Yeésu nɩ Zaakée
19
Yeésu kɔ́ Yeeríko pooni, kɩ́ gɛ́tɛ́ɛ́ ńɖó má. 2 Nɩ́ ʊ́já ʊbá ŋ́ka fóóní, bɩ yi wʊ naa Zaakée; ʊ la sá bɩlambúufɔɔlɩ wáá úkpée nɩ́ kɩ kpɛ́ árízikí. 3 Ʊ la bɔɔ́ ʊ́ ká wa sá Yeésu, amá ɖéé waá sa unyii ʊ́géŋgé yɛ, waá bɩɩ́ lá fété ɖoómi zamáa wéété 4 Nɩ́ wa síŋii kɩ líí ńsɛ́ kɩ tɩ jɔ́ búcí bwaa ba yi naa sikomɔɔrɩ yɛ bo ka kɩ kpaá Yeésu wáa bɩ́ɩ́ gbanɩ líbó yɛ. 5 Yeésu káa fóó ɖɩtɩntɛɛrɩ má nɩ́ yɛ, nɩ́ wa ɖáátɩ anyimí kɩ ká wʊ, nɩ wa wɛ́ɛ́ wʊ naa: «Zaakée siní wéré! Ɖílemi ɖabɛ́nɩ naa ɩ́ fɔɔ mɩ kʊ́caŋkʊ.» 6 Nɩ Zaakée ŋ́ka sini wéré nɩ kɩ fɔɔ Yeésu nɩ ḿmwáá. 7 Ba kɔ́kɔ́ ká yɩ́ɩ́ nɛɛ́yɩ, ŋ́ka ŋuŋuú, nɩ kɩ́ gí náá: «Úcútílí wáá nɩ́ wa co kʊ́caŋkʊ!» 8 Amá Zaakée ŋ́ka fii yóre Tɩ́ɖáá nyimíní kɩ́ wɛ́ɛ́ náá: «Tɩ́ɖáá ń bɩ́ɩ́ pá bíceceeli ńwáá amáána wáá ɖɩ́wárɩ́, nɩ́ ń cíni náá ʊbá kɩ fɔɔ nɩ wʊ ajimí ɖa wóm, ń bɩ́ɩ́ fɛrɛɛ wʊ ɖáwáá mɩnyɔmɩ naa. 9 Yeésu ŋ́ka wɛ́ɛ́ náá: Ɖílemi ɖɩpɛnɖɛ kɔ́ɔ́nɩ́ ɖícé nɛńɖɛ́ pooni, ɖoómi wɩ́ɩ́ mɛ́tɛ́ sá Ibiraahím wáá ḿmaa ʊbá nɩ. 10 Káma Unyiijapwa ɖá náá ʊ́ bɔɔ nɩ́ kɩ́ pɛ ba la wɛ́tɛ yɛ.
Siká wáá ákúbí lemíŋ ɖɩkɛɛsɛɛrɩ
11 Ɖéé binyii káa la gbii ɩ́wɛ́ɛ́ nɛɛ́yɩ yɛ, Yeésu ŋ́ka kóte ɖɩ́kɛɛsɛɛrɩ ɖɩbá, ɖoómi ʊ́ kɩ́ɩ́ la cuni Yerúsalɛ́ɛmɩ, nɩ́ binyii la maatɩɩ́ náá wéré pooni Mwáátáá Bwɛ́ɛ́jérí bɩ́ɩ́ peé yá gabááɖɩyá mɛ́tɛ́. 12 Nɩ́ wa wɛ́ɛ́ yaŋkɔ́ náá: Ʊ́já ʊbá sá bɩbwɛ́ɛ́bɩ wáá ḿmaa nɩ, ʊ bɩɩ́ póóté ńɖó ŋwa ɖátɩ yɛ pooni naa bɩ tɩ yóó wʊ tɩ́bwɛ́ɛ́tɛ́ yɩ́ɩ́ bɔ́ɔ́nɩ́ ka ʊ gɔ́ɔ́rɛ́nɩ́. 13 Ɖáánɩ́ ka ʊ́ póótí, ʊ yíí ʊ́wáá bítóóyálɩ́ pwí bɩbá, kɩ tee báanɩ ʊlá siká ɖíkúbíri nɩ́ kɩ́ soó bɩ naa: Yá maá kɩ́nyɛ́ɛ́ hálɩ ń gɔ́rɛ́nɩ́. 14 Amá ʊ́wáá ńɖóní wáá binyii ká la laá ulemíŋ, nɩ́ ba tó binyii bɩbá náá bɩ tɩ wɛ́ɛ́ náá: "Ta laá náá ʊ́ jé tɩ́bwɛ́ɛ́tɩ́ tɩ́ bó" 15 Amá, báa yoó wʊ tɩ́bwɛ́ɛ́tɩ bɔ́ɔ́nɩ́ yɛ, ka ʊ gɔ́rɛnɩ́ ʊ́wáá ńɖo nɩ́ yɛ. Nɩ́ wa canɩ bɩ yííní ʊ́wáá bítóóyálɩ́ baa wáa la bú ajími yɛ, ka kɩ bɛ́ɛ́ kaa bícíígá báanɩ ʊ́lá káa ká yɛ. 16 Úbúrígáá ŋ́ka fóóní kɩ́ wɛ́ɛ́ náá: Úkpée sɩ́wáá ɖíkúbírí maa ákúbí pwí. 17 Nɩ wá kɩ́ɩ́ wʊ naa: "ɖa yám, útóóyálɩ́ ʊjɔɔjɔɔ, ɖéé áa tóŋoo átóó áwáá nɩ́ yɛ, ń bɩ́ɩ́ yóó sɩ́ wa bɩ́ɩ́ kpaá ɩ́ɖó pwi bó yɛ." 18 Úlééríí ŋ́ka fóóní mɛ́tɛ́ nɩ́ kɩ wɛ́ɛ́ náá: Úkpée, sɩ́wáá siká ɖíkúbírí ɖaa áa tee mɩ yɛ maa ákúbí aŋmɔ. 19 Nɩ wa soó wʊ naa: ɩ́sɛ́ mɛ́tɛ́, ń bɩ́ɩ́ yóó sɩ wá bɩ́ɩ́ kpaá íɖó ɩ́ŋmɔ bo yɛ. 20 Útóóyálɩ́ ʊbá ŋ́ka fóóní nɩ kɩ wɛ́ɛ́ náá: Úkpée kpaá sɩ́wáá siká ɖíkúbírí sɔ́; ń barɩ́ ɖɩ kʊ́cɔ́lɔ́ɔ́ ɖɩ́wárɩ́ ɖɩbá pooni. 21 Ɖoómi ɩ́ ɖé mɩ́ tɩ́náŋgá, ɩ́ sá unyii wá lemíŋ wi yɛ; Ɩ́ fɔɔ́ kaa a ná yóó yɛ, nɩ́ kɩ gbaatɩɩ́ taa a ná bú yɛ. 22 Nɩ wa soó wʊ naa: Sɩ́wáá ńwɛ́ɛ́ má ń bɩ́ɩ́ cúgú sɩ́, útóóyálɩ́ ʊ́kpɩ́ŋkpɩ́ɩ́. Ɩ bɩ nyí náá nlemíŋ wi, ń fɔɔ́ kaa má ná yóó yɛ nɩ́ kɩ́ gbaatɩɩ́ kaa má ná bú yɛ. 23 Nɩ́, batɩɩ bo nɩ́ a na tɩ́ yóó njimíŋ ajimi ɖííkuni? Ka ńgɔ́rɛ́nɩ́ náá, ń tɩ fɔɔ ŋɩ́ ɖa nɩ ápáágá. 24 Nɩ wá soó ba la ɖé líbó náá: Fɔɔ́ maá ugbeni ɖíkúbírí kɩ teé wa kpɛ pwí yɛ. 25 Nɩ́ ba soó wʊ naa: "Tɩ́ɖáá, ʊ kɩ́ɩ kpɛ ákúbí pwí!" 26 "Nɩ́ wá kɩ́ɩ́ bɩ naa: Ńkpé soo nɩ, bɩ bɩ́ɩ́ kote kɩ́ paŋgɩɩ wa kɩ́ɩ́ kpɛ yɛ, amá wa ná kpɛ yɛ, bɩ bɩ́ɩ́ póní kɩ ŋatɩ́ kaa waá kpɛ́ pɔ́m yɛ. 27 Ɖa ké náá nɩ ńwáá kʊ́bááráámɩ́, binyii ba ná bɩ laá náá ń jé tɩ́bwɛ́ɛ́tɛ́ bíbó yɛ, ɖaamáánɩ bɩ ɩ́lɛ kɩ lení bɩ nnyimíŋ".»
Yeésu wáá ɖɩ́kɔ́rɩ́ Yerúsalɛ́ɛmɩ
28 Yeésu kaá wɛ́ɛ́ yɩ́ɩ́ nɛɛ́yɩ bɔ́ɔ́nɩ́ nɩ́ wá líí zamáa ńsɛ́ kɩ́ jɔ́ḿ Yerúsalɛ́ɛmɩ. 29 Nɩ́ sáa waa wáa kɩ́ɩ cunɩ Bɛtɩfaagée nɩ Betaaníi, kígólíí kaa báa yi naa Olíifiyée wáá kígólíí gbeni bó yɛ, Yeésu ŋ́ka tó bipinlii bilé 30 kɩ́ wɛ́ɛ́ bɩ naa: Có maá kíɖóbíí kaa taa kpɛɛ́ ńnɛ́ pooni, nɩ tɩ kɔ́ náá nɩ́ bɩ́ɩ́ ka báa sá aŋɔɔ́ ʊ́wáá yɛ, waa bo ʊbá ká ná láá karɩ ɖaarɩ́ba-ɖaarɩ́ba yɛ. Bótí máá wʊ kɩ́ ɖáánɩ mɩ. 31 Nɩ́ ʊbá barɩɩ náá nɩ naa: "Batɩɩ bo nɩ́ ná sáátɩ́ɩ́ wʊ"? Nɩ́ kɩ́ɩ́ wʊ naa: "Tɩ́ɖáá ńlaá".»
32 Bipinlii bilé má ŋ́ka póóti kɩ tɩ ká ɖá kɔ́kɔ́ ɖéé Yeésu káa la wɛ́ɛ́ bɩ yɛ. 33 Saa waa báa ɖée bótíí aŋɔɔ́ ʊ́wáá nɔɔ́wʊ yɛ nɩ́ ʊ́wátɩ́ɩ́ ka ɖáa barɩɩ bɩ naa: batɩɩ bó nɩ na bótíí wʊ? 34 Nɩ́ ba kɩ́ɩ́ náá: Tɩ́ɖáá ńlaá. 35 Nɩ́ ba coni aŋɔɔ́ ʊ́wáá má Yeésu gbeni, kɩ páá aŋɔɔ́ bó bífúgátɩ́ paá yɛtɛ nɩ́ kɩ logóni Yeésu, ʊ jɔ́ kɩ́ karɩ ʊ páá. 36 Sáa waa wáa búri kɩ coó yɛ, binyii ŋ́ka lɛbɛ́ bɩwɛ́ntɛ páá yɛ́tɛ kɩ bíríŋí ńsɛ́ páá. 37 Nɩ Yeésu káa kɩ́ɩ cuni Yerúsalɛ́ɛmɩ ka kɩ bɩ́ɩ́ wúúnɩ Olifiyéemɩ wáá kígólíí yɛ, ɖa mwáŋgɩ́ɩ́ zamáa waa kɔ́kɔ́ ɖé wʊ yɛ. Nɩ́ ba búri kɩ gáá ílé nɩ ńnyɛ́ɛ́ ḿpwá-pwá kɩ nyɔ́ḿ Mwáátáá, ɖa nyɛnɩ́nɩ maamáácimɩ yaa báa la ká yɛ bo. 38 Bɩ la gi naa: Mwáátáá ńjé ʊ́bwáyáá wa coonɩ nɩ Tɩ́ɖáá yííɖi bo yɛ alɩbárɩ́ka! Ɖiwonɖi ńɖéé kʊ́tápáá nɩ́ ɖɩ́nyɔ́nɖɩ ńfóó Mwáátáá wa ɖé kʊ́tápáá-páá.
39 Farizíitɩɩbɩ bɩbá ba ɖé zamáa ciiga ŋ́ka soó Yeésu naa: «Úmínlí canɩ́ sɩ́wáá bipinlii ńŋmɛ́rɛ́.» 40 Nɩ wá kɩ́ɩ́ náá: «N soo nɩ, ńsá náá bɩ ŋmɛ́rɛ́ náá, átá ńbɩ́ɩ́ kpíí.»
Yeésu wíí Yerúsalɛ́ɛmɩ bo
41 Yeésu káa cuni Yerúsalɛ́ɛmɩ ɖóŋu kɩ́ ká ŋʊ yɛ nɩ́ wa wíi ŋúbó. 42 Kɩ́ gí náá: n sá maá ɩ bɩ bɛ́ɛ́ maá sɩ́ mɛ́tɛ́, ńwɩɩ nɔɔ́ŋʊ ɖéé áa bɩɩ́ yá kɩ́ ká ɖiwonɖi yɛ! Amá wáánɩ́mɩ yɩ́ɩ́ nɛɛ́yɩ bárɩ sɩ, áá fété ká yɩ. 43 Ɩ́wɩɩ ŋɩbá bɩ́ɩ́ fóóní sɩ́bó ńnaa sɩ́wáá kʊ́bááráámɩ́ káa bɩ́ɩ́ má ágóó ŋá pwaa yɛ kɩ logópwásɩ, bɩ bɩ́ɩ́ ɖáá logópwásɩ, kɩ nyáŋáá sɩ́ sɩ́wáá báanɩ la. 44 Bɩ bɩ́ɩ́ bíí sɩ́, sɩ nɩ sɩ́wáá zamáa; baá bɩ́ɩ́ barɩ́ ké sɩ́ ɖɩ́tá cɔ ɖɩ́tá bó. Ɖoómi á bɛ́ɛ́ sáa waa Mwáátáá ŋ́ka bɩ ɖá náá ʊ́ pɛ sɩ yɛ.
Yeésu Mwáátáácénɖeni
45 Yeésu ŋ́ká kɔ́ Mwáátáácénɖenɩ nɩ́ kɩ ɖé kɩ ji bɩ́nyɛ́bɛlɩ. 46 Kɩ soo bɩ naa: «Bɩ waa naa: Ńcénɖe bɩ́ɩ́ sáá ɖimɛ́ɛ́rɩ́ cénɖe; amá nɩmɩ, nɩ gba ɖɩ kɩ́ kpɛ́nɩ búyú wáá ɖɩ́bárɩ́ɖɩ́ fémɩ!»
47 Yeésu la ɖé báanɩ ba ɖáárɩ́ Mwáátáácénɖenɩ kɩ mii. Bíkpélébí ba líí zamáa ńsɛ́ yɛ, bɩmarámínlí kɩ pwɛɛnɩ zamáa pooni wáá bíkpélébí la bɔɔ́ náá bɩ kpɔ wʊ. 48 Amá baá nyí ɖéé yaa báa bɩ́ɩ́ gbánɩ yɛ, ɖoómi zamáa kɔ́kɔ́ la gbii nɩ Yeésu nɩ laákarɩ ʊmɔntɩ.