Yeésu nɩ ɖɩmɛɛrɩ
11
Ńwɩɩ ŋʊbá, Yeésu la ɖé kɩ mɛɛ́ ɖɩtɛntɛɛrɛ ɖɩ́bánɩ́. Wáa to yɛ, nɩ ʊ́wáá upinli ʊbá ka barɩɩ wʊ naa: "Tɩ́ɖáá míní tɩ́ ɖɩmɛɛrɩ ɖée Yʊwáanɩ káa míni pinliibi yɛ. 2 Yeésu ŋ́ka soó bɩ naa: «Nɩ́ bɩ́ɩ́ mɛɛ náá wɛɛ maá náá:Tɩ́ɖɩ́náá,
Ɖa barɩɩ́ báanɩ ŋmá ńbɛ́ɛ́ náá ɩ́sá Mwáátáá ɖacɩrɩ-cɩrɩ;
canɩ́ sɩ́wáá tɩ́bwɛ́ɛ́jérí ńfóóní.
3 Pá tɩ́ báanɩ báɖáárɩ tíjégáá taa ɖáa barɩɩ́ tɩ́ yɛ
4 Cátɩ́ tɩ́wáá ɩ́kpɩ́ɩ́,
Ɖoómi tɩ mánja tɩ́catɩ́ɩ́ ba kɔ́kɔ́ cútíí nɩ tɩ yɛ. Ta canɩ́ tɩ́ kɔ́ ílemí yaa pooni báa bɩ́ɩ́ fétéé báá tɩ yɛ.»
5 Yeésu ŋ́ka kpée soó bɩ naa: «Tɩ gbá náá: nɩ cíígá ʊbá kpɛ ʊ́jɔ́tɔ́ nɩ́ wa co ʊ́wáá kʊ́nyɛ́ɛ kʊ́tábúútɩgáá nɩ́ kɩ́ soó wʊ naa: "Mɩ́jɔ́tɔ́, paatɩ́ mɩ kpɔ́nɔ́mɩ bɩta. 6 Ɖoómi ńjɔtɔ́lɔmɩ ciiga ʊbá nyɛ́nɩ ńsɛ kɩ ɖá ńwáá, amá má kpɛ yambá ńbɩ́ɩ́ pá wʊ. 7 Nɩ́ wa ké yɛ ka kɩ́ɩ́ wʊ kɩ́ ɖéni ɖícéní naa: "canɩ mɩ ńwom ŋ́kɩ́ɩ pɩɩ abatálá mɩnɩ ńwáá bíyáá kɩ́ɩ ɖɔ́. Mɛ́ɛ́ tɩ́ fétéé fii kɩ teé sɩ́ kpɔ́nɔ́mɩ.» 8 Ń soo nɩ báánɩ waá fii naa ʊ bɩ́ɩ́ teé wʊ wáa sá ʊ́jɔ́tɔ́ yɛ bo, ʊ bɩ́ɩ́ sɩɩ́ fii ɖée kɩ teé wʊ kaa waa laá yɛ ɖoómi ʊ́jɔ́tɔ́ lɩɩ nyágá wʊ ká woḿ. 9 Yɩ́ɩ́ bó nɩ́ ḿmɛ́ ka soo nɩ naa: "barɩɩ maá bɩ́ pá nɩ; bɔɔ maá nɩ́ bɩ́ɩ́ ká; gá maá abatálá bɩ bɩ́ɩ́ pɩɩtɩ́ nɩ́. 10 Ɖoómi wa barɩɩ náá bɩ bɩ́ɩ́ pá wʊ; wa bɔɔ náá ʊ bɩ́ɩ́ ká; nɩ́ bɩ bɩ́ɩ́ pɩɩtɩ́ abatálá wa gaá yɛ. 11 Nɩ́ cíígá ʊbá sá náá áɖɩ́náá ʊ bɩ́ɩ́ kɩ́ɩ́ kɩ́ gbá ukoo kɩ teé ʊjapwa ɖaké náá ʊjɛ nɩ́ wa barɩɩ wʊ?. 12 Náá ʊ bɩ́ɩ́ teé wʊ ʊ́nyɔ́ɔ́ ʊ barɩɩ náá wʊ ɖɩjɛ?. 13 Ńsá náá nɩmɩ, ba ná ya yɛ nɩ́ nyí kɩ tee tɩ́wɛ́mɩ tɩjɔjɔɔtɩ nɩ́wáá bíyáá, ɖa mii naa Tɩ́ɖɩ́náá wa ɖé kʊ́tápáá yɛ bɩ́ɩ́ pá Kɩ́nɛ́ɛ́ Ɖacɩrɩ-cɩrɩ yɛkɛ ba mɛɛ́ wʊ kɩ yɛ!»
Yeésu kɩ́ɩ́ ba ɖée cií wʊ yɛ
14 Ɖɩbá Yeésu la ɖé kɩ ji kɩ́nɛ́ɛ́ kɩ́kpɩ́ŋkpɩ́ɩ́kɩ́ ka kɔ́ ʊ́já ʊbá ka cɛɛ wáa tɩ fétée lólóó yɛ. Kɩ́nɛ́ɛ́ kɩ́kpɩ́ŋkpɩ́ɩ́kɩ́ káa nyɛ́ upooni yɛ, nɩ́ ʊ́já má ka búri ɖílóloori nɩ́ ɖa tɩ́nɩɩ yá zamáa bítí. 15 Bɩbá ŋ́ka lólóó náá: «Bɛlɩzebúúli, ɩ́nɛ́ɛ́mʊ́ mʊ́kpɩ́ŋkpɩ́ɩ́mʊ́ wáá ʊ́bwáyáá ńpé Yeésu ḿpwáá náá ʊ jɛŋgɩɩ ɩ́nɛ́ɛ́mʊ́ má!» 16 Ba ké yɛ bɩ laá bɩ gbá Yeésu kʊ́tápáá nɩ ba soó wʊ naa: "yá kʊ́tá kʊbá kwa nyɛ́nɩ́ nɩ Mwáátáá gbeni yɛ". 17 Amá Yeésu la nyí yaa baá ɖée maatɩɩ́ yɛ nɩ wa soó bɩ naa: «Ʊ́bwɛ́ɛ́tɛ́ŋkɛ kukolóó wáá binyii yáá náá kʊ́jáá bɩ́ŋmɛ́ŋmɛ́, kʊ bɩ́ɩ́ nogó, nɩ́ áɖíí ŋa ɖé kupooni yɛ bɩ́ɩ́ lɛ́ tá bó. 18 Ńsá náá siitáánɩ bwɛ́ɛ́tɛ́ŋkɛ pooni wáá binyii fii náá nɩ ta, ɖée lɛɛ-lɛɛ nɩ ʊ́bwɛ́ɛ́tɛ́ŋkɛ ŋ́ka bɩ́ɩ́ lɩɩ ɖé? ɖoómi nɩ́ lólóó náá nji ɩ́nɛ́ɛ́mʊ́ mʊ́kpɩ́ŋkpɩ́ɩ́mʊ́ ɖoómi Bɛlɩzébúúli ńpé mɩ́ ḿpwáá. 19 Ńsá náá Bɛlɩzebúúli ńpá náá mɩ́ ḿpwáá naa ńjɛ ɩ́nɛ́ɛ́mʊ́ mɩ́kɩ́ŋkpɩ́ɩ́mʊ́, ɖée, ŋmá ńpé nɩ́wáá bipinlii ḿpwáá naa bɩ jɛ ɩ́nɛ́ɛ́mʊ́ má? Yɩ́ɩ́ bo nɩ́ nɩ́wáá bipinlii mánja wáá ɖɩ́yárɩ mii naa nilemíŋ kpe. 20 Amá, ńsá náá nɩ Mwáátáá wáá ḿpwáá nɩ ma ji ɩ́nɛ́ɛ́mʊ́ mʊ́kpɩ́ŋkpɩ́ɩ́mʊ́, Ɖa mii naa Mwáátáá bwɛ́ɛ́jérí kɩ́ɩ fóóní nícíígá nɩ́ɩ.»
21 «Ń sá náá unyii wa kpɛ ɖɩ́kpɔ́rɩ́ ka kɩ́ bá tɩ́kɔnwɛɛ yɛ baa náá ʊ́wáá ɖícé bó, ɩbá káá bɛ́nɩ kaa wáa kpɛ́ yɛ. 22 Amá unyii wa kpɛ ḿpwáá ɖa po wʊ yɛ je náá wʊ, ʊ bɩ́ɩ́ fɔɔ ʊ́wáá tɩ́kɔnwɛɛ taa wáá bɩ ba kɩ pé ʊbá ɩ́já yɛ, nɩ kaa kɔ́kɔ́ waá kpɛ yɛ kɩ gbáá bú.»
23 «Wa kpá ńbó yɛ sá ńbááráá nɩ wa ná logó nɩ mɩ naa ńcíŋíí yɛ yaasɩɩ́.»
Kɩ́nɛ́ɛ́ kɩ́kpɩ́ŋkpɩ́ɩ́kɩ́ wáá ɖɩ́gɔ́rɛnɖɩ
24 «Kɩ́nɛ́ɛ́ kɩ́kpɩ́ŋkpɩ́ɩ́kɩ́ nyɛ náá unyii ʊbá pooni, kɩ bɩ́ɩ́ jiní kɩ́tɩ́ɩ́ kíkóŋkóókí páá kɩ bɔɔ́ fʊ́naa káa bɩ́ɩ́ wom yɛ. Amá kaá ká náá nɩ́ kɩ́ wɛ́ɛ́ kɩ́bá náa: "Ń bɩ́ɩ́ gɔ́rɛ́ ɖíce ɖaa pooni máa nyɛ́nɩ yɛ." 25 Kɩ́wáá ɖɩgɔ́rɛnɩɖɩ́ pooni, nɩ́ ka ká náá bɩ yatɩ ɖícé, kɩ́ koré ɖɩ kʊ́lááŋmɛ́. 26 Nɩ́ ka tɩ gbanɩ́ ɩ́nɛ́ɛ́mʊ́ mʊ́kpɩ́ŋkpɩ́ɩ́mʊ́ mɩbá makpée sá mʊ́kpɩ́ŋkpɩ́ɩ́mʊ́ kɩ po kɩ yɛ bilolé, nɩ́ ma ɖáa kɔ́ unyii má kɩ karɩ́ nɩ wʊ. Yɩ́ɩ́ bɔ́ɔ́nɩ́ unyii má lemíŋ ŋ́ka kpée pwáŋgɩɩ ɖa poó ɖíbúrígáá.»
Ḿmwáá ɩ́já yɛɖɛ
27 Yeésu pee lólóó ɖée nɩ úpé ʊbá ka lólooni binyii ciiga naa: «Ḿmwáá kɩ tee úpé wa fɔɔ sɩ́wáá ɖipoo ka kɩ́ pé sɩ ɖɩ́bɩ́ɩ́ yɛ." 28 Nɩ Yeésu ka kɩ́ɩ́ naa: "Hálɩ, ḿmwáá kɩ tee ba gbii Mwáátáá wáá ńwɛ́ɛ́ ka kɩ́ yáá nɩ ŋʊ ɖítóó yɛ ńsá!»
Kʊ́ta kwa ɖé maamááci yɛ wáá ɖɩbarɩɩɖɩ
29 Sáatɩ waa zamáa káa cígí Yeésu gbeni yɛ nɩ wa ɖé kɩ lólóó náá: "Záámanɩ́ nɛ́ɛ́wʊ wáá binyii ká ya; bɩ barɩɩ́ mɩ náá ńyá maamáaci ʊbá. Amá náá ká maamááci ʊbá ɖáa sá náá Yúúnúúsi yɔwʊ." 30 Ɖoómi, Ɖée Yúúnúúsi káa sá kʊ́tá kɩ tee Niníífi wáá ńɖó yɛ, ɖée má nɔ́ɔ́ nɩ́ Unyiijapwa ka bɩ́ɩ́ ɖáá sáá záámanɩ́ nɛɛ́wʊ wáá binyii wáá kʊ́tá. 31 Ɖícúgúrí wɩɩŋʊ, ńjɩ́ɩ́ bó wáá ʊ́bwɛ́ɛ́pé bɩ́ɩ́ nyɛ́nɩ́ kɩ́ pɩɩnɩɩnɩ záámanɩ́ nɛɛ́wʊ wáá binyii ɖoómi ʊ nyɛ́nɩ́ nɩ ńɖanɖa bó kɩ́ gbiri ɖée ʊ́bwáyáá Sulemáánɩ káa lólóó nɩ ńcɩ́ɩ́. Amá ʊbá ɖe ɩ́lɛ́ kɩ po Sulemáánɩ!" 32 Ɖícúgúrí ɖáárɩ́, Niníífi wáá binyii bɩ́ɩ́ nyɛ́nɩ́ záámanɩ́ nɛɛ́wʊ wáá binyii bo kɩ pɩɩnɩɩnɩ bɩ, ɖoómi Niníífi tɩɩbɩ kpɛ́nɩ bíɖéeri báa ŋu Yúúnúúsɩ káa káá Mwáátáá wáá ńwɛ́ɛ́ yɛ. Nɩ́ ʊbá ɖé ɩ́lɛ kɩ po Yúúnúúsɩ.
Tíwé bó wáá ɖɩmatɩ́rɩ́
33 "Ʊbá káa sɛ́ fɩ́tɩ́la kɩ́ bárɩ́ wʊ náá kɩ́ gbáá tɔ́ ɖɩkɛrɛ pɔɔ́; amá, bɩ yo wʊ ʊ́wáá ɖíyóréɖiféma, ka ba kɔnɩ́ yɛ ŋ́ká ɖɩmatɩ́rɩ. 34 Sinyimíri sá síwénte wáá fɩtɩ́la: sinyimíri ɖé náá alaafiya siwénte bɩ́ɩ́ ká ɖɩ́jánɖɩ́, amá sinyimírí bo náá; ɖátám sɩ́wáá tíwé bɩ́ɩ́ ɖéé ɖɩbwambwanɩ́. 35 Ɖée, gɔrɛnɩ laakarɩ ɖɩmatɩrɩ ɖa ɖé sipooni yɛ ńta kpɛnɩ ɖɩbwanbwá. 36 Síwénte kɔ́kɔ́ ɖaa ɖé náá ɖɩmatɩ́rɩ́ nɩ ká ké fʊ́mbá sɩ́wáá tíwé má kɔ́kɔ́ bɩ́ɩ́ ɖée ɖɩmatɩ́rɩ́ pooni ɖéé fɩtɩ́la wáá ḿmíí ńjánɩ́ɩ́ sɩ́ bó yɛ".
Yeésu pɩɩnɩɩnɩ farizíitɩɩbɩ nɩ bɩmarámínlí wáá bíkpélébí
37 Yeésu káa tó ɖílóloori yɛ, nɩ́ Farizíiraa ʊbá ka yíí wʊ náá ʊ ɖáá tɩ jé tíjégáá ʊ́wáá. Yeésu ŋ́ka co, nɩ́ kɩ́ tɩ karɩ kí bɩ́ɩ́ jé tíjégáá. 38 Nɩ́ ɖa yá Farizíiraa bítí náá Yeésu ka nyiti ʊ́ŋálɩ́ŋ ɖéé mará káa barɩɩ yɛ, ɖáánɩ ʊ jé tíjégáá. 39 Nɩ́ Tɩ́ɖáá ka soó farizíiraa naa: «Kpaá náá ɖée yaa nɩmɩ Farizíitɩɩbɩ káa sá yɛ, nɩ nyitií ɖɩ́sámpɩ́ bɔ́ɔ́nɩ nɩ kɔ́ɔpɩ bɔ́ɔ́nɩ́ amá nɩ bém pooni ɖa ɖé nɩ́ ńnyɛ́ɛ́ náá nɩ yɔ, kɩ ɖé nɩ́ ńnyɛ́ɛ́ náá nɩ yá ɩ́kpɩ́ɩ́. 40 Ná nyí yambá! nɩ́ yáá ɖée Mwáátáá wa yá pooni yɛ ká saa yá bɔ́ɔ́nɩ yɛ. 41 Pá maá biceceeli ká ɖé nɩ́wáá ásámpɩ́ nɩ kɔ́ɔpɩ pooni yɛ. Ka báanɩ batɩɩ ńsáá nɩ ɖacɩrɩ-cɩrɩ.»
42 Mbusú baa nɩ nɩmɩ farizíitɩɩbɩ ɖoómi nɩ pe ɖípúúríí kɔ́gɔrɔ́, kújóó nɩ́ ɖɩ́nyɛ́ŋgbáwámɩ, nɩ ka kɔ́kɔ́ pɛ káráá pooni bo. Amá nɩ súníí náá nɩ́ tóŋóó binyii gbeni ka kɩ laa Mwáátáá. Ɖa ké náá yaa ɖaá barɩɩ́ nɩ bɩɩ́ bɩ́ɩ́ yá káá súní ya ké yɛ nɩ́ɩ.
43 «Mbusú baa nɩ nɩmɩ farizíitɩɩbɩ nɩ laá kɩ kaa nyimíní ɖiciŋííriɖííní, nɩ nɩ laá náá binyii ńɖɔ́ɔ́nɩɩ nɩ nɩ ka náa ɖícíŋíírífém. 44 Mbusú baa nɩ ɖoómi nɩ ɖé ɖée akú ŋaa binyii ká na bɩ́ɩ́ fétée ká yɛ ka kɩ coo ŋɩpaa ka bɛ́ɛ́tɛ́ɛ́ yɛ!»
45 Ʊmarámínlí ʊbá ŋ́ka soó Yeésu naa: "Úmínlí, áa ɖé kɩ lólóó ɖée yɛ ɩ cií tɩmɩ mɛ́tɛ́ nɩ́ɩ!" 46 Yeésu ŋ́ka kɩ́ɩ́ bɩ naa: "Mbusú baa nɩ mɛ́tɛ́ nɩmɩ bɩmarámínlí! ɖoómi nɩ yo binyii marámɩ ba po bɩ yɛ, nɩ́ na barɩ́ yáá ɩbá kɩ́ logoni bɩ ka bɩ fetée ɖé mará má. 47 Mbusú baa nɩ ɖoómi nɩ má anɖébimɩ baa nítíkpélémɩ kaa ku yɛ wáá ákú ajɔjɔɔ. 48 Ɖée nɩ laá nɩ lɛɛ kɩ míní náá naa yaa nɩ tíkpélémɩ kaa yá yɛ yɛ́gɛ́ nɩ, ɖoómi bɩ ku anɖébimɩ, ɖa ké náá nɩmɩ ɖée kɩ má bɩ́wáá ákú! 49 Yɩ́ɩ́ bó nɩ́ Mwáátáá, wáá ńcɩ́ɩ́nɩ́ nɩ́ wa wɛ́ɛ́ náá: "ń bɩ́ɩ́ ɖáánɩ bɩ anɖébimɩ nɩ bítóó. Bɩ bɩ́ɩ́ kpɔ́ bɩbá bɩ́ cíígá kɩ́ náásɩɩ ba ké yɛ." 50 Yɩ́ɩ́ bó nɩ́ Mwáátáá ka bɩ́ɩ́ barɩɩ zaamáánɩ nɛɛ́wʊ wáá binyii anɖébimɩ baa báa ku ɖoo ɖúúlinya wáá ɖíbúrígáá yɛ. 51 Ɖoo báa ku Abɛ́ɛ́lɩ kálɩ Zakarɩ waa báa ku Mwáátáá cénɖeni saráa tɛntɛrɛ nɩ ɖacɩrɩ-cɩrɩ tɛntɛrɩ ciiga. Ɛɛ́n n soo nɩ Mwáátáá bɩ́ɩ́ ɖɛ zamaanɩ nɛ́ɛ́wʊ wáá binyii jifɛm yaa báá yá má yɛ bo!.
52 Mbusú baa nɩ nɩmɩ bɩmarámínlí nɩ fɔɔ ɖɩ́bɛ́ɛ́rɩ́ wáá sááfɩ wa cɛɛ bɩ fétée pɩɩtɩ́ ɖɩ́bɛ́ɛ́rɩ́ wáá ńɖɩbɔnbɔ: Nɩ ná kɔ nɩ́mánja ɖa ké náá kɩ peremí ba laá bɩ kɔ́ yɛ".