Lúkàsì 1

Mɔ́kànɔ̀ kà

tóabàà

Kúnjìɗì mɔ́kànɔ̀ Lúkàsì

Mgbàà wì e Tiofili,

Súlò wì kúnjoɗobàà tóà yeɓɛmɔ̀ nɔ̀ɔ̀ kà dɛ́à tɛ̀ ɓɛ́ɛ́sɛ̀ Njámbe à soko mɔ̀ɔ̀. 2 Yóà tóabàà mɛ́ɓɛ̀ɛ̀ wì nɔ́ i jɔ́a bàà à kúnjiɗi wɛ ɓwɛ́à bàà ɔɔ. Yeɓò ɓɛ̀ i jɔ́à bàà bò i ɓò dɛ tô Njámbe, mɔ kápi gbààwè wàà. 3 Nàà mi kàà, mi kiyo jɛ wɛ dòlà wɛ, mi i ɓɛ̀ mɔ nɔ́ yele kà pélabàà à kúnjiɗi wɛ. Mɔ̀ɔ̀wɛ̀ɛ̀, kɛ̀ mɛ́ma bò du dòlà wɛ nɛ̀ mi, mi tóó mɔ̀ɔ̀wɛ̀ lɛ́ɛ́sɛ̀nɛ̀ á mɛ, Mgbàà wì e Tiofílì. 4 Mi tóó à mɛ, kìmà mɛ bò i nɛ̀náǎ, ɓɛ̀ mbwala nɔ̀ɔ̀ yele mɛ ba, boabàà tɛ̀kìlímɔ̀.

Iŋgèlesì boa ɓwɛ́ kpà tɛ̀ Zaŋ mwâ ɗuɓi wì

5 À ɓɛ̀ siki kà Elodi boabàà mɔ́kònjì ku nja ŋɛ̀ Yudé à, boabàà nɛ̀ ma mwâ gbɛ ɓwúyà Njámbe lii wàà bàà Zàkàlì. Zàkàlì wɛ, bóbàà à jàà gbɛ̀sànà ɓɛ̀à Abiya. Líí Ke wàà à bàà Èlìzàɓɛ́tì, wɛ́ɛ́lì ɓéà Alɔni, Mgbàà mwâ gbe ɓwúyà Njámbe. 6 Yóà wɛ́ɛ́lì dɛ̀ɛ̀ mɔ sìì à sɔ́ɔ́ti Njámbe. Yóà diiso bàà mboŋa yele dòlà wɛ mɛ́ɓɛ̀ɛ̀ kà Mgbáámɔ́njá Njámbe ɓwɛ́àbàà. 7 Mɔ̀ɔ̀wɛ̀, yóà bò à mà nɛ̀ bé nà. Pɛ́kà Èlìzàɓɛ́tì bóbàà kòmba. Yóà wɛ́ɛ́lì yele gwɛ́labàà kàà lè. 8 Ma swéé, Zàkàlì bóbàà dɛ̀ɛ̀ tô gbɛ ɓwúyà Njámbe à jàà Mgbàà Mgbàà gàlà Njámbe, pɛ́kà gbesana yóà bàà lɛɛsini nɛ̀ dɛ tô à ɓɛ̀ swéé ŋɛ̀ ŋgɔ̀. 9 Zàkàlì boa taɗawɛ mɔ ɓi à Gɛ́lɛ́lɛ́ soko Mgbààmɔ́nja, wàà dɔ̀ɔ̀ ɓóɓele. 10 À ɓɛ̀ siki kà Zàkàlì boa dɔ̀ɔ̀ ɓóɓele à jàà mgbàà Mgbàà gàlà Njámbe à, píò wì boabàà nàà dɛ à sakwala mɔ. 11 Kà iŋgèlesì Mgbáámɔ́nja hɔ̀ nâ Zàkàlì, yolé nàà wéé kɔ̀ à ɓɛ̀ soko kà i dɔ ɓóɓelé hɔ̀. 12 Á ɓɛ̀siki kà jɔ̀a bàà à, kà tɛ̀ wàà yàà, kà kéé ba à súlòwɛ̀. 13 Kii, kà iŋgèlesì ɓwɛ́ nɛ̀ à nɛ̀náǎ: «Zàkàlì, jéà má kéé na. Pɛ́kà Njámbe jéà yáyo mɛ. Ke mɛ̀ɛ̀ Èlìzàɓɛ́tì bò kosi bémbéwèè á mɛ. Mɛ bò gbali á nàà Zaŋ. 14 Mɛ bò du nɛ̀ Mgbàà mɛŋgàlà mɔ, kà súlò wì mɛŋgili kósà wì wàà. 15 Pɛ́kà bò du mgbàà wì à sɔ́ɔ́tì Mgbáámɔ́njá. Nɔ kima dɔ̀ɔ̀ nà, nɛ̀ kulú dɔ̀ɔ̀ nɔ kà ba wì yele à, kúnjìɗì à jàà nana wàà bò du dònɛ̀ nɛ̀ Gɛ́lɛ́lɛ́ Lííndì. 16 Bó jisisi súlò bè ɓò Izaɛli, ɛ́sɛ̀ nàà Mgbáámɔ́njá Njámbe yóà. 17 Bò lɛnɔ́ à sɔ́ɔ́tì Njámbe nɛ̀ lííndì nɛ̀ ɔ̀ Kulawé Njámbe Eli à. Mɔ ɗé jɛɛna á soko ɗibafa nɛ̀ bè yóà, bò dɛ́ nɛ̀náǎ, ɓò ɓɛ̀ i diisi má Njámbe à nàà, yóà dù siŋgoɗo wɛ, mɛ ɓɛ̀ wì nɔ sìì à. Bó dɛ nɛ̀náǎ, wì wàà à dú ɓɔ̀ɔ̀nya wɛ mɔ jéŋgi Mgbáámɔ́njá.» 18 Kà Zàkàlì bùli nɛ̀ iŋgèlesì nɛ̀náǎ: «Ŋge ndemi à ke bò nè i nɛ̀ nɛ̀náǎ ɓɛmɔ̀ŋgɔ̀ bò tɛ̀kìlímɔ̀ è? Pɛ́kà mi gwɛla lè, ke mù ŋgaaɗa kà lè.» 19 Kà iŋgèlesì bùli nɛ̀ à nɛ̀náǎ: «Mi bò Gábiyɛ́li, mi yóli siki yele à sɔ́ɔ́tì Njámbe. À à tomi mi, e mi pɛ̀ɛ̀ ɓwɛ́ mɔ à mɛ, nɛ̀ ɓɔɔsa mɛ ɓɛ̀ dòlà mɔtómɔ̀ ŋgɔ̀. 20 Mɛ́ɓɛ̀ kà mɛ buuso gbààwè mù à, kpá i è mɔ̀ɔ̀wɛ̀ bò dɛ tɛ́ à ɓé siki kà Njámbe bò gwéà, nù mɛ bò kpè. Mɛ weli kima mɔ hi na, hɔ̀ nɛ̀ à ɓɛ̀ swéé kà ɓɛmɔ̀ŋgɔ̀ bò dɛ nɛ̀ tɛ.»

21 À ɓɛ̀ siki ŋgɔ̀, gbesana ɓɛ̀ wì nɔ̀ɔ̀ bàà nàà dɛ̀ à sakwala mɔ i boabàà jeŋgá Zàkàlì á, i bóbàà ɗuɗó à, géà kà kálinɛ nàà Gɛ́lɛ́lɛ́ soko à e. 22 À tùɓo wàà, boa ma nɛ̀ ma ɔ̀ wéli mɔ nɛ̀ yóà i na. Kíí, kà yóà i nɛ̀náǎ, jɔ́à ma mɔ nàà jàà gɛ́lɛ́lɛ́ soko. Ɓɛmɔ̀ŋgɔ̀ Zàkàlì lufiba welemɔ nɛ̀ yóà nɛ̀ tùù kɔ̀ pɛ́kà nù wàà boabàà i kpéà wɛ̀. 23 Mɛ́ɓɛ̀ kà siki tó wàà sɔnabâ nàà jàà Mgbàà gàlà Njámbe à, kà jisi ɛ́lɛ̀ nàà gàlà nɛ̀ à. 24 À má bé siki kɔ́ɔ́wɛ̀, Èlìzàɓɛ́tì ke wàà kùù à twè. Kà wúsi mùù hɔsɛ beamɔ mɔ̀ɔ̀lɔ̀. Kà tɔ à jàà sɛ́à wàà mwâ tɛ̀ nɛ̀náǎ: 25 «Ɛ́nɛ̀ jɔ̀ɔ̀ ɓɛ̀ dèmɔ̀ kà Mgbáámɔ́njá dɛ́à nɛ̀ mi à, pɛsa sɛ́ɓa mɔ wàà nàà mi, gbasa ɓɛ̀ fóyò kɛ boabàà nɛ̀ à lii wì à.»

Mɔtómò kpà tɛ Yésùsì à Malia

26 Mɛ́ɓɛ̀ kà twèè Èlìzàɓɛ́tì boabàà à beamɔ́ mɔ̀ɔ̀lɔ dokɔ sikinɔ́, Njámbe ɛ́sì Iŋgèlesì wàà è Gabiyɛ́li nàà ma pósi Gàlile kà i ɓééɗì e Nazàlɛ́tì à, 27 nàà mà kinda bémbékò joŋga Yosɛpi. Yosɛpi wɛ́, bóbàà ɓéà ɓɛ̀ mɔ́kònjì ŋɛ̀ Daviti à. Lí kinda beko wɛ bàà Malia. 28 Iŋgèlesì biyo bàà nàà à. Kà ɓwɛ́ nɛ̀ à nɛ̀náǎ: «Dú nɛ̀ mɛ̀ŋgàlà mɔ, pɛ́kà Njámbe há mɛ mgbàà dèmɔ̀, Mgbáámɔ́njá bò nɛ̀ mɛ.» 29 Mɛ́ɓɛ̀ kà Malia jéà bàà ɓɛ̀ gbààwè ŋgɔ̀ à. Kà mɔ̀ɔ̀wɛ̀ haɓiɗi à súlòwɛ̀. Áánà niyo nɛ̀ à mwâ tɛ nɛ̀náǎ: «Ɓɛ̀ tùùsòwì ŋgɔ̀ ɗyààkisi tɛ e kíà?» 30 Kà iŋgèlesì ɓwɛ́ nɛ̀ à nɛ̀náǎ: «Jéà má kéé nà Malia, pɛ́kà mɛ kpà dèmɔ̀ à sɔ́ɔ́tì Njámbe. 31 Mɛ bò kùù twuèè, mɛ kpà bémbéwèè. Mɛ hà à ɓɛ̀ lii è Yésùsì à. 32 Bé wɛ bò du Mgbààwɛ̀, i bò ɓééɗì á nàà, Bè Njámbe nàà ŋgɔ̀. Mgbáámɔ́njá Njámbe bò hà á ɓɛ̀ tiso bàà nɛ̀ Daviti ŋgàà báfà wàà. 33 Bó dú mɔ́kònjì Izaɛli ɛ́lɛ̀ nɛ̀ ɛ́lì. Ìì, bò du mɔ́kònjì, nɛ̀kinɔ́ nɛ̀kinɔ.» 34 Kà Malia bùli nè Iŋgèlesì nɛ̀náǎ: «Mɔ̀ɔ̀wɛ̀ bò dɛ tɛ́ mɛ ŋgè, pɛ́kà mi ɓààbò ta i mà wéé.» 35 Kà iŋgèlesì búli nɛ̀ à nɛ̀náǎ: «Gɛlɛ̀lɛ̀ Lííndì bò pɛ̀ɛ̀ à tɛ́ mɛ. Kà ɔ̀ Njámbe nàà ŋgɔ̀ guɓiɗí mɛ nɛ̀ tigiyó wàà. Mɔ̀ɔ̀wɛ̀, ɓɛ̀ be ŋɛ̀ kà mɛ bò kpà, bò du Gɛ́lɛ́lɛ́ i bò ɓééɗì á nɛ̀náǎ, Bè Njámbe. 36 Bá jɔ̀ɔ̀, Èlìzàɓɛ́tì ɓòjà mɛ bò kàà i nɛ̀ twèè bémbéwèè ŋgá tɔ́ e à dú gwèè mgbààŋgá kò, wáɓɛ̀ɛ̀ i boabàà ɓééɗà wɛ kómbà twèè wa bò i beamɔ̀ mɔ̀ɔ̀lɔ dokɔ sikinɔ̀, 37 pɛ́kà Njámbe mgbɔlikiɗi ma mɔ na.» 38 Kà Malia ɓwɛ́ nɛ̀ Iŋgèlesì nɛ̀náǎ: «Mi bò mwâ dɛ tò Mgbààmɔ́nja, mɔ yele à dɛ tɛ́ mɛ́ɓɛ̀ɛ̀ mɛ ɓwɛ́à.» Kɔ́ɔ́ ɗò wɛ́, kà Iŋgèlesì pisini á, kà ɛ́lì.

Malia ɛ́là à seɓá Èlìzàɓɛ́tì

39 À ɓɛ̀ kinɔ́ siki ŋgɔ̀, kà Malia kuli ŋgɔ̀, ɛ́lɛ̀ wàwàà nàà mà posi Yudé. Ɓɛ́ Yudé ŋgɔ̀, bò ɓɛ̀ nja ŋɛ̀ tùù ŋgaɗi à. 40 Mɛ́ɓɛ̀ kà hɔ́abàà, kà bi à jàà gàlà Zàkàlì kà jɔ̀ɔ̀ Èlìzàɓɛ́tì kà tùùsì à. 41 Èlìzàɓɛ́tì jéà tùùsò wì Málíyà, kà bè tomgbisi mùù à jàà Èlìzàɓɛ́tì. Kà pɛ̀ɛ̀ du, done nɛ̀ Gɛ́lɛ́lɛ́ Lííndì. 42 Mɛ́abàà nù lemba wɛ nɛ̀náǎ: «Mɛ bò du ɗufo wɛ pélè ko yele, ɓɛ̀ bè ŋɛ̀ à jàà mɛ bò ɗúfo wɛ. 43 Géà dɛ́ nɛ̀náǎ, nànà Mgbáámɔ́njá mù à pɛ̀ɛ̀ seɓá kɔtû ko mɛ mi à è? 44 Ìì, à ɓɛ̀ siki kà mi jéà tuuso wì mɛ, kà bè tomgbisi mùù nɛ̀ mɛŋgalamɔ à ja mù. 45 Mɛŋgala mɔ nɛ̀ mɛ, mɛ kà mɛ ɓukolo nɛ̀náǎ, Mgbáámɔ́njá bò dɛ̀ ɓɛmɔ̀ kà ɓwɛ́àbàà á mɛ.»

Gèma mɛŋgala mɔ Malia

46 Kà Malia ɓwɛ́ nɛ̀náǎ: «Sɛ́à mù boa mgbààsa kuma Mgbáámɔ́njá,

47 Séà mù bò done nɛ̀ mɛŋgalamɔ

À we Njámbe mwâ póki mi.

48 Pɛ́kà gwéà jiso seɓa mɔ wàà à tɛ mù, kɔtu mwâ dɛ to wàà.

Ìì, Yeɓɛ̀ wì nɔ mwɛ̂, nɛ̀ ɓò ɓɛ̀ yele pɛnɛ, bò ɓwɛ́ nɛ̀ mi nɛ̀náǎ: Ɓɛ̀ ko ŋɛ̀, bò nɛ̀ mɛ̀ŋgàlà mɔ.

49 Pɛ́kà Njámbe kà bò nɛ̀ ɔ̀ yele à, dɛ́à mgbàà dèmɔ̀ nɛ̀ mi.

Líí wàà bò Gɛ́lɛ́lɛ́.

50 Jɔ̀ɔ̀sà wì ŋgò

Wa bò ɛ́lɛ̀ nɛ̀ ɛ́lì à tɛ ɓò ɓɛ̀ɛ̀ i yu à.

51 Mboa wìɔɔ kɔ wàà

Kà sapisi ɓò ɓɛ̀ɛ̀ nɛ̀ sɛya ɓwɛ́ à mùù,

52 Kà gbasi mɔ́kònjì à tíso yé mwâ nja.

Kà ɓoɗi ɓò dɔsi mùù.

53 Hà bàà ɓò ɓɛ̀ɛ̀ jéà foto súlò límɔ,

kà jisisi mwâ njá kɔ kɔtû.

54 Kà pɛ̀ɛ̀ à gbááɗa Ízayɛ́li,

Mwâ dɛ̀ tò wàà, elima mboa jɔɔsa wì ŋgo wàà na.

55 Elima jɔsa wì ŋgo wàà à we Abalahami nɛ̀ ɓɛ̀à wàà ɛ́lɛ̀ nɛ̀ ɛ́lì,

mɛ́ɓɛ̀ɛ̀ kà ɓwɛ́àbàà à ŋgàà báfa mɔ̂.»

56 Malia ɗuŋgɔ nù ki yɔ́ɔ̀ Èlìzàɓɛ́tì mɛ beamɔ́ wààtà. Kɔ́ɔ́wɛ̀ kà jisi ɛ́lɛ̀ nàà à.

Kpà tɛ̀ Zaŋ mwâ ɗuɓi wì

57 Ɓɛ̀ siki kà Èlìzàɓɛ́tì áánì bàà e à kose wì à hɔ́abàà, kà tɛ̀ wàà hasi bémbéwèè. 58 Ye nya wàà nɛ̀ yáli wàà jɛ́abàà è mgbààmɔ́njà jɔɔsa à ŋgò. Kà yóà pɛ̀ɛ̀ à mɛŋgalamɔ yɔ́ɔ̀ yóà. 59 À jɛ mɔ̀ɔ̀lɔ dokɔ wààtà, kɔɔɗo kosa bé, kà yóà pɛ̀ɛ̀ à dɛsa à ɓeka. Kà yóà gwee gbàlà à nɛ̀ lii bafa wàà Zàkàlì. 60 Mɔ̀ɔ̀wɛ̀ nan wàà Èlìzàɓɛ́tì bwɛ́abàà nɛ̀náǎ: «À à, i gbalɛ́ à è Zaŋ.» 61 I ɓwɛ́ nɛ̀ à nɛ̀náǎ: «Á à ma wì à jàà ndando mɔ̀nɛ̀ bò ma nɛ̀ ɓɛ̀ gbala ŋgɔ̀ na» 62 Kɔ́ɔ́wɛ̀, kà i áánì nɛ̀ bafa bè nɛ̀ weka wɛ nɛ̀ kɔ: «Mɛ gwéé è i gbalɛ bè mɛ è kia?» 63 Zàkàlì áánà mɔ tòò mɔ: Kà too hɔ́ nɛ̀náǎ: «Líí wàà àà Zaŋ.» Mɔ̀ɔ̀wɛ̀, ɗéà yóà yele yòò. 64 Wàwàà Kí, kà Zàkàlì kúnjìɗì wéli mɔ, kà kúnjìɗì ɓwɛ́ kuma Njámbe. 65 Mɛ́ɓɛ̀ kà nya wàà yele jɔ́à ɓɛmɔ̀ŋgɔ̀. Kà kéé bà yóà, Kà yɛlɛ wɛ sapini à ŋgo ŋgandi jàà njá Yudé yele. 66 Ɓò ɓɛ̀ɛ̀ i jéà yɛlɛ wɛ yele, ɓánanàbàà à jàà sɛ́à yóà, kà yóà áánì nɛ̀náǎ: «Ɓɛ̀ be ŋɛ̀ ŋgɔ̀ bò du kɛ́ mɛ ŋge?» Tɛ́kìlìmɔ̀ ɔ̀ Mgbáámɔ́njá boa tɛ́ wàà.

Gèmà Zàkàlì

67 Zàkàlì bafa bè boabàà done nɛ̀ Gɛ́lɛ́lɛ́ Lííndì, kà kúnjìɗì wéla mɔ mɛ kulawe Njámbe nɛ̀náǎ:

68 «Kuma à du nɛ̀ Mgbáámɔ́njá Njámbe Ízayɛ́li

Pɛ́kà pɛ́à à gbààɗà kulu wàà kà Poki à.

69 Pɛsa àɔɔ lemba mwâ Pókiɔɔ, à

Siki le nɛ̀ Mgbàà mɔ́kònjì è Daviti mwâ dɛ̀ to wàà.

70 Ɓwɛ́àbàà ɓɛ̀ gbààwè nɔ ŋgɔ̀ nɛ̀ bati à nù gɛ́lɛ́lɛ́ kulawɛ wàà.

71 Ɗéà paŋgá nɛ̀náǎ, bò pokiɔɔ à tikɔ ɓò kɛ́ɛ́ɔɔ, kà

gbasi kààɔɔ à tikɔ ɓò ɓɛ̀ yele i gwèè maɔɔ na.

72 Mboa dèmɔ̀ wàà à tɛ ŋgàà bafa mɔ̀ɔ̀,

elia mà gɛlɛ̀lɛ̀ ŋgɔmana mboni wàà nà.

73 Tɛ́kìlìmɔ̀ Njámbe ɗɛ́abàà paŋga nɛ̀ ŋgàà bafa mɔ̀ɔ̀ Abalahami,

74 à pokaɔɔ à ti kɔ ɓò kɛɛna mɔ̀ɔ̀

mɔ dɛ nɛ̀ è ɔ̀ dɛ tó wàà tàà ma kèè.

75 Kimaɔɔ bò du gɛ́lɛ́lɛ́, kɔ̀ du kàà yòlà wɛ sìì à sɔ̀ɔ̀ti wàà

à kpasi mɔ̀ɔ̀ yele.

76 Nàà mɛ bè mù, mɛ bò du kulawɛ ɓɛ̀ Njámbe nàà ŋgɔɔ,

pɛ́kà mɛ bò lenɔ, nâ bati Mgbáámɔ́njá mɔ bɔ̀ɔ̀nyi gbò wàà,

77 mɔ de nàà, kulu wàà à i è pɛ̀ɛ̀ pòka yóà à kɔɔɗo

jɔ̂sa yóà ŋgò à njɛmbi yóà.

78 Pɛ́kà Njámbe mɔ̀ɔ̀ bò ga wɛ̀, bò kàà dòlàwɛ̀ pélè soko. Bó dɛ́ nɛ̀náǎ, ma gɛ́lɛ́lɛ́ mɔ̀

Kà bò nàà ŋgɔ̀ mɛ kulo ŋgɔ̀ swéé, à béé à tɛ̀ mɔ̀ɔ̀

Gɛ́lɛ́lɛ́ mɔ̀ɔ̀wɛ̀ bò du batɛnɛ̀ nɛ̀ kulo ŋgɔ̀ swéé,

79 Gɛ́lɛ́lɛ́ mɔ̂ wɛ bò gɛlili ɓò ɓɛ̀ɛ̀ à ɗindini mɔ̀ɔ̀, nɛ̀ ɓò ɓɛ̀ɛ̀ i bò nɛ̀ kéé nɛ̀ fió à

Bó dàà kààɔɔ ɛ́sɛ̀ na gbò teenatɛ.»

80 Bé hámàbàà, kà lííndì wàà ŋgáákìɗì, dúdubàà nù ɗùùsì à ɓɛ̀ soko kà wì bò ma hɔ̀ nàà hɔ̀ nɛ̀ ɓɛ̀ swéé kà gbasaɗa nɛ̀ mùù wàà à kpɛ mɔ à lii ɓò Izàɛ́lì à.