Bipinlii pwí nɩ bilé má wáá ɖítóó
9
Yeésu ŋ́ka cíŋii upinliibi pwí nɩ bilé, kɩ́ pé bɩ ḿpwáá nɩ íko naa bɩ jɛ ɩ́nɛ́ɛ́mʊ mɩʊ́kpɩ́ŋkpɩ́ɩ́wámɩ ka kɩ́ cɛ́ɛ́tɛ ɩ́wɛɛwámɩ. 2 Nɩ́ wa tó bɩ naa bɩ káá binyii Mwáátáá Bwɛ́ɛ́jérí wáá laabáárʊ, nɩ́ kɩ́ cɛ́ɛ́tɛ́ bíbóólíí. 3 Nɩ́ wa soó bɩ naa: «Nɩ́ pá náá ta gba maá yambá, ta gba maá ńɖɔ́, náá ɖíléfú, náá ajimí náá tíjégáá, ta kpɛrɛ́ maá túfúgátɩ́ tilé tilé. 4 Báanɩ lambó ba bɩ́ɩ́ fɔɔ náá nɩ́, karɩ́ maá ɖícé má pooni hálɩ nɩ ɖáá kpɛ́nɩ́ ɖɩtɛntɛɛrɩ. 5 Binyii ká fɔɔ náá nɩ́, nyɛ́ maá bɩ́wáá ńɖó kɩ́ gbɛ́ɛ́ ɖígúgúrí nɩnatám bo. Nɩ́ yá náá ɖée bɩ bɩ́ɩ́ bɛ́ɛ́ náá yaa baá yá yɛ ɖaá ya.» 6 Bipinlii ŋ́ka póótí kɩ gba nɩ íɖóbúúmú pooni kɩ tɩ káá laabáárʊ ʊjɔjɔɔ nɩ kɩ cɛ́ɛ́tɛ́ɛ́ bíbóólíí báanɩ lambó.Yeésu lemíŋ canɩ Heróoɖi kɔ́ bítí pooni
7 Ʊ́bwáyáá Heróoɖi wa jo tɩ́bwɛ́ɛ́tɛ́ Galilée tɩ́ŋkɛ paa yɛ, ŋú báa lólóó yaa kɔ́kɔ́ ɖé kɩ yáá yɛ. Waá tɩ́ nyí yaa wáá bɩ́ɩ́ maatɩɩ yɛ, ɖoómi bɩbá lólóó náá: "Yʊwáanɩ Úlíísiili féniní bíkpíí cíígá." 8 Bɩbá la gi naa: «Elíya ńgɔrɛnɩ́ mɩfɛɛnɩ.» Ba ké yɛ la gi naa : «Anɖébimɩ ba la karɩ yɛ ciiga ʊbá ńgɔrɛnɩ́ mɩfɛɛnɩ.» 9 Amá Heróoɖi ŋ́ka wɛ́ɛ́ náá: "n canɩ bɩ catɩ Yʊwáanɩ yííɖi. Ŋmá ńsa ɖá wáá unyii waa lemíŋ máa ŋu bɩ lólóó yɛ? "Nɩ Heróoɖi ka bɔɔ naa ʊ́ ká Yeésu.
Yeésu cá bɩ́já míílimɩ bɩŋmɔ (5000)
10 Nɩ́ bítóó ka gɔrɛnɩ́ kɩ tam Yeésu yaa kɔ́kɔ́ báa yá yɛ. Nɩ́ wa gba bɩ kɩ póóte nɩ bɩ, nɩ́ wa nyɛ́ kɩ ɖátɩ́ bɩ ńɖó ŋwaa baa yi naa Bɛtɩsáyɩ́ɖa yɛ gbeni. 11 Amá binyii ŋ́ka bɛ́ɛ, nɩ́ kɩ ɖe wʊ. Yeésu ŋ́ka fɔɔ bɩ nɩ kɩ lóloo nɩ bɩ Mwáátáá Bwɛ́ɛ́tɛ́ŋkɛ lemíŋ nɩ́ kɩ cɛ́ɛ́tɛ́ɛ́ baa ɖáa barɩɩ́ ɖɩ́cɛ́ɛ́tɛ́rɛ yɛ. 12 Kʊ́táá kɩ́ɩ bɩ ɖé mwɛ́ńgɩ́ nɩ́ bipinlii pwí nɩ bilé má ka ɖá Yeésu gbeni nɩ kɩ soó wʊ naa: «Soó binyii má náá bɩ co íɖóbúúmú nɩ kuraámɩ pooni ya cuni yɛ kɩ ka ńɖɔ́ɔ́ nɩ ɖíjérífém, Ɖoómi tɩ ɖé ɩ́lɛ kɩ́tɩ́ɩ́ kikóŋkóóki páá.» 13 Amá Yeésu ka kɩ́ɩ́ bɩ naa: "pá maá bɩ́ nɩ́mánja tíjégáá bɩ jé" Bipinlii ka kɩ́ɩ́ wʊ naa: "kpɔ́nɔ́mɩ bɩŋmɔ nɩ ɩ́jɛ ilé ńɖé. Ɩ laá náá tɩ́ tɩ́ ɖá binyii nɛḿbɛ kɔ́kɔ́ tíjégáá?" 14 Bɩ́já ɖée míílimɩ bɩŋmɔ (5000) ńla ɖé líbó. Yeésu ŋ́ka soó ʊ́wáá bipinlii naa: "canɩ́ maá bɩ karɩ́ aya ikuulé nɩ pwí íkuulé nɩ pwí". 15 Nɩ́ bipinlii ka lafʊ yá ɖéé Yeésu káa wɛ́ɛ́ bɩ yɛ. 16 Yeésu ŋ́ka gba kpɔ́nɔ́ bɩŋmɔ má, nɩ ɩ́jɛ ilé má, nɩ kɩ ɖáátɩ anyimí kʊ́tápáá kɩ́ nyɔ́m Mwáátáá tíjégáá má bó. Nɩ wa gíí tɩ kɩ gbaa tee bipinlii naa bɩ gbáá bú zamáa. 17 Bɩ́ kɔ́kɔ́ ŋ́ka ŋmɔ́ kɩ gbé ɖée baa laa yɛ. Nɩ́ kɩ gba tíjégáá ta ké yɛ ɖa gbé tɩ́kɛ́tɩ́ pwí nɩ tilé.
Péétiro wɛ́ɛ́ náá Yeésu ńsa Mesííya
18 Ńwɩɩ ŋʊbá, Yeésu la ɖé ŋ́kónɖó kɩ́ mɛɛ́ nɩ́ ʊ́wáá bipinlii la ɖé ugbeni. Nɩ́ wa barɩɩ bɩ naa: "Binyii mii naa ŋmá nɩ ma sá?" 19 Nɩ́ bipinlii ka kɩ́ɩ́ wʊ naa: "bɩbá gi naa ɩ́ sá Yʊwáanɩ Úlíísiili, bɩbá bɩ́ɩ́ mɛ́tɛ́ gi naa Elíya, nɩ ba ké yɛ bɩ́ɩ́ gi naa ɩ́ sá anɖébimɩ ba la karɩ yɛ ciiga ʊbá wa feniní bíkpíí cíígá yɛ." 20 Yeésu ŋ́ka barɩɩ bɩ naa: "nɩmɩ nɩ́, ŋmá nɩ́ na gi naa ń sá? "Péétiro ka kɩ́ɩ́ naa: «Ɩ́ sá Mwáátáá wáá Kírísíto waa Mwáátáá káa tó yɛ.»
Yeésu káá ʊ́wáá múkú nɩ ʊ́wáá ɖifeńɖí
21 Yeésu ŋ́ka tɩ́nɩɩ yɩ́ɩ́ nɩ bɩ naa bɩ ta soó yɩ ʊbá, 22 nɩ́ wa léte naa: «Ɖa barɩɩ́ náá Unyiijapwa ńtɩ́nɩ́ɩ́ yá wahála. Bíkpélébí, saráaraamɩ wáá bíkpélébí nɩ bɩmarámínlí wáá bíkpélébí bɩ́ɩ́ yɩ́ɩ́ wʊ; bɩ bɩ́ɩ́ canɩ́ bɩ kpɔ wʊ nɩ́ ńwɩɩ ńtáárɩ́ɩ́ ɖáárɩ́ ufení.»
23 Yɩ́ɩ́ bɔ́ɔ́nɩ nɩ́ wa soó ba kɔ́kɔ́ bɩ ɖé líbó yɛ naa: «Ńsá náá naa ʊbá laá náá ʊ́ ɖe mɩ, ʊ́ canɩ́ ʊ́mánja bo ɖɩmaatɩɩrɩ, Ʊ́ gbá ʊ́wáá ńɖɔ́ ŋ́kaŋagá báanɩ bá ɖáárɩ́ kɩ́ ɖe mɩ. 24 Ɖoómi wa laá náá náá ʊ́ pɛ ʊfɛɛmɩ ʊ bɩ́ɩ́ fɛ́ mɩ; amá wa fɛ́ náá ʊfɛɛmɩ ḿbó ʊ bɩ́ɩ́ pɛ mɩ. 25 Ɖɩ́fɔ́ɔ́sɩɩrɩ ɖɩ́lá nɩ ɖa kpɛ naa unyii ŋ́kpɛrɛ́ ɖúúlinya kɔ́kɔ́ wáá árízikí ɖa ké náá kɩ́ fɛ́ ʊfɛɛmɩ náá únógo mɩ? 26 Unyii ŋu náá ḿmɛ́ nɩ ńwáá ńwɛ́ɛ́ wáá ɩ́fɛ́, ɖa tám máa Unyiijapwa bɩ́ɩ́ ɖáa ŋmɔ́ ʊ́wáá ɩfɛ́, ʊ ɖaa ɖa náá ʊ́wáá ɩ́kpɩ́lɩ́ɩ́ nɩ Wɩ́ɩ́náá nɩ ʊ́wáá Malááyɩ́kamɩ ɖacɩrɩ-cɩrɩ yɛbɛ wáá ɩ́kpɩ́lɩ́ɩ́ pooni. 27 N soo nɩ ɖa sá ɩ́já ba ɖé ɩ́lɛ yɛ ciiga bɩbá káá kpó ɖáánɩ bɩ ká Mwáátáá bwɛ́ɛ́jérí. 28 Wáa wɛ́ɛ́ ńwɛ́ɛ́ má kɩ́ tó yɛ, ɖéé ɩ́wɩɩ inyii bɔ́ɔ́nɩ́, Yeésu ŋ́ka gba Péétiro, Yʊwáanɩ nɩ Záakɩ nɩ́ ba jɔ́ ɖɩ́jɔ́ɔ́ páá naa bɩ́ mɛɛ. 29 Sáatɩ waa báa ɖé kɩ mɛɛ́ yɛ, unyimíŋ pooni ŋ́ka kpɛ́nɩ ɖíɖéérí nɩ ʊ́wáá tífúgátɩ́ ka pée kpɛ́ni ɖápɩ́npɩ́ntɩ́ kɩ matɩɩ́. 30 Nɩ́ binyii bilé bɩbá bɩ ɖé kɩ́ lólóó nɩ́ Yeésu; ɖa la sá Múúsá nɩ Elíya, 31 nɩ́ bɩ fóóní nɩ Mwáátáá wáá ɩ́kpɩ́lɩ́ɩ́ wáá ɖɩ́mátɩ́rɩ́ pooni. Kɩ́ lólóó bɩ nɩ Yeésu ɖée wáá bɩ́ɩ́ ɖaa yá útóóre kɩ́ kpó Yerúsalɛ́ɛmɩ yɛ. 32 Péétiro nɩ ʊ́jɔ́tɔ́lɔ́mɩ bɩ ɖé mɩgɛɛ mɩ́takpɩ́ɩ́mɩ́nɩ́ ; Báa fii yɛ nɩ ba ká Yeésu wáá ɩ́kpɩ́lɩ́ɩ́ nɩ binyii bilé má yó bɩ nɩ wʊ. 33 Sáatɩ waa binyii má káa búú bɩ́bá nɩ Yeésu yɛ, Péétiro ŋ́ka wɛ́ɛ́ náá: "Úmínlí ɖa ya naa tɩ́ ɖéé ɩ́lɛ. Tɩ́ bɩ́ɩ́ yá ɩ́cɔ́lɔ́bɔyɩ́mʊ́ mɩta, ukolóo bɩ́ɩ́ sáá sɩ́yɔwʊ úléérí ńsáá Múúsá yɔwʊ nɩ ʊ́táárɩ́ɩ́ Elíya yɔwʊ. "Amá Péétiro ká la nyí yaa wáa la lólóó yɛ. 34 Sáatɩ waa wáa ɖée lólóó ɖée yɛ ɖítíígbe ɖɩbá ka jɔ́nɩ́ kʊ́tápáá kɩ ci bɩ́ bó nɩ ʊ́wáá ḿbɔ́ɔ. Nɩ́ ɖa yá bipinlii tɩ́náŋgá ɖée ɖítíígbe má káa ci bɩ́ bó ɖée yɛ. 35 Ɖítíígbe pooni nɩ́ ba ŋú ńnyɛ́ɛ́ ŋʊbá káa gi naa: "Nɛɛ́wʊ má ńsá njapwa wɩ́ɩ́ nɩ́ ma lɛɛ gbirí maá nɩ wʊ." 36 Ńnyɛ́ɛ́ má káa lóloo kɩ́ tó yɛ, nɩ́ ɖa ké Yeésu bámbá. Nɩ́ bipinlii ka ɖɛ kɩ ŋmɛ́rɛ, ɖáwáá tám má pooni báa tɩ́ soó ʊbá kaa báa ká yɛ.
Yeésu cɛ́ɛ́tɛ úbú waa kɩ́nɛ́ɛ́ kɩ́kpɩ́ŋkpɩ́ɩ́kɩ́ káa náásɩ́ɩ́ yɛ
37 Ɖá wáá kʊ́pɩ́ɩ́tɩ́nɩ́,Yeésu nɩ ʊ́wáá bipinlii ka sinini ɖɩ́jɔ́ɔ́ páá nɩ zamáa ʊ́mɔ́ntɩ ka ɖáa tó Yeésu ńsɛ. 38 Zamáa má pooni nɩ unyii ʊbá ka kpííníí kɩ gí náá: «Úmínlí jé suúru kɩ kpaá njapwa, ɖoómi ńwáá úbú ukolóó nɩ́ɩ. 39 Kɩ́nɛ́ɛ́ kɩ́kpɩ́ŋkpɩ́ɩ́kɩ́ kɩba cáárɩ́ɩ́ wʊ nɩ́, kɩ́ pee kɔ́ náá wʊ kɩ cɛɛ wa búríŋí íkpíí nɩ́, kɩ cigitií wʊ nɩ ḿpwáá, nɩ́ tɩ́mɔtá ŋ́ka nyɛnɩ ʊmɔɔnɩ, ɖée nɩ́ kɩ́nɛ́ɛ́ má ka bɩ́ɩ́ náásɩɩ wʊ, ká nyɛ upooni wéré. 40 Ń ɖɔɔlɩɩ sɩ́wáá bipinlii naa bɩ́ jɛ kɩ́nɛ́ɛ́ kɩ́kpɩ́ŋkpɩ́ɩ́kɩ má amá baá féte.» 41 Yeésu ŋ́ka wɛ́ɛ́ naa: «Zaamáánɩ nɛɛ́wʊ wáá bɩnyiikpɩŋkpɩɩbɩ ba na kpɛ ɩ́jápárɩ́ nɩ́ na sá, ɩ́wɩɩ ɩŋa nɩ́ ma bɩ́ɩ́ karɩ́nɩ nɩ? ɩ́wɩɩ ɩŋa ma bɩ́ɩ́ kpaá nɩ́? ɖáánɩ sɩjapwa ɩ́lɛ.» 42 Sáatɩ waa úbú káa cuŋgí nɩ́ Yeésu yɛ kɩ́nɛ́ɛ́ má ŋ́ka mɛ́ɛ́ wʊ kɩ́tɩ́ɩ́ kɩ cigitíí wʊ nɩ ḿpwáá. Amá Yeésu ŋ́ka wɛ́ɛ́ kɩ́nɛ́ɛ́ kɩ́kpɩ́ŋkpɩ́ɩ́kɩ́ má náá kɩ nyɛ́, nɩ́ wa cɛ́ɛ́tɛ úbú kɩ́ gɔ́rɛnɩ́ wʊ kɩ́ tee ʊ́ɖɩ́náá. 43 Nɩ́ ɖa yá binyii kɔ́kɔ́ bítí nɩ́ ba ɖé kɩ́ lólóó náá: «Ɩ́já Mwáátáá lafʊ sá úkpé.»
Yeésu kpeé taŋ ʊ́wáá múkú
Ɖa yá bɩ kɔ́kɔ́ bítí yaa kɔ́kɔ́ Yeésu káa yáá yɛ. Nɩ wa soó ʊ́wáá bipinlii naa: 44 «Gbirí maá kʊ́lááŋmɛ́ yaa máa bɩ́ɩ́ soó nɩ wáánɩmɩ yɛ: "bɩ bɩ́ɩ́ ɖaa mɔ Unyiijapwa kɩ́ tɔ́ ʊ́bááráámɩ́ gáánɩ́.» 45 Amá bipinlii ká ŋú ńwɛ́ɛ́ má pooni: ílemí má la ɖé bɩ ɖɩbwambwá ka bɩ́ ta fété ŋmɔ́ ipooni bo, nɩ́ tɩ́náŋgá la bá bɩ naa bɩ barɩɩ Yeésu ipombírí.
Ŋmá ńsá úkpée?
46 Bipinlii ŋ́ka búri kɩ barɩɩ́ tá náá bɩ bɛ́ɛ́ náá bícíígá ŋmá ńsá úkpée. 47 Yeésu ŋ́ka bɛ́ɛ́ yaa báa ɖee matɩɩ́ bíbém yɛ. Nɩ wa gba úbú ʊbá, kɩ yóó wʊ ugbeni, 48 Nɩ́ wa soó ʊ́wáá bipinlii naa: «Wa fɔɔ náá úbú nɛɛ́wʊ nɩ ɖɩlaarɩ ḿmɛ́ bó, fɔɔ ḿmɛ́ mánjá; nɩ wa fɔɔ náá mɩ fɔɔ wa mɛ́tɛ́ tóní mɩ́ yɛ. Ɖoómi wa sá nícíígá ʊ́wáá yɛ, wɩ́ɩ́ ńsá úkpée.»
Wa ná sá nɩ́bááráá yɛ laá nɩ
49 Nɩ́ Yʊwáanɩ ka soó Yeésu naa: "Ukpé tɩ ká ʊbá káa ji ɩ́nɛ́ɛ́mʊ́ mʊ́kpɩ́ŋkpɩ́ɩ́mʊ́ nɩ síyííɖi bo. Nɩ ta bɔɔ naa tɩ peré wʊ, ɖoómi ʊ kpá tícíígá." 50 Yeésu ŋ́ka kɩ́ɩ́ wʊ naa: «Ta yɩ́ɩ́ máa nɩ wʊ. Ɖoómi wa ná sá nɩ́bááráa yɛ sá nɩ́yɔ́wʊ.»
Samaárɩya wáá kíɖóbíi kɩbá yɩ́ɩ́ Yeésu ɖɩfɔɔrɩ
51 Tám waa Yeésu káa bɩ́ɩ́ fii ɖúúlinya nɛ́ɛ́wʊ yɛ kɩ́ɩ́ cu. Nɩ wa tɩ́nɩɩ gba nííya naa ʊ pá Yerúsalɛ́ɛmɩ. 52 Nɩ wa tó bítóó bɩ́ líí wʊ ńsɛ. Nɩ́ ba póóti kɩ co Samáárɩya wáá kíɖóbíi kɩbánɩ́, ka bɩ kpɩ́ɩ́rɩɩ ʊ́wáá ɖífóónɖí. 53 Amá ńɖó má pooni wáá binyii ká fɔɔ wʊ ɖoómi ʊ bɩ pá Yerúsalɛ́ɛmɩ. 54 Bipinlii má pooni Yʊwáanɩ nɩ Jaákɩ ka soó Yeésu naa: "Tɩ́ɖáá ɩ laá náá tɩ́ wɛ́ɛ́ ḿmíí náá ŋʊ nyɛ́nɩ́ kʊ́tápáá ka kɩ́ wɛ́ bɩ." 55 Nɩ́ Yeésu ka kɛɛtɛ bíbó kɩ́ já nɩ bɩ. 56 Nɩ́ ba póóti kíɖóbíi kɩbá pooni.
Ba laá náá bɩ ɖe Yeésu yɛ
57 Bɩ bɩ ɖe ńsɛmpaa kɩ pá nɩ ʊbá ka soó Yeésu naa: "ń bɩ́ɩ́ ɖe sɩ báanɩ lambó nɩ́ a pá náá." 58 Yeésu ŋ́ka kɩ́ɩ́ wʊ naa: «Kɔlɔ-kɔlɔmɩ kpɛ́ ɩ́fɛ nɩ́ kʊ́tápáá wáá ɩ́nyímúúmú kpɛ ájé, amá Unyiijapwa ka kpɛ fʊ́naa waa bɩ́ɩ́ ɖɔɔ ka kɩ́ wom yɛ.» 59 Nɩ́ Yeésu ka soó ʊbá mɛ́tɛ́ náá: «Ɖe mɩ» nɩ́ wɩ́ɩ́ ka kɩ́ɩ́ wʊ naa: «Úmínlí pá mɩ ńsɛ ka ń tɩ sí mɩ́ɩ́náá ɖáánɩ.» 60 Yeésu ŋ́ka kɩ́ɩ́ wʊ naa: «Canɩ́ bíkpíí ńsí bɩ́wáá bíkpíí; ɩ́sɛ́ co kɩ́ tɩ́ káá Mwáátáá Bwɛ́ɛ́jérí.»