LUWKA
ndîy nì hwî mí lò-ɦéy
Lò-tsò ngà ndèy ddiy
(Mk 1:1; Nji 1:1-3)
1
1 Tewofilo,a drǒ ma jì nì li.Bíy nì bbalè mbù ì ndíy, ddiy cha Drà njèy mà kàó nì djú lò. 2 Ndrǔ ndîy í lò ddiy ngà ndèy-tsò mí nga djúddù, cha njàní ì njà ì nyú nà nì ndrǔ tdrà mà dhò níchú; fú kpa dhò ka bbû tdè Drà mí lò-tdràdha mí njí. 3 À tdè ma dhò ddí lǎní, ma měy, ma tsǐ, njèyní ndèy njèy ndèy nì fú lò-tey wá chěy, cha ddiy-kpà-tsò ngà ndèymí nga djúddù. Fúnga nà, ma ddêy à tdè lǎní drǒ, ma ndíy fú lò djú lò nyi dhò, Drǒngóli Tewufilo; 4 ndaní nyi tsǐ, nyi dhò ka ddêy nì lò-kpà nì dìychú.
Malayika nì Bàtízò ndèy dêy bbu nì Yohana mí gòwdha-ɦéy tdrǎ ddiy
5 Herodde tdè Pey, Yuddeya mí ngòw ó nì ro, dyǎdja tdè, ndèy ró dho nà Zakariya, Abidjab ngá bbúw ó nì li. Ǎ ngá ɦìytss tdè, nabi Aruna ngá ddèy ó nì li. Fúlǐ ngá ɦìytss ró dho tdè Elisabeti. 6 Ndrǔ tdè rwo tú wá, chǒw ní lò ì nì njěy Drà nyú djú nì ndrǔ; kpa dêy Drǒngóli Drà ngá lò, yǎdha-kpà, wánì lò-kpà mà rónga pbǒ, ngǎ ndèymí mblòw ní ka nì li mblǒw djǒmá nì lò ní. 7 Chú, ndrǔ tdè ngǎ nzòw nà; ddiydhò, Elisabeti tdè ngù ní. Kpa rwo tú wá dhí cho rà tdè dàní dà nga djòluw.
8 Chú, ddì dyi ó, Zakariya dêy shǐ Drà nyú djò ndrǔ ró dho nà; ddiydhò, fú njí ddù shì tdè kpa dêy fú njí njěy ndanà nì kpa djú. 9 Gbè ndrǔ ró dho nà ì nì shǐ Drà njìò nì kpa njeynì níchú, à ka vû tdè dyâ bùdha tùw òluw, ndaní ndèy tsûw Drǒngóli, Drà mí ddiy ní nú, ngǎ ndèy ó cherr rò nà nì nga ò ro, ndèy béy ǒmá rǐy ndèy dzìy nì ngǒw, ndèy ka nì bey ro nì tsúw ddà. 10 Rǐy ndèy dzìy nì ngǒw, ndèy ka nì bey ro nì tsúw ddà ka dêy bey ro, ndrǔ-tsi wá dêy lò těy Drà nà bbayiy djú. 11 Chú, Drǒngóli Drà ngá malayika kâ ndèy dhò Zakariya dhò. Fú malayika dèy ru ka ss̀ nì nga, Drà dhò ka nì rǐy ndèy dzìy nì ngǒw, ndèy ka nì bey ro nì tsúw ddà mí djuw kotéy ví djúnga-là djòluw. 12 Zakariya njà malayikaro, àmí ddeydha sà ndèy, do ddí lòw à. 13 Chú, malayika kâ tdrà à dhò: “Zakariya, nzǐ njey do; ddiydhò, nyìmí nzz̀dha Drà rr̀ ŋà. Nyǐngá ɦìytss, Elisabeti rà kpatss̀ ní ngba gòw nyi dhò; nyi ràmí ngba ró dho ley Yohana. 14 Fú ngba mí lò dhò, nyi rà tdè hwî nà drǒngó, bíy nì ndrǔ ddí rà hwî njèy fú ngba gòw ndèy ddiy mí lò dhò. 15 Ddiydhò, à rà tdè bba-dja ní Drà nyú djú; à rà dìyváyìy-ngìy-tsi wà míc rò, ǐngí rìyní à kà ndèy nà ka rǐy nì mbùdha ní ddiy rò mà mbù nzǐ. À ónga rà kìy věy Drà mí Bblǒ Thíy nà, děy ndèy nì yànì-zz̀ ò mí nga djúddù. 16 À rà Israeli-ddúw bíy nì tsò li ddíyàchú, Drǒngóli, ìdhí Drà dè.” 17 À rà bbiy gbè bba-dja Drà mí lò-ɦéy ndèy nì mbǎ nì li níchú, Drà ró dho nà ndèy nì lò těy ndrǔ dhò děy ndèy rà shì nì lò-djò nì, Eliya-thíyd ndèymí àmí kpá-kpánga nà ó, ndaní ndèy njúw nzòw-djá-tsò nzòw nà, à rà nzǐ ì nì nga rř nì ndrǔ-tsò li ddíyàchú, chǒw ní lò ì nì njěy nì ndrǔdhí lò-ónga ndòdha mí nyǔꞌwiy dè. À rà ŋà ì-thíy ùw ddiy nì ndrǔ-tsi dhí Drà dhò. 18 Fúnga nà, Zakariya kâ malayika dhiy: “Fú lò nì dìychú ddiy ma rá tsì ŋǎchú? Ddiydhò, manì ngó, màtsá ɦìytss ddí nì cho nà bíy.” 19 Fúnga nà, malayika kâ lò ngù à dhò: “Ma nì Gabreli, ma dey nì Drà nyú djú, à chô ma, ma rǎ lò tèy nyi nà, ndaní ma tdrǎ í hwî mí lò-ɦéy nyi dhò. 20 Chú, nyi ùw màtsá lò-kpà nzá, cha ndèy rà ndèy njèy nì ro, nyi njǎ, nyi rà ngu nzǐ ndèy-tsò rà lò tèy nì li ní; nyi rà lò tèy nzǐ pbǔw fú lò rà ndèy njèy mí ddu ò.”
21 Fúnga nà, ndrǔ-tsi dêy Zakariya pbǒe ro, ndrǔ ónga dêy ꞌwǐy swiy Zakariya dêy dey Drà mí ddiy ní nú, ndèy nì ngǎ ndèy ó cherr rò nà nì nga ò mí lò dhò. 22 Chú, rúgò à kâ shì ro, à kâ tdè nzá ndèy těy lò kpa dhò ro, kpa tsì tdè, à njà gbè nyu nyù nì li níchú ndèy nì ndèy dhǒ nì ddiy, kâ ndèy dhò Drà mí ddiy ní nú, ndèy nì ngǎ ndèy ó cherr rò nà nì nga ó à dhò. À tdè lò dhǒ ndrǔ dhò ndèy-thokpa nà ro, à-tsò dêy lò těy nzǐ.
23 Ŋà Zakariya dyâ tdè à kâ ndèy njěy nì ndrǔ ró dho nà ì nì shǐ Drà njìò nì dhǐy-tsò ro, à kâ ngu ndèy bbâ. 24 Chú, ddrǎ nì ddu-dzzdjú, ǎngá ɦìytss, Elisabeti chùw tǔwtǔw ní nga ro, à kâ ndèy rù bǐy mb, yà ndèy nì tdrǎ: 25 “Gǒ nja, bba-dja Drà njèy mà dhò nì ddiy: À jì ndèy túw ma-djú do, ndèy dêy pa ma djò ndrǔ nyú djúddù nì lò óddù.”
Malayika nì Yesu rà ndèy gòw ddiy-ɦéy tdrǎ ddiy
(Mat 1:18-23; Isa 7:4)
26 Chú, za nì bǐy ó, Drà kâ malayika, Gabreli cho Galilaya mí ngòw ó, Nazareti ní ndèy ró dho nì nì drǒngó ní bba ò, 27 nzá ndèy vè kpa njà nì ddì nì sǐngba ní ngba dè, cha ì tdè ì zǐy Yusufu nà nì, Dawuddi ngá bbúw ó nì. Nzá ndèy vè kpa njà nì fú sǐngba ní ngba ró dho tdè Mariya. 28 Malayika Gabreli tsùw Mariya dè ro, à kâ tdrà: “Njey hwî! Drà njèy nyi dhò drǒngó ní zòw! Drǒngóli, Drà nì nyi nà.” 29 Fú lò ngbùw Mariya mí nga ddéydha-ónga ro; Mariya dêy nga dhíy ndèy-tsò ró: “Fú dhíydha ó ná ŋá lò?” 30 Fúnga nà, Malayika kâ tdrà Mariya dhò: “Nzǐ njey do! Ddiydhò, nyi chùw drǒngó ní zòw Drà dèddò. 31 Drà ní ddu dzzdjú, nyi rà tǔwtǔw ní nga chùw ro; nyi rà kpatss̀ ní ngba gòw, nyi rà ngba ró dho ley Yesu. 32 À rà dey bba-dja ní, ka rà à iy ru pléy nì Drà-ddùw ní. Drǒngóli Drà rà fú li dhò bbuwnì Dawuddi ngá thìynga bbu. 33 À rà Pey nyù Yakobbo ngá dza djú, ndruteyró ndruteyró; àmí Pey mí nga-tsò rà tdow nzǐ.” 34 Chú, Mariya kâ ddiy dhiy malayika tsò ró: “Fú lò kà ná ndèy njěy ndèy ŋǎchú? Ddiydhò, ma njà kpa nzá ro?” 35 Malayika ngù lò Mariya dhò ǐchú: “Drà mí Bblǒ Thíy rà thu nyi djò ro, Drà ru pléy nì li mí kpá-kpánga ddí rà nyi djúnga-tsò tsìy ndèymí shúshúnga nà. Fú lò dhò chú, cha nyi rà gòw nì ngba, rà tdè ngǎ ndèy ó cherr ní, ka rà à iy Drà-ddùw ní.” 36 Á nja, Elisabeti, ndèy nì nyìdhí gòw-dzà ó déy nì li, à ddí chùw tǔwtǔw ní nga, kpatss̀ ní ngba mî ndèymí ngó djò, à nì bǐy nà za, bbalè ddêy tdè à nì ngù ní. 37 Ddiydhò, nzá à kâ Drà dhò nì lò rò nì ngǎ. 38 Chú, Mariya kâ tdrà: “Ma nì bba-dja, Drà ngá no-ɦíy! Bba wánì lò njěy ndèy ma-là djò, cha nyi tdrà níchú.” Fúnga nà, malayika bbà Mariya ndùw.
Mariya rà Elisabeti-rónga njà ddiy
39 Chú, fú ddu ó, ndùw-ndùw, Mariya kâ ndèy ngbi, à kâ rà zěy-zěy Yuddeya mí ngòw ó, drò-dró ní ngòw nì ǒmá nì ddì nì bba ò. 40 À tsùw Zakariyǎ ngá dza ó ro, à kâ Elisabeti-rónga dhiy. 41 Elisabeti rr̀ Mariya dhîy ndèy-rónga ro, à zz̀ ó ngba kâ ndèy-rónga jà. Elisabeti-ónga kâ kì Bblǒ Thíy nà ro, 42 à kâ swa rí ní ndèy chuw nà: “Drà lêy bû nyi djú tǐ wánì dhì kàó, àmí bû rà dey nyi rà gòw nì ngba djú! 43 Ma chú, ma ná áyìy, ndaní màtsá Drǒngóli Drà, mí yâ-nì shǐ ma dè? 44 Ddiydhò, nyi dhîy ma-rónga ro, mà-zz̀ ó ngba jà ndèy-rónga hwî nà. 45 Nyi nì hwî nà nì li; ddiydhò, nyi ùw Drǒngóli Drà rà nyi dhò, ndèy tdrà tdè nì lò njèy ddiy úwní mí lò dhò.”
Mariyǎ ngá ngo
46 Fúnga nà, Mariya kâ tdrà:
“Màtsá djiy nà wá, ma rà Drǒngóli, Drà mí drǒngó ní nga tdrà,
47 Ma-thíy-ónga kì věy hwî nà,
Drà, màtsá Gôw-dja ó;
48 Ddiydhò, à jì tdè ndèy thú ndèymí nga njàdha,
ndèymí ndèy djówdha nà nì no-ɦíy djò.
Dìchú nú, nja-njanga djúddù, wánì nga nà,
ndrǔ ó gòw wá rà tdrà ma dhò: manì hwî nà nì li;
49 ddiydhò, wánì Kpákpánga-dja njèy drò-dró ní ddiy mà dhò.
À ró dho nì, Drà mí ní nú ngǎ ndèy ó cherr rò nà nì li,
50 àmí zòw ka nì njǎ li djò ddiy, nì ndèy ndrr bbúw-tey ró, bbúw-tey ró,
Drà dò ì nì njěy nì ndrǔ djò.
51 À dhò ndèymí drǒngó ní nga,
ndèy-kùw mí klôw-ónga ndèy nyà ddiy nà;
À pîy ì-thíy ó ì ngbî ì ró dzẑ nì ndrǔ ónga píyní,
52 À thû klǒw ní kpa ìdhí Pey nyùdha mí thìynga djúddù,
à ngbî djówní ì nì ì djow nì ndrǔ ru.
53 À bbû lǎní ddiy wá, ɦùw nà ì nì nì ndrǔ dhò,
à dîy věy ì nì ddiy nà nì ndrǔ, ngǎ ì-thokpa ó ddiy ní.
54 À kô ndèymí dhǐy mí li, Israeli-tso-tso ro,
à ddêy ndèymí li zòw ndèy nì njǎ ndrǔ djò ddiy ngà ddéyní,
55 gbè cha ndèy tdrà tdè mà-bbúw dhò:
Abrahamu mà, ndèy ó gòw mànà dhò, ndruteyró, ndruteyró níchú.”
56 Chú, Mariya mà dêy tdè Elisabeti nà chow-chow bǐy gbow. Fú ddiy dzzdjú, Mariya ngû tdè ìdhí ngà.
Bàtízò ndèy dêy bbu nì Yohana gòw ndèy ddiy
57 Cha Elisabeti-rónga kà tdè ndèy kló ndèymí ddu kâ ro, à gòw kpatss̀ ní ngba. 58 Elisabeti kuwtsòluw ì dêy dey nì ndrǔ mà ndèymí àmí gòw mí ndrǔ mànà rr̀ bba-dja Drà njèy à zòw ddiy ro, ndrǔ lòw dey hwî njèy ddǐ nga ó à mànà. 59 Ddu rù nì djú, ndrǔ rà à ró yâ krr̀, ndrǔ jì ì léy ngba ró djǎnì ró dho, Zakariya. 60 Chú, ngba mí yâ-nì kâ tdrà: “Nzǐ, ka rà ngba ró dho iy Yohana ní.” 61 Ndrǔ tdrà Elisabeti dhò, “Yohana ní dho rò nì ngǎ, nyìdhí gòw-dzà ó ndrǔ kàó.” 62 Chú, fú nga dzzdjú, ndrǔ lòw dey ngba ró dho dhiy ngba mí djǎnì-tsò ró ì-thokpa nà, ì-djùkpa nà ì nì ddey ddiy òluw, ya áyìy ní ka rà ngba ró dho ley ddiy. 63 Fúnga nà, Zakariya kô nga ndíydha mí shí ro, à ndîy ǐchú: “Ngba ró dho nì Yohana.” Fú lò ꞌwîy bbalè-ónga wá. 64 Chú, fú nga nà ndùw, Zakariya-tsò klô ndèy ro, à dà ddí klô ndèy; gbělé, à lòw dey lò tèy, bû bbúdha nà Drà dhò. 65 Fúnga nà, do lòw fú nga kuwtsòluw ì nì dey nì ndrǔ wá ro, Yuddeya mí ngòw ó drò-dró ní ngòw-kpà òluw ì dêy dey nì ndrǔ, dêy lò těy fú lò-kpà wánì djò, 66 wánì bbalè cha ì rr̀ fú lò nì, dêy fú lò-kpà-rónga pbǒ ì-thíy òluw ro, ndrǔ dêy tdrǎ: “Í ngba rà ná tdè ddu ní?” Ddiydhò, bba-dja Drà thokpa tdè à nà.
Nabi Zakariyǎ ngá ngo
67 Ŋà Yohana mí djǎnì Zakariya-ónga kì Drà mí Bblǒ Thíy nà ro, à lòw dey lò tèy Drà ró dho nà ndrǔ dhò, děy ndèy rà shì nì lò-djò ǐchú:
68 “Madha déy Drǒngóli dhò, Israeli mí ndrǔ-tsi mí Drà:
Ddiydhò, à shì, nděyngá bbalè kàò, ndrǔdhí lǎnínga dhò,
ndaní ndèy kló ndrǔ piy óddù.
69 À bbû mà dhò kpá-kpá ní li pádha-djà,
nděyngá dhǐy mí li, Dawuddi ngá dza óddù.
70 Cha, à kâ tdrà, ndruní wánì nga nà, ndèymí ní nú, ngǎ ì ó cherr rò nà nì kpa, nabi-tsò ró lò òluw:
71 ndaní mà déy pádha ní màdhí la-djá,
ndèymí ndròní ì ndrò mànì ndrǔ-thokpa óddù.
72 À dhò ndèy mí zòw-lò mà-bbúw dhò,
ndèymí à nì nga ddey àmí thí ní yǎdha djò.
73 Gbè cha, Drà tsô nì tsódha, màdhí bbuwnì Abrahamu dhò níchú,
74 Ndèy pá mà, màdhí mbǔ-djá thokpa óddù ro,
ndaní mà njěy njí à dhò ngǎ do ní,
75 Drà mí ddiy ní nú, ndèy nì ngǎ ndèy ó cherr rò nà nì ddiy ó, ndèymí
chǒw ní lò ka nì njěy ddiy ó
màdhí djiy ó wánì ddu nà.
76 Nyi, màtsá ngba, ka rà nyi iy ru pléy nì bba-dja Drà ró dho nà ndèy nì lò těy ndrǔ dhò děy ndèy rà shì nì lò-djò nì li ní;
ddiydhò, nyi rà rà Drà nyú njíddù, ndaní nyi thǐ àmí tuw ónga,
77 ndaní nyi bbú gowdha mí lò-tsìdha mí nyǔꞌwiy nděyngá ndrǔ-tsi dhò,
ndrǔdhí cherr-kpà ndèy nì sǎ mí tuw òluw,
78 màdhí Drà mí zòw, à nì njǎ li djò ddiy mí lò dhò.
Fú ddiy-tùw òluw chú, à rà ley bbǔbbúnga mí itsś ś ká mà djò rakpa óddù,
79 ndaní ndèy tdyí kúw ní nga ó ì nì dey nì ndrǔ mà, dhi mí shúshúnga ó ì nì dey nì ndrǔ mànà djúnga,
ndaní ndèy ddǎ mà-koko-djùkpa-tsò li-thíy-tsò djówdha mí tuw-la djò.”
80 Chú, Yohana dêy dhǐy ro, à dêy klôw chûw Drà mí li-thíy ó. À dêy dey ɦiynínga ó, kpòw Israeli njìò à dhò ndèymí ddu ò.