Jacob najamatabëxaina pewecuanajetabijirawinexa paxuyo Labán
31
Jacob belia nayajumetane Labán pexi pebaracuaicuaijaijawatsi: «Jacob raja nacobetoxotanajetaruca waxa pijadajubiyajuwënënëxi. Bajaraxuata, bajaraponë pexainaenë naexanapona», pejaijawatsi. 2 Belianua, Jacob tane. Yapëtane Labán pitoyanaëcotsijawatsi, tsipaji pexaniacuenia apotaetsi pacuenia copiaya. 3 Nexata, bajarapamatacabijawa Jehová jumaitsi Jacob-jawabelia:—¡Nawiare nija-irajawabelia, itsajotalia axa peponaponaenacua, itsajotalia nijamonae jinawanapa! Xanë raja cayajawa tsanetsi —jai Jehová.
4 Jacob nexata itoroba petojunatsinexatsi pijawabeje, Raquel, Leabeje pepatsinexarenabeje itsajotarena Jacob ewetaponapona pijadajubi. 5 Itsa baja parenabeje pijawabeje, nexata Jacob jumaitsi:
—Xanë yapëtaniji pacuenia pane-axabeje nesiwanajamatabëxaina, tsipaji baja xanë aponetae pacuenia copiaya netaeyabiaba. Itsiata, taxa pijaDioso neyajawa tsaponaponae. 6 Paxamëbeje payapëtanemebeje xaniawaetsia pacuenia pane-axabeje tonacuenebaponaponajë, pacuenia necuenecaëjëpa pexaniacuenia tatonacuenebinexa. 7 Itsiata baitsi jane, bajaraponë neyamaxë-itojorobabiaba. Bajarapacuenia neyamaxë-itojorobabiabi-ata, newecua-itothianaponae-ata diez xuabeje tanacuenebijamatabëcuene tanematamotsiyaniwa, itsiata, Dioso apotocopatsitsi tane-itsacueniabinexa bajarapaepatota. 8 Pane-axabeje tanejumaitsicujinae: «Carajutsianatsi dajubi tanetonacuenebijamatabëcuenemë, ponëxi penayaquibinëxi», tanejaicujinae, pesorowabi ëpenayaquibinëxi nacoxitabiaba. Icatsia, bajarapacuene petaexae, itsamatacabi bajarapacuenia nejumaitsi-ata picani, icatsia nejumaitsi: «Carajutsianatsi saya tanetonacuenebijamatabëcuenemë dajubi pitanelialianëxi», nejai. Bajaratanejumaitsicujinae, icatsia bajarapitsinëxi nacoxitabiaba. 9 Bajarapacuenia pane-axabeje newecua-itothianapona tanacuenebijamatabëcuene. Bajaraxuata jane, Dioso bajarapadajubi wecuapitaponatsi picani, juya tanerajutsinexa. 10 Pamatacabijawa dajubi banaboxonaba, bajarapamatacabi xanë amajitsinaenë. Taniji pebito pimoxoyobijawa pesorowabijawaberena pitanelialianëxi, penayaquibinëxijawaberena-ata, ayai-itanetonë petsaebia-itanetonë pexainaenëxijawaberena-ata. 11 Nexata, bajarapamatacabi majitsinaebota, Jehová pija-ángelnë nejunataxuaba tawënëta. Xanë nexata jumecanawiatajë: «Majotaje nucajë», janë. 12 Nexata, bajaraponë nejumaitsi: «¡Nejumetaema xaniawaetsia mapacueneje! Xanë catotanetsi xua axuyo Labán cato-exanaponapona. Bajaraxuata, daxita dajubi pebitonë ponëanë imoxoyobabiaba pesorowabi, bajarapamonae raja pitanelialiawi, penayaquibiwi, ayai-itanetonë petsaebiawi-ata. Bajarapacuenia exanapona, tatocopatsicuenia penaexanaponaenexa. 13 Xanë ra nijaDiosonë, tacatsitanaitajëtsinë Betel-jawata, itsajota xamë iboto tsimata-epanaxuabanutame aceiterata. Itsajotanua najumecapanepaeya nenaliwaisicajunuame. ¡Nexata, namatacore! ¡Ponare baja! ¡Wecuapitsapare mapanacuaje, neponaenexa pa-iratalia naexaname!», nejai Jehová pija-ángelnë tamajitsinaejawata —jai Jacob pijawabejejawabelia.
14 Nexata, Raquel, Leabeje, jumecanawiata mapacueniaje:
—Paxanëbeje itsacuenejawa apopaxainaenëbeje xua yabara panacopatsijitsianëbeje pecobecowëyajuwënëjawa pataxabejejawata. 15 Biji caranata, paxanëbeje saya panenaëcotabeje pataxa be-itsanacuapijipetiriwabeje. Yapëtaneme xamëjawabelia patanecanajetaxuabijawabeje. Nexata, xua xamë panematamonacuenebamebeje, bajaraxua pataxabeje naxainaeyabaa daxita paxanëbejewecua. 16 Daxitaxua-ataDioso wecuapitaponatsi pataxabeje xamë juya pecarajutsinexa, bajaraxua cajena waxaitsi wajajawaminexa baja picani, bajarapacuenia wajaxijiwixi pijajawaminexa. ¡Nexata, pacuenia Dioso cajumaitsi, bajarapacuenia baja exanare! —jai Jacob pijawabeje.
Jacob barënamueta paxuyowecua
17-18 Jacob nexata baja barënaxaniawaeta pebarëponaenexa Canaán nacuayaberena itsajotarena paxa ponapona Isaac. Nexata, bajaraponë barënaxaniawaeta daxita pexi, pijawajiwi-ata. Caetuatanua pijadajubi, xuanë-ata xaina. Penacueneweretsicujinae, camellojumabetsia pexi baja junaeya-exana. Bajarapacuenia pijawajiwi-ata junaeya-exana peponaenexa. Nexata, bajarapacujinae bajaraponë daxita pijadajubi capitsapa, pamonae penacuenebijamatabëcuene pematamobiwitsi Padan-aram nacuata. 19 Bajarapamatacabijawa, Labán pijinia ponapona itsawayafotusatojawabelia, pija-oveja pejumana̱xunaenexa, pena̱notsinexa. Raquel peponaewajënaeya, paxa pecowëta, tonacobetoxota pijadiosonëanëb jumapecataeya pexanaenëxi pecobeta. Nexata, bajarapowa capona paxa pecowëta. 20 Nexata, Jacob bajarapacuenia Labán yamaxë-itojorobicuenia barëpitsapa napëjiobinejewa peponaejawata. 21 Bajaraponë capitsapa daxitaxua xaina pecobecowë. Nexata, bajaraponë itsa baja patanajetaruca Éufrates menejawata, barënicabaponapona. Bajaraxuacujinae, penicabicujinae, bajaraponë barëpona orijibia webeliayo Galaad-tsutonëjawabelia.
Labán barajina Jacob
22 Acueyabi pamatacabibejecujinae, Labán yapëtane Jacob pebarënamuetsijawa. 23 Nexata, Labán natsicueyajunata pijamonae, pepëbarajinaenexa Jacob. Bajaraxuacujinae, barëpitsapa. Siete pamatacabibejecujinae Labán pëcaxina Jacob Galaad-tsutonëjawata. 24 Patsinejewalia abaxë, majitsinaebota Labán tsitanaitajëtatsi Dioso merawi. (Bajaraponë Labán, arameonë.)c Dioso jumaitsitsi: «¡Pëtsa bitso Jacob pibisiacuenia jumaitsimë apopejitsipaecuenia!», jaitsi.
25 Itsa Labán pëcaxina Jacob Galaad-tsutonëjawata, itsajota barëponapona abaxë, nexata bajarajota Labán-ata barëpatajopa pijajiwi.
26 Nexata, Labán yanijoba Jacob-jawabelia:
—¿Dexuajitsia mapitsicuene exaname? ¿Dexuajitsia neyamaxë-itojorobame? ¿Dexuajitsia taxënatoyobeje carenamë, saya bepenawajabitsaëtsimatacabi pecaponaewatsibejecuenia? 27 ¿Dexuajitsia nexata bajarapacuenia-ata neyamaxë-itojorobiaya barëponame saya muetsiacuenia nenapëjiobinejewamë? Apoxanepanae bajarapacuenia neponaejawa. Nexata, xanë itsa yapëtaejitsipajë neponaejawanexa, nexata pacanapëjiobijitsipatsi pexaniacuenia, barëyaya arpamúsicajawata, bajarapacuenia panderetamúsicajawata.d Nexata, fiestacuenia nato-exanaejitsipatsi paneponaewajënaeya. 28 Itsiata, aponetocopatsimë taxënatoyobeje tanenapëjiobinexa itabaratsutsuniaya, bajarapacuenia tanenapëjiobinexa tamomoxi-ata. Saya xamë neto-exaname apobetaneyaiyataenëmëcuenia, apobeneyapëtaenëcuenia-ata. 29 Xanë picani necuenecaëjëpa majotaje itsacuene-ata pataca-exanaenexa. Jane baitsi itsiata, ajena pamerawi axa pijaDioso nejumaitsi: «¡Pëtsa bitso pibisiacuenia bajaraponë jumaitsimë apopejitsipaecuenia!», nejai. 30 Itsa baja xamë jitsipame nenawiatsijawa axa pijabojawabelia nitaxanaexae, itsa bajaraxua yabara poname, ¿dexuajitsia nexata netonacobetoxotame tajadiosonëanë? —jai Labán.
31 Nexata, Jacob jumecanawiata:
—Xanë rajane cacujunawatsi. Bajaraxuata, muetsiacuenia pitsapajë. Xanë jamatabë-itsinë: «Belia, tajawabeje newecuapitsipa pejamatabëcuenesaëta», jamatabëjanë. 32 Xanë raja aponacobetoxotsinë nijadiosonëanë. Itsa majotaje paxanëyajuwënëjiwi xaina nijadiosonëanë, nexata bajarapajiwi tëpaena. Mabaja pamonaeje wajayajawawibeje nacajumetanebeje. ¡Nexata, bajarapamonae pitabëta netsitajëre itsacuenejawa nexainaeyajuwënëjawa, paxanë xua pacatonacobetoxotatsi! ¡Nexata, itsa caxitajarabame, pire baja! Canawiatsianame —jai Jacob.
Bajarapamatacabi Jacob apoyapëtae Raquel petonacobetoxotsijawa paxa pijadiosonëanë, jumapecataeya pexanaenëxi pecobeta.
33 Nexata, Labán junua Jacob pemajitsicarpabo-ënëjawabelia pejaitsinexa pijadiosonëanë. Xuacujinae, icatsia junua Lea pijacarpabojawabelia. Bajarapacuenia junua anijawabeje, amoneya petonacuenebiwatsibeje, pijacarpabojawabelia pejaitsinexa. Itsiata baitsi jane, apocaxitajarabi jumapecataeya pexanaenëanë pecobeta. Itsa baja pitsapa Lea pijacarpabo-ënëwecua, icatsia junua Raquel pijabojawabelia. 34 Nexata, paxa pejonewajënaeya itsa pabota eca, bajarapowa pita bajarapadiosonëanë. Camello pijasillajawatae jia, pematayatsinexa. Bajaraxuacujinae, bajarapajumawereca bajarapowa eca. Nexata, Labán jaita bajarapabo-ënëta. Itsiata baitsi jane, apocaxitajarabi.
35 Nexata, Raquel bajarapaepatota jumaitsi paxajawabelia:
—¡Axa, pëtsa anaepaname itsa apononotapunaenëf xamë nitabarata, tsipaji xanë naboxonabaponaponajë! —jai Raquel.
Bajarapacuenia Labán jaitsi-ata picani ayaicuenia pijadiosonëanë, itsiata, apocaxitajarabi. 36 Nexata, Jacob anaepana. Jumaitsi Labán-jawabelia mapacueniaje:
—¿Detsa nexata xua exanajë? ¿Depitsineconi natsi-exanajë nexata tanecabarajinaemë jamatabëcuenebëjaiya? 37 Daxita tajajawaxi tanetoyobicujinaemë, ¿Depitsijawa jane caxitajarabame nijabo pijajawami majotaje? ¡Xua caxitajarabame, jebare majotaje xanë tajajiwi pitabarata, neyajawawinua pitabarata! Nexata, bajarapamonae pejamatabëcuenejumaitsinexa: «Maponë xaniajai xua exanaponapona», wajanacasiwajamatabëjainexabeje. Bajarapamonae majotaje tojumenamatamotsianatsibeje waxaitsibeje. 38 Xanë daxitata paveinte pawaibeje nacuenebaponaponajë xamëjawata, itsadajubi-ata apocatonacoxipenetsi. Caenë-ata pejananë-ata apocatoyajuwënëxaetsi nija-ovejabitsaëtoyajuwënënë. 39 Apocatocapatanucaponaetsinua petëpaenë, unupijiwi pebeyaxuababuatsinë. Biji caranata, pamonae penapenetaponaewijamatabëcuene xanë camatamotanajetarucatsi. Ponëxi-ata penacobetoxotsiwi nacobetoxota matacabita, merawita-ata, bajaraponëxijamatabëcuene biji xamë nematamoyanijobabiabame. 40 Itsajawata xanë matacabijebi cato-ewetabiabatsi, icotia netsajawi-ata. Bajarapacuenia cato-ewetabiabatsi merawijebi, pecainejebijawa netsipëcaewi-ata. Itsajawata ta-itamajitsipanaejawami newecua-ajibi tsabiabi bajarapacuenia. 41 Veinte pawaibeje bajarapacuenia catonacuenebaponaponatsi nijabojawata. Bajarapacuenia xanë ponaponae-atanë, itsiata, xanë apojamatabëcuenebëjanë. Nexënatoyobeje yabara catonacuenebatsi catorce pawaibeje. Nenacuenebijawanë cayawenonatsi. Icatsia, nijadajubijawabelia catonacuenebatsi seis pawaibeje daxitamatacabi. Itsiata, xamë bajarapacuenia catonacuenebi-atatsi, newecua-itothianaponame, neyamaxë-itojorobanajetarucamenua diez xuabeje, tanacuenebijamatabëcuene tanematamotsiyaniwamë. 42 Nexata, itsa Dioso aponeyajawa tsipae, Abraham pijaDioso, paDiosota taxa yaiyataecuenia nawajëcabiaba, nexata meta cajena tacobesanë xamë necopatsipame taponaenexa, itsacuenejawayo caponaenejewanë. Dioso itsiata, netane tanajamatabëxainaejawanë. Neyapëtanenua pacuenia pexaniacuenia catonacuenebaponaponatsi. Bajaraxuata, ajena pamerawi Dioso catsitanaitajëta, bajarapacuenia pecajumaitsinexa tane-itsacueniabiyaniwamë —jai Jacob.
Jacob, Labán-beje, najumeliwaisicajunuabeje
43 Nexata, Labán jumecanawiata Jacob-jawabelia. Jumaitsi:
—Taxënatoyobeje xanë baja cajena taxënatoyobeje. Tamomoxi xanë baja cajena tamomoxi. Mapa-ovejabitsaëtoje xanë baja cajena taja-oveja picani. Daxitaxua majotaje tanemeje, bajaraxua daxita xanë tajajawa picani. Itsiata baitsi jane, neto-acuenebi ta-itsacueniabinexa taxënatoyobeje-ata, tamomoxi-ata. 44 Bajaraxuata nexata, aeconoxae xamë, xanë, naliwaisicajonenatsibeje pacuenia itsamatacabi wajanaliwaisicajonecujinaebeje bajarapaliwaisi wajanacayacaranatsinexabeje wajana-itsacueniabiyaniwabeje itsamatacabijawabelia —jai.
45 Jacob jejai. Pita iboto. Matacotanutsiaya nuta pitajëtsinexa penaliwaisicajonetaxunaebeje. 46 Bajaraxuacujinae, jumaitsi pijajiwijawabelia peyajawaponaewi:
—¡Ibo panajumajebare bajarapa-iboto tanutsimuxuneneta! —jai Jacob.
Jejai. Nexata, daxita bajarapamonae ibo najumacaetuateta caejawata. Bajarajota, matatoyorotsia bajarapamonae najuaxane bajarapa-ibocaetuatsimuxuneneta. 47 Nexata, Labán bajarapa-ibocaetuatetsijawa wënëruba pijajumeta Jegar Sahaduta. Jacob pijinia pijajumeta wënëruba Galaad.g 48 Nexata, Labán jumaitsi:
—Ma-ajenaje pa-ibotsuto wajacaetuatsijawa bewajanacataenëbeje tsanucae tsane waxaitsibeje pacuenia naliwaisicajunuatsibeje —jai. Bajaraxuata, bajarapataxunae wënëruba Galaad. 49 Bajarapacuenianua wënëruba Mizpa,h tsipaji Labán najumecapanepaeya jumaitsi:
—Jehová nacacuenenaitaxutoca-ewetsianabeje ajena pamatacabijawaweliacujinae. Ajena wajanaliwaisicajonecueniabeje Dioso nacanaitaxutoca-ewetsiana paepatowajëto aponataeponaponaetsibeje. 50 Nexata, itsa pijinia xamë bijiaya netonaëcotsipame taxënatoyobeje, bajarapacuenia itsa pijinia, notaponaetsipame orijibia itsapetiriawi nijawajiwinexa, apoxainae-atatsibeje tsane jiwiyajuwënënë bewajanacacuenetaejiwibejenexa waxaitsibejetuatuajëta, itsiata, Dioso bajarapaepatota wajanacataeponaponaenëbeje tsane. Nexata, itsa xanë aponaliwaisijumecowënëtsinë tsane, naneconitsianajë Diosojawabelia. Bajarapacuenia xamë-ata tsane —jai najumecapanepaeya Labán.
51 Labán orijibia jumaitsi tsaponae Jacob-jawabelia:
—¡Taema! Marabaja ecaje ibocaetuatsijawa wajanajumajebijawa. Pa-ibotonua xamë matacotanutame waxaitsibejetuatuajëta. Nexata, bajaraxuabeje bewajanacajumetaenucaenëbeje tsane, itsamatacabijawabelia-ata pacuenia exanaejitsiatsibeje. 52 Bajaraxuabeje apoxenetsitsibeje tsane pibisiacuene wajanaexanaenexabeje, tsipaji bajaraxuabeje bewajanacacuenecaranatsinëbeje tsane. 53 Nexata, Dioso, xamë amo Abram pijaDioso, bajarapacuenia xanë tamo Nacor pijaDioso, bajaraPonë nacacuenetaenabeje. Nexata, ponë apo-exanae wajanaliwaisicajonecowëyabeje, penaneconitsia-exanaenexatsi —jai.
Nexata, Jacob bajarajota najumecapanepaeya paxuyo pejumaitsicowëya jumaitsi naliwaisicajoneya, pewënëta paDiosojawabelia Isaac yaiyataeyacuenia wajëcabiaba. 54 Nexata, xuacujinae Jacob rajuta dajubi Diosojawabelia petajuitsicuenia petsutojumatatsia. Bajaraxuacujinae, junata daxita pijamonae, Labán-ata pijamonae yajawa penajuaxaenexa. Nexata, daxita bajarajota najuaxane. Bajarajota pexaecujinae, majitanubena bajarapatsutojumatatsia.
55 Bajayacunua itsamatacabijawabelia Labán namatacota. Bajarajota, asiwaya napëjioba pexënatoyobeje, daxita pemomoxi-ata. Cuenetsitajëtanua pexaniacuene petaeyabiabinexa pewajënaeyabelia. Bajaraxuacujinae, bajaraponë nawiata pijanacuayaberena.