Kɩ́ pée wɛ́ɛ́ káá bárɩ́ ɩ́ba
12
Ɖáwáá tám, binyii mííli míílimɩ la cíŋii Yeésu gbeni hálɩ kɩ taatɩɩ́ tá natáŋ bo. Yeésu ŋ́ka ɖée soó ʊ́wáá bipinlii naa: "yá maá fé nɩ farizíitɩɩbɩ wáá ɩ́mwamwaá ŋa ɖé ɖéé kpɔ́nɔ́ wáá ńnyɔ́ɔ́ ńjúúgá yɛ. 2 Yaa kɔ́kɔ́ bárɩ yɛ bɩ bɩ́ɩ́ ɖáa ká yɩ. Yaa kɔ́kɔ́ sá aŋúúna lemíŋ yɛ bɩ bɩ́ɩ́ ɖaa bɛ́ɛ́ yɩ. 3 Yɩ́ɩ́ bó nɩ́ yaa kɔ́kɔ́ nɩ́ lóloo náá ɖɩbwanbwanɩ, binyii bɩ́ɩ́ ŋmɔ́ yɩ ńwɩɩ pooni, nɩ́ yaa nɩ́ lóloo náá ʊbá jifɛrɛnɩ kúɖíí kwaa báa pɩɩ yɛ pooni, bɩ bɩ́ɩ́ ɖaa lóloo yɩ báanɩ lambó".Waa ɖáa barɩɩ́ bɩ siŋii yɛ
4 "N soo nɩ nɩmɩ bá sa ńjɔ́tɔ́lɔ́mɩ naa: "ta siŋii maá binyii ba kuu nɩ wénté yɛ, amá ɖá bɔ́ɔ́nɩ́ baa bɩ́ɩ́ kpée fétéé yá yamba. 5 N bɩ́ɩ́ míní nɩ waa náa bɩ́ɩ́ siŋii yɛ: "siŋii maá Mwáátáá wa kpɛ ḿpwáá kɩ bɩ́ɩ́ fetée tɔ́ nɩ ḿmííní nɩ ɖaa kpó náá. N soo nɩ, wɩ́ɩ́ nɩ́ ɖa barɩɩ́ nɩ́ siŋii!. 6 «Baá bɩ́ɩ́ fétéé nyɛbɛ ínyímúúmú "tɩɩ́-tɩɩ́" ɩŋmɔ kɩ fɔɔ ákúbí áwáá alé? ɖa ké náá Mwáátáá ká súni baanɩ ukolóo bó. 7 Mánja bɩ kaa nɩ́wáá íyií kɔ́kɔ́. Ɖée ta ŋmɔ́ maá tɩ́náŋgá nɩ kpɛ ɖɩ́fɔ́ɔ́sɩɩrɩ ɖa po ínyímúúmú ɖabata!»
Kɩ́nɛ́ɛ́ ɖacɩrɩ-cɩrɩ yɛkɛ logotií nɩ bipinlii naa bɩ lóloo binyii nyimíní
8 N létée soo nɩ naa ʊbá wɛɛ naa binyii kɔ́kɔ́ nyimíní náá: «ʊ sá ńwáá upinli Unyiijapwa bɩ́ɩ́ ɖáá wɛ́ɛ́ Mwáátáá wáá malááyɩ́kamɩ nyimíní náá: "unyii nɛɛ́wʊ sá ńyɔwʊ."» 9 Amá ʊbá wɛɛ náá binyii kɔ́kɔ́ nyimíní náá wáá nyí mɩ́, ḿmɛ́ Unyiijapwa mɛ́tɛ́ bɩ́ɩ́ ɖaa wɛ́ɛ́ Mwáátáá wáá malááyɩ́kamɩ nyimíní naa: "unyii nɛɛ́wʊ má nyí wʊ". 10 Wa lóloo naa ɖákpɩ́ŋkpɩ́ɩ́tɩ́ Unyiijapwa bo ʊ bɩ́ɩ́ fétéé ká ɖɩ́cátɩ́rɩ́, amá wa cii náá Kɩ́nɛ́ɛ́ Ɖacɩrɩ-cɩrɩ yɛkɛ káá ká ɖɩ́cátɩ́rɩ́. 11 «Baá bɩ́ɩ́ ɖáá coni nɩ naa bɩ bɩ́ɩ́ cúgú ɖícíŋíírí ɖíítini yɛ náá bɩ́bwɛ́ɛ́bɩ́ nyimíní náá bíkpélébí ba kpɛ ḿpwáá yɛ nyimíní ɖá ta ɖáá soolii nɩ́ wáá laákarɩ, ɖéé náá bɩ́ɩ́ yá ka kɩ́ peré nɩ́bá náá kaa náá bɩ́ɩ́ soó bɩ yɛ. 12 Ɖoómi ɖa tám má Kɩ́nɛ́ɛ́ Ɖacɩrɩ-cɩrɩ yɛkɛ bɩ́ɩ́ míní nɩ́ yaa náá bɩ́ɩ́ wɛ́ɛ́ yɛ.»
Ya bɛ́bɩ́nɩ wa bɔɔ́ ɖúúlínya wáá árízikí yɛ
13 Ʊbá ɖé zamáa ma pooni nɩ́ wa soó Yeésu naa: "Úmíńlí soó ŋ́kpóo naa ú bú tɩ́wáá tííbí kɩ pwɛɛnɩ mɩ." 14 Yeésu ŋ́ka kɩ́ɩ́ wʊ naa: "ɖaá sá ńcúgú nɩ́wáá ílemí náá kɩ́ bú nɩ́wáá tííbí bó nɩ ma ɖé ɩ́lɛ" 15 Yɩ́ɩ́ bɔ́ɔ́nɩ́ nɩ́ wa soó bɩ kɔ́kɔ́ náá: "gɔ́rɛ́máánɩ laákarɩ, ta laa maá náá nɩ́ kpɛrɛ́ árízikí sɛ́sɛ́ɛ́, ɖoómi ɖaá sá unyii ŋ́kpɛrɛ́ árízikí ɖá wóm bo nɩ́ wa bɩ́ɩ́ fété kɩ́ kpam ʊfɛɛmɩ.
16 Nɩ wa kɛɛsɛɛ ɖɩkɛɛsɛɛrɩ nɛɛ́ɖɛ naa: "Ʊ́já ajimíráá ʊbá la kpɛ ɩ́tɩ́ɩ́mʊ́ maa paa wáa ko kɩ lɛbɛ tíjegáá kʊ́lááŋmɛ́ yɛ. 17 Nɩ́ ʊ́já má ka barɩɩ ʊ́bá náá: "lɛɛ-lɛɛ nɩ́ ma bɩ́ɩ́ yá? ma kpɛ ɖɩtɛntɛrɛ ńnaa máa bɩ́ɩ́ tɔ́ ńwáá tíjégáá yɛ." 18 Nɩ́ wa wɛ́ɛ́ náá yaa maá bɩ́ɩ́ yá yɛ sɔ: "ń bɩ́ɩ́ wɩɩ ńwáá tílé kɩ́ má ta kpée sébe yɛ ka kɩ́ tɔ́ ńjégáátɩ nɩ ńwáá amáána kɔ́kɔ́ ɖapooni. 19 Yɩ́ɩ́ bɔ́ɔ́nɩ́ ń bɩ́ɩ́ wɛ́ɛ́ ḿbá náá: "mɩ́jɔ́tɔ́ ɩ kpɛ amáána ɖa wéété wa bɩ́ɩ́ fóóni sɩ ábé ábé yɛ, wom, jé, nyɔ, yá ákpáátɩ!" 20 Amá Mwáátáá ŋ́ka soó wʊ naa: "Ɩ́ sá ḿmaŋaakpáráá! Kʊ́nyɛ́ɛ́ nɔŋ́kʊ mánja n bɩ́ɩ́ barɩɩ sɩ́wáá mɩfɛɛ bo. Ɖa tám má káa áa yóó sɩ́wáá tílétíní yɛ ŋmá ńbɩ́ɩ́ gbá tɩ." 21 Yeésu ŋ́ka kpée wɛ́ɛ́ náá: "Ɖée ńbɛ́bɩ́ nɩ ba bɔɔ árízikí bɩ mánja bo yɛ, amá Mwáátáá nyimíní baá sá árízikíráámɩ́!".
Kɩ́ pá Mwáátáá ɩ́já
22 Nɩ Yeésu ka soó ʊ́wáá bipinlii naa: "Yɩ́ɩ́ bó nɩ́ ma soó nɩ naa ta ɖaga maá tíjégáá náa bɩ́ɩ́ jé tɩ yɛ nɩ tífúgátí náa bɩ́ɩ́ fú yɛ bo. 23 Ɖoómi mɩfɛɛ kpɛ ɖɩ́fɔ́ɔ́sɩɩrɩ ɖa po tíjégáá, nɩ́ tíwé kpɛ ɖɩ́fɔ́ɔ́sɩɩrɩ ɖa po tífúgátí. 24 Kpaá maá ínyimúúmú: maá buu tíjégáá nɩ́ maá lɛbɛ́ tɩ́, maá kpɛ́ tílé tɩtakpé nɩ tɩ́wáátɩ́ ńnaa máa bɩ́ɩ́ bárɩ míjégáátɩ yɛ náá ńɖɔ́ɔ́ fém. Amá Mwáátáá ca bɩ, nɩ́ nɩ sɩɩ kpɛ ɖɩ́fɔ́ɔ́sɩɩrɩ ɖa po ínyimúúmú má. 25 Nícíígá ŋmá ń bɩ́ɩ́ fétéé púú ʊ́wáá mɩfɛɛ bo ńfɔŋɔɔ, ɖá nyɛnɩ nɩ ɖɩmaatɩɩrɩ ɖaa wáa kpɛ yɛ bo? 26 Náá barɩ fétéé yá náá yɩ́ɩ́ batɩɩ bo nɩ ɖa pé nɩ ɖɩmaatɩɩrɩ ílemí ya ké yɛ bo? 27 Kpaá maá ɖéé tɩ́satɩnɩ wáá ɩ́yɛ́ɛ́ káa pɛ yɛ: yaá yáá ɖítóó nɩ́ yaá lu tɩ́fúgátɩ́ ɖa ké náá n soo nɩ́ ʊ́bwáyáá Sulemáanɩ nɩ ʊ́wáá árízikí kɔ́kɔ́ ká la kpɛrɛ tífúgátɩ́ tɩbá tɩ yám ɖée ɩ́yɛ́ɛ́ má cíígá ʊbá yɛ. 28 Ńsá náá tɩ́mɔ́ɔ́ ta ɖé kʊ́saa pooni ɖílemi amá felemí bɩ bɩ́ɩ́ sɛ́ tɩ ḿmíí, ɖa ké náá Mwáátáá pe tɩ ɩ́yɛ́ɛ́ kʊ́láá yɛtɛ ɖéé tɩ́fúgátɩ́, Mwáátáá káa fú nɩmɩ mɛ́tɛ́ tífúgátɩ́? Nɩ́wáá ɩ́jápárɩ́ ká wéété. 29 Nɩ́ nɩmɩ, ta bɔɔ maá kaa náa bɩ́ɩ́ ɖaa jé yɛ, náá kaa náa bɩ́ɩ́ nyɔ yɛ ta soolii maá nɩ́wáá laákarɩ. 30 Binyii ba ná nyí Mwáátáá yɛ ńbɔɔ yɩ́ɩ́ kɔ́kɔ́ ka womi. Amá nɩmɩ, nɩ kpɛ áɖɩ́náá wa nyí yaa ɖaa barɩɩ́ nɩ yɛ. 31 Bɔɔ maá Mwáátáá Bwɛ́ɛ́tɛ́ŋkɛ nɩ́ ʊ teé nɩ́ ya ké yɛ kɔ́kɔ́, kɩ́ kote".
Árízikíwámɩ kʊ́tápáá
32 Ta ŋmɔ́ maá tɩ́náŋgá nɩmɩ baa maá kpáḿ yɛ, ɖoómɩ ɖa yám Nɩ́ɩ́náá náá ʊ́ pá nɩ Ʊ́bwɛ́ɛ́tɛ́ŋkɛ. 33 Nyɛbɛ maá káa náa kpɛ yɛ kɩ teé bíceceeli ajimí. Yɛ́ maá nɩ́bá fátákamɩ ba ná bíí yɛ, yóó maá nɩ́wáá árízikímɩ kɔ́kɔ́ Mwáátáá gbéni, fʊ́naa ŋa na bɩ́ɩ́ fétéé wɛ́tɛ yɛ. Líbó má bíyú káá fétéé yɔ ajimí má nɩ́ ɖícúú káá fété kɩ́ múú ŋɩ. 34 Ɖoómi nɩ kpɛŋgɛlɛ́ŋ bɩ́ɩ́ ɖéé fʊ́naa nɩ́wáá árízikí káa ɖé yɛ." 35 Kóré maá nɩ́bá kɩ baa naa nɩ kpɛ ɖítóó ɖɩ́yárɩ́, kɩ́ bá fitɩ́lamɩ ɖá sɛ. 36 Ɖéé maá ɖéé bítóóyálíɩ́ ba baa bɩ́wáá úkpé sáatɩ waa ʊ nyɛnɩ náá nɩ hiije, kɩ́ fóó náá nɩ́ kɩ́ fáá náá abatálá bɩ pɩɩtɩ́ wʊ. 37 Ḿmwáá kɩ tee ba sá bítóóyálɩ́ baa bɩ́wáá úkpé fóó náá ʊ bɩ́ɩ́ bɛ́nɩ bɩ bɩ ka kɩ matɩɩ́! N soo nɩ, ɩ́já nɩ́ ɖá sá: ʊ bɩ́ɩ́ kóré ʊ́bá, kɩ́ soó ʊ́wáá bítóóyálɩ́ náá bɩ karɩ́ ka ʊ́mánja ńɖáá tɔ́ bɩ tíjégáá bí jé. 38 Ńsá náá úkpé gɔ́rɛ́nɩ́ náá kʊ́nyɛ́ɛ́nɩ́ kʊ́tábúútigáá náá asʊbáa kɩ bɛ́nɩ ʊ́wáá bítóóyálɩ́ bɩ ka kɩ matɩɩ́ ɖá tám bɩ sá ńyimwááráámɩ. 39 «Ŋmɔ́ maá yɩ́ɩ́ nɛɛ́yɩ: "Áɖíńɖáá nyí maá sáatɩ waa úyú káa bɩ́ɩ́ kɔ́ɔ́nɩ́ ʊ́wáá yɛ, wáá bɩ́ɩ́ canɩ́ wʊ naa ʊ́ kɔ́ɔ́nɩ́ úcenɖeni. 40 Nɩmɩ mɛ́tɛ́ ɖéé maá péré kɩ baanɩ Unyiijapwa ɖoómi ʊ cooní, amá na nyí sáatɩ waa wáa bɩ́ɩ́ ɖá yɛ.» 41 Nɩ́ Péétiro ka barɩɩ Yeésu naa: "Tɩ́ɖáá tɩmɩ bámbá nɩ́ a táŋ ɖɩkɛɛsɛɛrɩ ma náá binyii kɔ́kɔ́ nɩ́ a taŋ́?" 42 Nɩ́ Tɩ́ɖáá ka kɩ́ɩ́ wʊ naa: «Ŋmá ńsá útóóyálɩ́ wa tógó ka kɩ cɩ́ yɛ? Wɩ́ɩ́ ńsá waa úkpé káa canɩ nɩ naa ʊ kpáá úcénɖe ka kɩ́ tɔ́ bítóóyálɩ́ ba ké yɛ bɩ́wáá tíjégáá sáatɩ waa ɖáa barɩɩ́ náá. 43 Ḿmwáá kɩ tee útóóyálɩ́ waa ʊ́wáá úkpé ɖaa gɔ́rɛ́nɩ́ náá ʊ́wáá ʊ́ ká wʊ wáa ɖée yáá ɖítóó má ɖaa wáa jé wʊ yɛ. 44 N soo nɩ́ ɖa sá ɩ́já: úkpé bɩ́ɩ́ canɩ́ nɩ wʊ ʊ́wáá amáána kɔ́kɔ́. 45 Amá tɩ́ gbá náá útóóyálɩ́ wɛɛ náá náá: «Ńwáá úkpé ká laá ʊ́gɔ́rɛ́nɩ́ wéré, nɩ́ kɩ́ sáajé bítóóyálɩ́ bɩ́pɩ́ɩ́ nɩ bɩ́já bá ké yɛ tɩ́bwaatɩ, kɩ jo, kɩ nyuu hálɩ kɩ ɖɛɛsɛɛ́, 46 útóóyálɩ́ má wáá úkpé bɩ́ɩ́ ɖáá ɖá ńwɩɩ ŋwaa wa na tɔ́nɩ yɛ nɩ wákatɩ́ waa wa ná nyí yɛ. Ʊ bɩ́ɩ́ jɛ útóóyálɩ́ má kɩ́ yá nɩ wʊ ɖéé báa yáá ba ná nyí Mwáátáá yɛ. 47 Útóóyálɩ́ wa nyí yaa ʊ́wáá úkpé káa laá yɛ ka ká yá sɔɔlɩ kɩ́ bɩ́ɩ́ yá ɖɩ yɛ, ʊ́wáá úkpé bɩ́ɩ́ tɩ́nɩ́ɩ́ fɔ́ wʊ ábámbá. 48 Amá útóóyálɩ́ wa ná nyí yaa ʊ́wáá úkpé káa laá yɛ, nɩ ʊ́ yá náá ya ná ya yɛ ʊ́wáá úkpé bɩ́ɩ́ bwaa wʊ pɔ́mɩ. Bɩ pa náá unyii ɖa wóm bɩ bɩ́ɩ́ barɩɩ wʊ ɖá wóm. Waa bɩ yóó náá nɩ ɖa wéété yɛ bɩ bɩ́ɩ́ ɖáá barɩɩ wʊ ɖa kpée wóm kɩ poó.
Yeésu ɖáánɩ ɖíbúrí
49 «Ḿmíí nɩ́ ma ɖá náá ńsɛ́ kɩ́tɩ́ɩ́ páá, nɩ ń tɩ́nɩ́ɩ́ laá náá ŋʊ́ sɛ́ wéré! 50 Ɖa barɩɩ́ bɩ lísii mɩ wahála wáá ɖílísiiri ɖɩbá, má ná láá líísiimi ɖilíísiiri má yɛ, ńwáá laákarɩ ka ɖɔɔ. 51 Nɩ́ nyí náá ń ɖá ńɖáánɩ ɖiwonɖi kɩ́tɩ́ɩ́ páá? Aayɩ n soo nɩ ɩ́já, ɖɩyaarɩ nɩ́ má ɖáánɩ. 52 Kɩ́ gbá wáánɩ́mɩ kɩ́ bɛɛ́ póótí binyii bɩ́ŋmɔ́ ɖe naa ɖícénpooni báa bɩ́ɩ́ ŋmɔ́ nɩ ta bɩ bɩ́ɩ́ bu tá bɩta ńfiini bilé, bilé ńfiini bɩta. 53 Aɖínáá bɩ́ɩ́ fiini ajapwalɩ nɩ́ ajapwalɩ mɛ́tɛ́ bɩ́ɩ́ fiini áɖɩ́náá, ányí bɩ́ɩ́ fiini ʊbisɛ́, ɖibisɛrɛ bɩ́ɩ́ fiini únyí mɛ́tɛ́, ácapo bɩ́ɩ́ fiini nɩ ábúpó nɩ ábúpó mɛ́tɛ́ bɩ́ɩ́ fiini ácapo.»
Kɩ́ ŋmɔ́ yaa tám káa mii yɛ.
54 Yeésu ŋ́ka kpée soó zamáa naa: «Nɩ́ ká náá ɖítígbé ɖɩbá ńwɩɩ lítíri bo nɩ́ peé lólóó náá kʊ́táá bɩ́ɩ́ nyɛ́a, nɩ́ kʊ lafʊ nyɛ. 55 Nɩ́, nɩ́ ká náá ńjííbó wáá kúbúlúú pɩ́bɩ́ náá nɩ́ lólóó náá: "ɖa bɩ́ɩ́ yá ŋ́káá "nɩ́ ɖá láfʊ́ yá. 56 Munááfikímɩ nɩ́ na sá! Nɩ kpɛ́ íko naa nɩ bɛ́ɛ́ kɩ́tɩ́ɩ́ nɩ kʊ́tápáá wáá aláámerímɩ, ɖée, batɩɩ bo nɩ́ na ná bɛ́ɛ́tɛ́ɛ́ yá yáá wáánɩ́mɩ yɛ?»
kɩ́ ŋmɔ́ nɩ ta ɖáánɩ́ ɖícúgúrí tám ńfóóní
57 Batɩɩ bo nɩ́ na ná bɛ́ɛ́tɛ́ɛ́ nɩ́ mánja yaa ɖáa barɩɩ́ náá nɩ́ yá yɛ? 58 Tɩ́ gbá náá ɩ́ pá ílemí ɖɩ́yárɩ́ fém sɩnɩ sɩ́tɔ́wʊ, bɔɔ naa sɩnɩ wʊ ńŋmɔ́ nɩ ta nɩ ɖé náá ńsɛmpaa kɩ́ pá náá. Ká sá náá ɖée ʊ bɩ́ɩ́ coni sɩ wa cugu yɛ gbeni, wɩ́ɩ́ ńconi sɩ sɔ́ɔ́jamɩ gbeni nɩ́ bɩ́ɩ́ ńtɩ pɩɩ sɩ kúɖíí. 59 N soo sɩ: "áa nyɛ́ líbó á fɛrɛɛ náá sɩ́wáá apwa kɔ́kɔ́".