Bíkpélébí yá kɩmɔɔ kikolíí Yeésu bo
22
Kpɔ́nɔ́mɩ baa pooni bá ná tɔ́ ńnyɔ́ɔ́ ńjúúgá wáá jíŋgáárɩ́, waa báa yi naa ɖábóɖɩ́gɛ́ɛ́tɛ́rɩ́ wáá jɩ́ŋgáárɩ́ yɛ, kɩ́ɩ la cu. 2 Ba yáá Mwáátáá wáá saráa yɛ wáá bíkpélébí nɩ́ bɩmarámínlí la bɔɔ́ ya bɩ́ɩ́ yá ka bɩ́ kpɔ Yeésu, amá bɩ ŋu zamáa náŋgátɩ.
Yuuɖáasɩ kɩ́ɩ́ náá ʊ bɩ́ɩ́ gbá Yeésu kɩ́ nyɛbɛ nɩ saráaraamɩ wáá bíkpélébí
3 Ɖa ké siitáánɩ ŋ́ka kɔ́ Yuuɖáasɩ, waa báa yi naa Ɛ́sɩkarɩ́yɔ́ɔ́tɩ, wa sá bipinlii pwí nɩ bilé cíígá ʊbá yɛ. 4 Nɩ́ Yuuɖáasɩ ka có ʊ nɩ saráaraamɩ wáá bíkpélébí nɩ sɔ́ɔ́jamɩ ba kpɛɛ́ Mwáátáácénɖe bo wáá bíkpélébí ka bɩ ŋmɔ́ nɩ ta ɖéé báa bɩ́ɩ́ yá ka ʊ́ nyɛbɛnɩ bɩ Yeésu yɛ. 5 Nɩ́ ɖa tɩ́nɩɩ mɔ́ŋgɩɩ bɩ, nɩ́ ba gba alɩkáwʊlɩ́ náá bɩ bɩ́ɩ́ fɛrɛɛ wʊ ajimí. 6 Nɩ Yuuɖáasɩ ka kɩ́ɩ́, nɩ kɩ bɔɔ́ wákatɩ́ ʊjɔjɔɔ waa zamáa ká ná bɩ́ɩ́ bɛ́ɛ́ yɛ, ka kɩ nyɛbɛ Yeésu.
Yeésu canɩ bɩ́ yá ɖábóɖɩ́gɛ́ɛ́tɛ́rɩ́ wáá tɩ́gégáa
7 Kpɔ́nɔ́ waa pooni bá ná tɔ́ ńnyɔ́ɔ́ ńjúúgá yɛ wáá jíŋgáári wɩ́ɩ́ŋʊ ŋ́ka fóóní, ɖaarɩ waa ɖáa bɩ barɩɩ́ bɩ kpɔ ípiíbúúmú kɩ yá nɩ ɖábóɖɩ́gɛ́ɛ́tɛ́rɩ́ wáá tíjégáá yɛ. 8 Yeésu ŋ́ka tó Péétiro nɩ Yʊwáanɩ nɩ́ kɩ́ wɛ́ɛ́ bɩ naa: Coo líí maá ńsɛ kɩ́ tɩ́ yá tɩ́ ɖábóɖɩ́gɛ́ɛ́tɛ́rɩ́ wáá tíjégáá, ɖa ké tɩ ɖáá jé. 9 Nɩ́ ba barɩɩ wʊ naa: Lambó nɩ́ a laá náá tɩ́ yá tɩ́jégáá má? 10 Nɩ́ wá kɩ́ɩ́ bɩ naa: «Nɩ ɖaa kɔ́ náá ńɖóní, nɩ́ bɩ́ɩ́ tó ʊ́já ʊbá ńsɛnɩ ʊ cú múnyú nɩ kúcí. Ɖe maá wʊ ɖícé ɖaa pooni wáa bɩ́ɩ́ kɔ́ yɛ, 11 Ka nɩ́ soó ɖícéráá náá: Úmínlí wɛ́ɛ́ náá: Kúɖíí kʊ́lá pooni nɩ́ ma bɩ́ɩ́ jé ɖábóɖɩ́gɛ́ɛ́tɛ́rɩ́ wáá tíjégáá mɩnɩ ńwáá bipinlii? 12 Ʊ́ bɩ́ɩ́ míní nɩ́ kúɖíí kʊ́takpée kʊ́bá bísa paa kwaa pooni ɖá kɔ́kɔ́ káá ɖé yɛ: líbó nɩ́ na bɩ́ɩ́ yá ɖábóɖɩ́gɛ́ɛ́tɛ́rɩ́ wáá tɩ́jégáá. 13 Nɩ́ bipinlii ka póóti kɩ́ tɩ ká báanɩ batɩɩ ɖéé Yeésu káa la wɛ́ɛ́ bɩ yɛ, nɩ ba yá ɖábóɖɩ́gɛ́ɛ́tɛ́rɩ wáá tɩ́jégáá.
Ɖábóɖɩ́gɛ́ɛ́tɛ́rɩ jégáátɩ
14 Tíjégáá jéri wáá wákatɩ́ káa fóóní yɛ, Yeésu ŋ́ka ɖáa kárɩ tébéru nyɛ́ɛ́nɩ́ ʊ́ nɩ́ bítóó. 15 Nɩ́ wa soó bɩ naa: «Ń tɩ́nɩɩ laa naa ńjé nɩ nɩ ɖábóɖɩ́gɛ́ɛ́tɛ́rɩ́ nɔɔ́wʊ wáá tɩ́jégáá ɖáánɩ́ ńyɛ́lɛmɩ. 16 Ɖoómi ń soo nɩ, máá tɩ́ kpéé jé tɩ́ hálɩ ńwɩɩ ŋwaa yaa kɔ́kɔ́ táa mii yɛ ńyá Mwáátáá Bwɛ́ntɛ́ŋkɛ́ pooni.» 17 Yɩ́ɩ́ bɔ́ɔ́nɩ́ nɩ́ wa gba kɔ́ɔpɩ nɩ fíínyi wáá tɩ́nyɔgaa kɩ́ nyɔ́m Mwáátáá nɩ́ kɩ́ wɛ́ɛ́ náá: «Fɔɔ maá kɩ́ bú maá tá, 18 Ɖoómi ńsoo nɩ, gbá wáánɩ́mɩ máá tɩ́ kpéé nyɔ fíínyi wáá tɩ́nyɔgaa hálɩ Mwáátáá Bwɛ́ɛ́jéri ńɖáá fóóní.» 19 Yɩ́ɩ́ bɔ́ɔ́nɩ́ nɩ́ wa gba kpɔ́nɔ́ nɩ́ wáa ɖɔ́ɔ́ Mwáátáá kɩ tó yɛ, nɩ́ wa gíí kpɔ́nɔ́ nɩ kɩ́ tee bɩ, nɩ́ kɩ wɛ́ɛ́ náá: kpɔ́nɔ́ nɔɔ́wʊ sa ńwénté taa báa pé níbó yɛ. Yáŋgɩɩ maá yɩ́ɩ́ nɛɛ́yɩ kɩ́ nyunií ḿbó. 20 Báa jí kɩ tó bɔ́ɔ́nɩ́ yɛ, nɩ́ wa gba fíínyi wáá tɩ́nyɔgaa nɩ kɔ́ɔpɩ kɩ tee bɩ mɛ́tɛ́, kɩ wɛ́ɛ́ náá: tɩ́nyɔgaa nɛńtɩ sá Mwáátáá wáá kɩ́tɩ́ɩ́jérí kɩpwanpwaŋkɩ ka sá nɩ ńwáá mɩsɛ ma fɛ́ níbó yɛ. 21 Amá kpaá maá: Unyii wa bɩ́ɩ́ nyɛbɛ mɩ nɩ ḿbááráámɩ ŋálɩ́ŋ ɖé ńgbéni ɩ́lɛ tébéru nɔɔ́wʊ nyɛ́ɛ́nɩ́ kɩ́ jo tíjégáá nɩ mɩ. 22 Ɩ́já Unyiijapwa bɩ́ɩ́ kpó múkú má ɖé Mwáátáá wáá nííya nɩ yɛ. Amá mbusú baa wa bɩ́ɩ́ nyɛbɛ wʊ yɛ. 23 Nɩ́ ba búri kɩ barɩɩ́ tá náá: «Ŋmá ńbɩ́ɩ́ sáá bícíígá wa bɩ́ɩ́ yá yɩ́ɩ́ nɛɛ́yɩ yɛ.»
Ŋmá ńsá úkpée ɖa po?
24 Nɩ́ ba búri kʊ́jáá nɩ kɩ barɩɩ́ tá náá tícíígá ʊ́lá nɩ́ ba bɩ́ɩ́ gbá náá ʊ sá úkpée. 25 Yeésu ŋká soó bɩ naa: Zamáa wáá bɩ́bwɛ́ɛ́bɩ́ kpáḿ bɩ nɩ ḿpwáá, nɩ́ ba kpɛ íko bíbó yɛ laá náá bɩ yíí bɩ naa ba yáá ɩ́jɔɔ yɛ. 26 Amá nɩmɩ ta yá maá ɖéé bɩ́ɩ́ yɛ, ɖa ké náá nícíígá wa sá úkpée yɛ ńɖéé ɖéé kʊ́mɔ́jábíi nɩ́ wa kpɛ íko yɛ ńɖéé ɖéé wa yáá kɩ tee yɛ. 27 Ɖoómi ŋmá ńtɩ́nɩɩ sá úkpée, wa ka kɩ jo yɛ náá wá tɔ́ɔ́ tíjégáá? Ɖaá sá wa ka kɩ jo yɛ? Ɖa ké náá ḿmɛ́ ń ɖé nícíígá ɖéé wa yáá kɩ tee nɩ yɛ! 28 Nɩmɩ, nɩ́ sá ba bá bɩ́bá kɩ karɩ nɩ mɩ sáa waa maá la yɛ́lɛ́m yɛ; 29 Yɩ́ɩ́ bó nɩ́ ɖéé Mɩ́ɩ́náá káá pé mɩ Tɩ́bwɛ́ɛ́tɛ́ŋkɛ́, ɖéé mɛ́tɛ́ nɩ́ ma bɩ́ɩ́ pá nɩ́, 30 ka nɩ́ ɖáá jé kɩ nyɔ ńwáá tébéru paa ńbwɛ́ɛ́tɛ́ŋkɛ pooni, nɩ́ kɩ́ ɖáá karɩ́ ábwɛ́ɛ́kpáŋ paa kɩ cúgú Isirayɛ́ɛlɩ wáá tɩ́nakɔ́tɩ́ pwí nɩ tilé.
Yeésu soó bɩ naa Péétiro bɩ́ɩ́ ɖáa cɔ́gɔ́ náá waá nyí wʊ
31 Yeésu ŋ́ká soó Simɔ́ɔn Péétiro naa: Simɔ́ɔn, Simɔ́ɔn! Gbirí: Siitáánɩ barɩɩ́ ḿpwáá náá ʊ́cígi nɩ́ ɖéé báa cígitií ábí kúrúɖúuní ka ɖá kɩ́ɩ́ bɩ́ bú típó nɩ́ ábí yɛ. 32 Amá n mɛɛ síbó ka ɩ́jápárɩ́ ńta ɖáa tó sɩ́. Nɩ́ ka ɩ́ɖaa gɔ́rɛ́ náá mɩ, ɩ́ jé sɩ́tɔ́bɩ ḿpwáá. 33 Péétiro ŋ́ka soó wʊ naa: Tɩ́ɖáá ń bɩ́ɩ́ kɩ́ɩ́ kɩ có sárɩ́ka mɩ nɩ sɩ náá kɩ́ kpó mɩ nɩ sɩ. 34 Yeésu ŋ́ka kíɩ́ wʊ naa: N soo sɩ, Péétiro, ɖílemi, ɖáánɩ́ ʊ́kɔ́já ńmɔ́ɔ́, ɩ́ bɩ́ɩ́ cɔ́gɔ́ náá á nyí mɩ́ hálɩ mɩnyɔnta.
fátáka, ɖíléfú nɩ́ kɩ́jíí
35 Yɩ́ɩ́ bɔ́ɔ́nɩ́ Yeésu ŋ́ka barɩɩ bɩ naa: «Sáa waa máa tó nɩ fátáka kpá, kókóo ɖíléfú kpá nɩ́ anaataa kpá yɛ, nɩ tɩ bɔɔ yambá ká ká?» Nɩ́ ba kɩ́ɩ́ náá: «Aayɩ́.» 36 Nɩ́ wa soó bɩ naa: «Amá wáánɩ́mɩ, wá kpɛ́ náá fátáka ʊ́ gbá, ɖée mɛ́tɛ́ nɩ́ wa kpɛ náá ɖíléfú ʊ́ gbá, nɩ́ wa na kpɛ́ náá tókobí, ʊ́ nyɛbɛ ʊ́wáá kúfúgáá páá yɔkɔ kɩ́ ɖá tókobi ukolóo. 37 Ɖoómi n soo nɩ ɖa barɩɩ́ ɖá yá ɖéé Ɩ́waa káa wɛ́ɛ́ ḿbó yɛ naa: «Bɩ kɩ́ɩ gba unyii má náá ʊ́ ɖé ba yáá ɖa ná ya yɛ ciiga. Ní ya sá nɩ́ ḿmɛ́ yɛ kɩ́ɩ́ bɩ́ɩ́ fóóní.» 38 Nɩ́ ba wɛ́ɛ́ wʊ naa: «Tɩ́ɖáá, kpaá tókobimɩ bilé sɔ́.» Nɩ wá kɩ́ɩ́ bɩ naa: «Ɖa wéété.»
Yeésu co tɩ yá ɖɩmɛɛrɩ Olifiyéemɩa wáá kígólíí páá
39 Yeésu ŋ́ka nyɛ́ kɩ co Olifiyéémɩ wáá kígólíí páá ɖéé wáa laáŋgɩ́tɩ́ kɩ paa yɛ, nɩ́ ʊ́wáá bipinlii ka ɖe wʊ. 40 Sáa waa báa fóó ɖɩtɛntɛɛrɩ má nɩ́ yɛ, nɩ́ wa soó bɩ naa: Mɛɛnɩɩ máa ka kɩ fété kɩ́ bá nɩ́bá kɩ́ tá kɔ́ ílemí yaa pooni báa bɩ́ɩ́ fétéé báá nɩ́ kɩ́ kpaá yɛ. 41 Nɩ́ Yeésu ŋ́ká ɖatɩ́ nɩ bipinlii ɖéé unyii káa tɔ náá ɖɩ́tá ɖa tɩ lɛ́ ńɖanɖabó, kɩ gbaa úɖéyiŋ bo ka kɩ́ mɛɛ, 42 Kɩ́ gɩ́ náá: «Mɩ́ɩ́náá, ɩ laá náá, ɩ́ɖátɩ́ nɩ mɩ ɖɩ́yɛ́lɛnɖɩ nɛɛ́ɖɩ. Amá ɖá ta sáá nɩ nlaarɩ, amá ɖá sáá nɩ sɩlaarɩ.» 43 Nɩ́ malááyɩ́ka ʊbá ŋ́ka míni wʊ ʊ́bá nɩ́ kɩ púú wʊ ḿpwáá. 44 Yeésu ŋ́ka tɩ́nɩɩ ŋú tɩ́náŋgá, nɩ́ kɩ́ kpée mɛɛ nɩ ḿpwáá. Ʊ́wáá kʊ́náákʊ́ ŋ́ka kpɛ́nɩ ɖéé mɩsɛ yɛ kɩ́ jóŋgí kɩ́tɩ́ɩ́ páá.
45 Wáa mɛɛ kɩ́ tó yɛ, nɩ wa fii, kɩ́ gɔ́rɛnɩ́ bipinlii gbéni, nɩ kɩ́ bɛ́nɩ bɩ báa kɩ́ɩ gɛɛ yɛ, ɖoómi ńnyímímɔm kɩ́ɩ lóó bɩ. 46 Nɩ́ wa wɛ́ɛ́ bɩ́ naa: Batɩɩ bó nɩ na gɛɛnɩɩ́? Fii máa kɩ́ mɛɛ ka nɩ́ yáá fétéé bá nɩ́bá kɩ ta kɔ́ ílemí yaa pooni báa bɩ́ɩ́ fétéé báá tɩ yɛ.
Yeésu wáá ɖɩ́mɔ́rɩ́
47 Ʊ́wáá ɖílóloori má pooni zamáa ʊbá ŋ́ka leetení. Waa báa yi naa Yuuɖáasɩ yɛ, wá sá bítóó pwí nɩ bilé cíígá ʊbá, ńlíí ńsɛ, ʊ́ ɖáa cúnɩ Yeésu kɩ́ lɛ́ɛ́ wʊ. 48 Yeésu ŋ́ka soó wʊ: "Yuuɖáasɩ, ɖɩ́lɛ́ɛ́rɩ́ pooni nɩ́ a bɩ́ɩ́ gbá Unyiijapwa kɩ́ nyɛbɛ? 49 Yeésu wáá bipinlii káa ká ya bɩɩ́ lá yá yɛ, nɩ́ ba barɩɩ wʊ naa: «Tɩ́ɖáá, tɩ́ já nɩ́ tɩ́wáá tókobímɩ?» 50 Nɩ́ bícíígá ʊbá ŋ́ká lo saráaraamɩ wáá úkpée ʊbá wáá útóóyálɩ́ kɩ cátɩ ujifɛrɛ ńjɩ́ɩ́ yɛɖɛ 51 Amá Yeésu ŋ́ka wɛ́ɛ́ náá: «Canɩ́ máa yɩ́ɩ́, ɖa yá.» Nɩ́ wa jɛɛ unyii má jifɛrɛ kɩ cɛ́ɛ́tɛ ɖɩ. 52 Yɩ́ɩ́ bɔ́ɔ́nɩ́ Yeésu ŋ́ka soó saráaraamɩ wáá bíkpéélébí, Sɔ́ɔ́jamɩ ba baa Mwáátáácénɖe bo wáá bíkpéélébi nɩ́ ńɖó wáá bíkpélébí ba la ɖá náá bɩ́ mɔ wʊ yɛ naa: «Nɩ́ nyɛ́nɩ́ nɩ tókobímɩ nɩ́ ɩ́ɖɛ́ ɖéé na coonɩ nɩ́ mɔ́ mɩ́takpɩ́ɩ́ráá? 53 Ɖa ké báanɩ ńwɩɩ ŋʊ́lá mɩ nɩ nɩ ńɖé Mwáátáácénɖeni, na bɔɔ naa nɩ́ mɔ́ mɩ́; amá wáánɩ́mɩ ńsá nɩ́wáá wákatɩ́ nɩ ɖɩ́bwámbwá wáá ḿpwáá yɔwʊ.»
Péétiro cɔ́gɔ naa wáá nyí Yeésu
54 Nɩ́ ba mɔ Yeésu kɩ́ có nɩ wʊ saráaraamɩ wáá bíkpélébi wáá úkpée cénɖé pooni. Péétiro la ɖe bɩ ɖa ké kɩ ɖátɩ́ nɩ bɩ. 55 Bɩ la yá ḿmíí ɖícé wáá kíkéncíí ka binyii ka ɖányɛ́ɛ́nɩ́, nɩ́ Péétiro ka tɩ karɩ bícíígá. 56 Nɩ́ útóóyálɩ́ úpé ʊbá ka ká wʊ wáa ka ḿmíí gbeni yɛ, nɩ́ wa tɩ́nɩɩ kpaá wʊ nɩ́ kɩ́ wɛ́ɛ́ náá: «Ʊ́já nɛɛ́wʊ mɛ́tɛ́ la ɖé ugbeni!» 57 Amá ʊ cɔ́gɔ kɩ́ wɛ́ɛ́ náá: «Úpé má nyí wʊ.» 58 Ɖáa kóte pɔḿ yɛ, ʊbá mɛ́tɛ́ ŋ́ka ká wʊ nɩ́ kɩ wɛ́ɛ́: «Ɩ́sɛ́ mɛ́tɛ́, ɩ́ sá bícíígá ʊbá.» Nɩ́ Péétɩ́ro ka kɩ́ɩ́ ʊ́já má náá: «Aayɩ́ má sá.» 59 Ɖáa yá ɖéé áwa ukolóo bɔ́ɔ́nɩ́ yɛ, ʊbá mɛ́tɛ́ ŋ́ká tɩ́nɩɩ kóte nɩ ḿpwáá náá: «Ɩ́já bó wɩ́ɩ́ nɛɛ́wʊ mɛ́tɛ́ la ɖé ugbeni, ɖoómi ʊ sá Galilée nyiiwu.» 60 Amá Péétiro ŋ́ka kɩ́ɩ́ wʊ naa: «Má nyí yaa áa laá ílóloo yɛ.» Líbó líbó nɩ ʊ́kɔ́já ŋ́ka mɔ́. 61 Nɩ́ Tɩ́ɖáá ka kɛɛtɛ ʊ́bá kɩ kpaá Péétiro. Péétiro ŋ́ka nyuni yaa Tɩ́ɖáá káa la wɛ́ɛ́ wʊ yɛ. Ʊ́ lá soó wʊ naa: Ɖílemi, ɖáánɩ́ ʊ́kɔ́já ńmɔ́ɔ́, ɩ́ bɩ́ɩ́ cɔ́gɔ́ mɩnyɔnta naa á nyí mɩ́.» 62 Péétiro ŋ́ka nyɛ́ ɖíjípárɩ́ nɩ́ kɩ́ tɩ́nɩɩ wíi.
Bɩ cii Yeésu, kɩ bwaa wʊ
63 Binyii ba la baa Yeésu bo yɛ, ŋ́ka ɖée la wʊ nɩ kɩ bwaá wʊ. 64 Bɩ la ci ʊnyimíŋ bo nɩ kɩ barɩɩ́ wʊ naa: «Ɩ́ bɛ́ɛ́ náá ŋmá ńbwaa sɩ». 65 Nɩ ba soó wʊ ɩ́wɛ́ɛ́ ɖabata acibi yɛŋɩ.
Bɩ ɖáánɩ́ Yeésu ńɖó wáá bícígúlí bíkpélébí nyimíní
66 Kwáa pɩɩtɩ yɛ, zamáa pooni wáá bíkpélébí, saráaraamɩ wáá bíkpélébí, nɩ́ bɩmarámínlí ŋ́ka cíŋii ta. Bɩ́ canɩ bɩ ɖáánɩ Yeésu bícúgúlíí bíkpélébí nyimíŋ. 67 Nɩ kɩ barɩɩ́ wʊ naa: «Ɩ́sɛ́ ńsá Mesííya? Soó tɩ́.» Nɩ́ wa kɩ́ɩ́ bɩ naa: «N soó náá nɩ́, náá pá ɩ́já, 68 nɩ́ báanɩ ń barɩɩ nɩ ɖɩbarɩɩɖɩ ɖɩbá, náa kɩ́ɩ́ mɩ́. 69 Amá gbá wáánɩ́mɩ Unyiijapwa bɩ́ɩ́ karɩ́ Mwáátáá Wa pwaa yɛ wáá ńŋálɩ́ ńjɩ́ɩ́ bó.» 70 Nɩ́ bɩ́ɩ́ kɔ́kɔ́ ka wɛ́ɛ́: «Ɖéé ɩ́ sá Mwáátáá Japwa?» Nɩ́ wa kɩ́ɩ́ bɩ naa: «Nɩmɩ ńwɛ́ɛ́ náá: Ń sá.» 71 Nɩ́ ba kpée kóte: «Tá tɩ́ kpée bɔɔ́ seríyaraa! Tɩ ŋú tɩ́mánjá yaa ʊ́mánjá kaa wɛ́ɛ́ yɛ.»