶a nduu da? 28 Ama nchu kaꞌni ñaꞌan ni d̶a kuenta kída ni iku xi egipciu kuan ña?” 29 Kuenta tsaku xi Moisés toꞌon yaꞌa san yuꞌu tsa san xino tsa san ío tsa Madián, san juan ío ubi d̶aꞌa tsa.
30 Yaꞌia uvidiko kuia, san nanuu en ángel jnu tsa desiertu tinduu nani Sinaí, xiti ñuꞌu xiko en yutu titsaa nani zarza. 31 San xíni Moisés, san yuꞌu tsa sa nanuu jnu tsa; san kuyachi tsa sa ntsaꞌa tsa, san tsaku s-tsa sa káꞌan Ndios: 32 Ntsuꞌu kuu j-Ndios s-tadeꞌe yo, Ndios chiñuꞌu Abraham, Isaac xiꞌin Jacob. Doko Moisés oni kidi ñaꞌan s-tsa san yuꞌu ntseꞌe tsa, san nisa ti kuyee tsa sa nantsaꞌa tsa.
33 San sadaa Ndios: Kineꞌen nchisa yo xan, kuan ñuꞌu indodo yo kuu ñuꞌu ii. 34 Xíni ntsu sa taꞌan ntseꞌe ndidaa ñayii kuu ku kiun ntsu io Egipto san tsáku ku ntsu sa saku ntseꞌe nu, san vita noo ntsu sa kineꞌen ntsu jnu ñuu yaꞌa. Naꞌa kuan yoꞌo nuꞌun nituku yo Egipto.f
35 Dini Moisés tsa sadaa nduu tsa naa kuan xi: Andu táꞌvichiion jni sa kij ni tastuni ñaꞌan ni xiꞌin kaꞌntsa ni kuachi? Tsa yaꞌa tsandaꞌa Ndios kuenta gobernador xiꞌin tsa kineꞌen ñaꞌan ñuu yukua, sa taꞌvichiion ángel nanuu xiti ñuꞌu xiko yutu titsaa nani zarza. 36 Moisés kineꞌen ñaꞌan tsa, san kída tsa milagru xiꞌin señal Egipto, Mar Rojo xiꞌin desiertu uvidiko kuia.
37 Dini tsa yaꞌa kuu Moisés sadaa xi ñuu Israel ya: “Ndios ndaneꞌe ia en profeta kuenta ntsuꞌu sa io yo ndidaa yo, tsa yukua kunini yo.”g 38 Dini tsa yaꞌa kuu tsa ío xiꞌin ñuu kuan desiertu xiꞌin ángel kaꞌan ntsa tinduu Sinaí xiꞌin ndidaa ku tadeꞌe ndo san tsa yaꞌa kuu tsa niꞌi toꞌon kaꞌan na modo koo ndo xiꞌin Ndios san kachi toꞌon tsa ku ndo.h
39 Ku tadeꞌe ndo ti xininchisa ñaꞌan tsa s-tsa; guaꞌa ka ti nchu kini tsa nisadana ka kuan sa xu nchoj s-tsa kuu sa nuꞌu nituku tsa Egipto, 40 san sadaa tsa xi Aarón: Kadaguaꞌa ni ndios na kundodonuu ku nuu ndo na kiꞌin; kuan Moisés tsa kineꞌen ñaꞌan ku ndo Egipto, ti xini ndo nasa kuu sa taꞌan tsa. 41 San danduu kídaguaꞌa tsa en ndikutu san chiñuꞌu tsa idolo yukua, san doko tsa kiti tata san kída tsa viko sa saꞌa xi sa kídaguaꞌa tsa xiꞌin ndaꞌa tsa. 42 Doko Ndios dandoo ñaꞌan ia s-tsa sa na chiñuꞌu tsa ndidaa sa io andivi. Duꞌua kuenta yodotuni xi ndidaa x-profeta Ndios:
Israel duꞌua kaꞌan ntsu xo, ama saꞌni yo kiti tata xiꞌin doko yo sa doko yo ku ntsu
kuenta ío yo uvidiko kuia desiertu kuan ña?
43 Maska sa xído yo sa xu kedika Moloc,
xiꞌin x-chodini j-ndios yo Refán
ndidaa imagen kidaguaꞌa yo sa chiñuꞌu yo.
Juandiku kineꞌen ñaꞌan ntsu ku kiun ntsu, xika ka sa kuxi Babiloniai.
44 Kuenta táꞌvichiion Ndios xi Moisés sa na kadaguaꞌa tsa tabernaculo san kídaguaꞌa tsa kuenta ni sadaa ia sa na kagua. San ku tadeꞌe ndo desiertu ineꞌe guaꞌa tsa tarbenaculoj nee io tsa. 45 Danduu ku tadeꞌe ndo xiꞌin Josué tuꞌu niꞌi tsa tabernaculo, san xu kuneꞌe tsa yii ora xu yii tsa ñuu xu nakua ñaꞌan Ndios xi ku tadeꞌe ndo. Ndios xu nakua ñaꞌan ia ñuu ntsa kii ío David. 46 David xu kada tsa sa nataꞌan xanaa Ndios. Juandiku xika tsa xi Ndios sa na kuu kada guaꞌa tsa en veꞌe sa na koo ia kuu j-Ndios ñayii io Israel. 47 Doko Salomón kuu tsa kídaguaꞌa s-templu kaꞌnu Ndios. 48 Doko ia kaꞌnu ntseꞌe ti io ia veꞌe kidaguaꞌa ñayii, kuenta kachi profeta:
49 Andivi ya kuu sa intsaku ntsu,
san nuꞌun ya kuu sa ndexavi ku saꞌa ntsu.
Na veꞌe kadaguaꞌa yo kuntsu? kachi tsa Toꞌo:
Ña ami kada yo sa ndexavi ntsu
50 Adii kuu ndaꞌa ntsu ya kuu sa kída guaꞌa ndidaa ndituꞌu jaꞌa ñak?
51 ¡Doko dini ndidaa ni ntsee ntseꞌe d̶iki ni,l sa xanaa ni xan xiꞌin d̶oꞌo ni xan ti yii toꞌon! Kuan ti nchu kunini ni sa nchoxi Espíritu Santu. Duꞌua xu ku kuu ndidaa s-tadeꞌe ni tsa ío diꞌna san duꞌua ni kuu ni tuku. 52 Da ndidaa x-profeta Ndios kuu sa ti xiko s-tadeꞌe ni ndidaa ni? saꞌni tsa ndidaa tsa xu káꞌan sa kixi Jesús ia kuu Mesías. Tsa diko ni xiꞌin tsa saꞌni ni. 53 ¡Dini ndidaa ni niꞌi ni ley sa tsandaꞌa Ndios xiꞌin ángel, san ti kída ni sa kachi!
54 Tsaku s-tsa ndidaa toꞌon yaꞌa, san nadiko ntseꞌe s-tsa ndidaa tsa, san oni ku ruꞌu jnuꞌu tsa; 55 doko Esteban ñoꞌon tsa Espíritu Santu sa nantsaꞌa tsa ichi andivi san xíni tsa sa sandutsa Ndios xiꞌin Jesús in ia ichi j-ladu kuaꞌa Ndios. 56 San kachi tsa:
—¡Xini da andivi sa nuna xiꞌin ia nduu ñayii ñuyii yaꞌa iin ia j-ladu kuaꞌa Ndios!
57 Danduu ndidaa tsa yaꞌa kána tsa niꞌi ntseꞌe nika, san sádi tsa d̶oꞌo tsa san ndágua ntsaa ñaꞌan tsa xi Esteban. 58 San kineꞌen ñaꞌan tsa ndikeꞌe ñuu san chidoyuu ñaꞌan tsa. San ndidaa tsa dakuidokuachi ñaꞌan taxuku tsa d̶oꞌno tsa jnu en nu nani Saulo ndasa na kuntsaa nu.m
59 San neni chidoyuu ñaꞌan xi Esteban, Esteban xikataꞌvi tsa san kachi tsa:
—¡Toꞌo Jesús, nakeꞌen ni x-Espíritu da ya!
60 San sakuixiti tsa san kána tsa san kachi tsa:
—Toꞌo, ma dakuidokuachi ñaꞌan ni s-tsa sa saꞌa ndidaa jaꞌa.
San tuꞌu kaꞌan tsa toꞌon yaꞌa, san xíꞌi tsa.