Yeésu nɩ ɖiwonɖi wɩɩŋʊ
6
Ɖiwonɖi wɩɩŋʊ ŋʊbá ɖaarɩ, Yeésu la ɖé kɩ gɛ́tɛ́ɛ́ biléea wáá tɩ́satɩ. Nɩ́ ʊ́wáá bipinlii ka ɖé kɩ cɩ́bɩ́ bilée, kɩ nogotɩɩ́ bɩ́ŋáánɩ nɩ́ kɩ ŋmɔ ŋɩ́wáá ábí. 2 Farizíitɩɩbɩ bɩbá ŋ́ka barɩɩ bipinlii naa: "batɩɩ bo nɩ́ na yáá yaa mará ka na kɩ́ɩ́ bɩ́ yá ɖiwonɖi wɩɩŋʊ!" 3 Yeésu ŋ́ka kɩ́ɩ́ bɩ naa: "ná kaa yaa Ɖáwʊ́ɖa káa yá ńwɩɩ ŋʊbá, wɩ́ɩ́ nɩ ʊ́wátɩ́ɩ́ muko káa la bá bɩ yɛ. 4 Nɩ́ wa kɔ́ Mwáátáácénɖeni nɩ́ kɩ gba kpɔ́nɔ́ waa báa yá Mwáátáá saráa yɛ, kɩ́ ŋmɔ́ nɩ́ kɩ pé ʊ́jɔ́tɔ́lɔ́mɩ, ɖaké náá mará pooni ɖa sá saráaraamɩ bámbá nɩ́ ɖa pé ńsɛ naa bɩ́ ŋmɔ́. 5 Yeésu ka kpée soó bɩ naa: «Unyiijapwa sá ɖiwonɖi wɩɩŋʊ wáá úkpé.»Unyii waa ŋálɩ́ŋ kpe yɛ
6 Ńwɩɩ ńwoŋga ŋʊbá ɖaarɩ mɛ́tɛ́, Yeésu ŋ́ka kɔ́ ɖícíŋííríɖííkuni nɩ́ kɩ mii binyii. Unyii ʊbá la ɖé líbó, waa ŋálɩ́jɩ́ɩ́ kpe yɛ. 7 Ba mii mará nɩ farizíitɩɩbɩ wáá anyimí cú Yeésu bo ka kɩ́ kpáá náá ʊ bɩ́ɩ́ cɛ́ɛ́tɛ ʊbá ɖiwonɖi wɩɩŋʊ, ɖoómi bɩ bɩ laá bɩ ká ɩbá kɩ pɩɩnɩɩ nɩ wʊ. 8 Amá Yeésu wɩ́ɩ́ bɛ́ɛ́ yaa báa matɩɩ́ yɛ. Nɩ́ wa soó wa waa ŋálɩ́ŋ kpe yɛ náá: «Fii kɩ́ yóré ńnɛ, binyii kɔ́kɔ́ wáá kíkéŋcíí.» Nɩ́ wa fii kɩ́ yóre. 9 Yeésu ŋ́ka soó bɩ naa: «Ń barɩɩ́ nɩ́: ɖiwonɖi wɩɩŋʊ batɩɩ nɩ́ mará ŋ́ka barɩɩ́ tɩ́ naa tɩ́ yá? tɩ́ yá ɩ́jɔɔ náá tɩ́ yá ɩ́kpɩ́ɩ́? kɩ́ pɛ unyii fɛɛmɩ náá kɩ́ nogó wʊ?» 10 Yeésu ŋ́ka kpáa bɩ kɔ́kɔ́, nɩ kɩ wɛ́ɛ́ unyii má náá: «Tɛnɩ́ sɩ́ŋálɩ́m!» Nɩ́ wa tɛnɩ nɩ ʊŋálím ka cɛ́ɛ́tɛ. 11 Amá bɩmarámínlí nɩ farizíitɩɩbɩ tɩ́nɩɩ la ɖé ɖíŋúu pooni nɩ ba ɖé kɩ barɩɩ́ tá yaa báa bɩ́ɩ́ fétée yá Yeésu yɛ?
Yeésu lɛɛ bipinlii pwí nɩ bilé
12 Ɩ́wɩɩ má pooni, Yeésu ŋ́ka jɔ́ kígólíí páá naa ʊ bɩ́ɩ́ mɛɛ, nɩ́ kʊ́nyɛ́ɛ́ má kɔ́kɔ́ ʊ ɖé kɩ mɛɛ́ Mwáátáá. 13 Kʊ́táá káa pɩɩtɩ yɛ, nɩ́ wa yíí ʊ́wáá bipinlii nɩ́ wa lɛɛ biciiga ayaa pwí nɩ alé nɩ́ kɩ́ yíí bɩ naa bítóó: 14 Siimɔ́ɔn waa Yeésu káa yíí náá Péétiro yɛ nɩ ʊnaarɩ Anɖirée, Záakɩ, Yʊwáanɩ, Fillíípi nɩ Barɩtelemíi, 15 Matiyée nɩ Toomáa, Záakɩ Alifée japwa nɩ Siimɔ́ɔn waa baa ɖanɩɩ́ naa wamɔńɖóboyɛ, 16 Yúuɖi Záakɩ japwa, nɩ Yúúɖa Esɩkarɩyɔtɩb wa bɩ́ɩ́ ɖáá nyɛbɛ Yeésu yɛ.
Yeésu mii binyii nɩ́ kɩ́ cɛ́ɛ́tɛ́ɛ́ bɩwɛɛtɩlɩɩ
17 Yeésu ŋ́ka sininí kígólíí páá ʊ nɩ bɩ kɩ tɩ yóre fʊnaa kɩ́tɩ́ɩ́ káa ɖɔ́ ńwanwa yɛ, fʊnaa ʊ́wáá bipinlii ɖabata káa ɖé yɛ nɩ binyii túútúúma ba nyɛ́nɩ Yuuɖée Yerúsalɛ́ɛmɩ nɩ íɖo ya cuni ŋ́kpé nyɛ́ɛ́nɩ́, Tíiri nɩ Siiɖɔ́ɔn, wáá íkóŋkó. 18 Binyii ɖá náá bi gbírí Yeésu yɛyɩ ka kɩ ka bɩ́wáá ɩ́wɛɛ waa ɖɩ́cɛ́ɛ́tɛ́rɩ, baa ɩ́nɛ́ɛ́mʊ́ mʊ́kpɩ́ŋkpɩ́ɩ́mʊ́ káa náásɩ́ɩ́ yɛ, ká ɖɩ́cɛ́ɛ́tɛ́rɛ. 19 Baanɩ́ ŋmá bɔɔ́ náá ʊ́ jɛɛ Yeésu ɖoómi ḿpwáá ŋʊbá nyɛ́ úbó kɩ́ cɛ́ɛ́tɛ́ɛ́ bɩ́kɔ́kɔ́.
Ńyimwáá nɩ ɖiyikpógáá
20 Yeésu ŋ́ka kpáa ʊ́wáá bipinlii nɩ́ kɩ́ wɛ́ɛ́ náá:
«Ɖéé maá ḿmwáá pooni nɩmɩ ba sá biceceeli yɛ
Ɖoómi Mwáátáá Bwɛ́ɛ́tɛ́ŋkɛ sá nɩ́yáwʊ.
21 Ɖéé maá ḿmwáá pooni nɩmɩ baa muko kaa ba waanɩmɩ yɛ,
ɖoómi nɩ́ bɩ́ɩ́ tɩ́nɩ́ɩ́ páá ɖáa ká tíjégáá ɖá wóm
Ɖéé maá ḿmwáá nɩ́ nɩmɩ ba wíí wáánɩ́mɩ yɛ,
ɖoómɩ nɩ́ bɩ́ɩ́ ɖáá lá!
22 Ɖéé maá ḿmwáá nɩ́ binyii ká laá náá nɩ, baá yáá náá nɩ nɩ ɖítóó, bí cií náá nɩ́, nɩ́ kɩ́ bíí nɩ́wáá áyí, ɖoómi nɩ pé Unyiijapwa ɩ́já. 23 Yɩ́ɩ́ ɖaa bɛ́nɩ́ náá nɩ, ɖéé maá ḿmwáá pooni yugutii maá ḿmwáá pooni, ɖoómi ɖɩfɛɛrɛɛɖɩ ɖɩtakpéréɖí baa nɩ kʊ́tápáá, ɖée nɩ bítíkpélémí ka nasɩɩ anɖébimɩ. 24 «Amá ɖiyikpógáá kɩ tee nɩmɩ ba sa árízikíráámɩ́,
ɖoómi nɩ kɩ́ɩ pee ká nɩ́wáá kɔ́ɔ́rɛ!
25 Ɖíyíkpógáá kɩ tee nɩmɩ ba kpɛ ɖá kɔ́kɔ́ wáánɩ́mɩ ɖa wéété yɛ!
ɖoómi muko bɩ́ɩ́ ɖáá bá nɩ́,
Ɖíyikpógááráámɩ́ nɩ́ na sá nɩmɩ ba la wáánɩ́mɩ́ yɛ,
ɖoómi nɩ́ bɩ́ɩ́ ɖáá ɖéé ńnyímɔm pooni nɩ íwíí pooni,
26 Mbusú baa nɩ báanɩ ŋmá lólóó náá ɩ́jɔɔ níbó ɖoómi ɖée nɩ́ bítíkpélémí ka la yáá anɖébimɩ bɩmwamwaalɩɩ bo.
Kʊ́bááráámɩ́ wáá ɖɩlaarɩ
27 "Amá n soo nɩ nɩmɩ ba gbii nɩmɩ yɛ naa: laa maá nɩ́bááráámɩ́, yá maá ɩ́jɔɔ ba ná laá nɩ́ yɛ, 28 Mɛɛ maá ɩ́jɔɔ kɩ teé ba mɛ́ɛ́nɩ́ɩ́ nɩ tɩmɔkpɩɩtɩ yɛ, nɩ mɛɛ maá ba bíí nɩ yɛ bo. 29 Ʊbá yá náá sɩ ŋ́kpéŋ́kpébí sɩ́kpáwɛ́ɛ́ŋʊ ŋʊbá bó teé wʊ ŋwa ké yɛ úpóní; ʊbá ŋatɩ́náá sɩ́wáá kúfúgáá páá yɔkɔ, canɩ wʊ u póníí gbá pɔɔ́ yɔkɔ. 30 Wa barɩ́ mɛ́ɛ́ náá sɩ́, pá wʊ, nɩ ʊbá gba náá sɩ́wɛ́ŋkɛ ta wɛ́ɛ́ náá ʊ gɔ́rɛ́nɩ nɩ sɩ. 31 Ɖée náa laá náá binyii ńyá nɩ yɛ yá maá bɩ ɖée nɔ́ɔ́. 32 Ńsá náá nɩ laá náá ba laá nɩ́ yɛ bámbá ɩ́lá bó na bɩ́ɩ́ baanɩ́ ɩ́ɖɔ́ɔ́ ya ganɩ yɛ. Ɖoómi ɩ́kpɩ́ɩ́ráá mɛ́tɛ́ laá ba laá bɩ yɛ! 33 Nɩ́ yá náá ɩ́jɔɔ ba yáá nɩ ɩ́jɔɔ yɛ bámbá ɩ́ɖɔ́ɔ́ ya ganɩ yɛ ɩ́lá nɩ́ na baa, ɩ́kpɩ́ɩ́ráá manja yáá ɖée nɔ́ɔ́. 34 Nɩ́ nɩ paatɩɩ́ náá baa bámbá náa nyí náá bɩ bɩ́ɩ́ fétéé fɛrɛɛ nɩ yɛ, ɩ́ɖɔ́ɔ́ ya ganɩ yɛ ɩ́lá nɩ́ a baa, ɩ́kpɩ́ɩ́ráá mɛ́tɛ́ paatɩɩ́ ɩ́kpɩ́ɩ́ráá kɩ baa naa bɩ fɛrɛɛ bɩ ɖéé má nɔ́ɔ́! 35 Amá laa maá nɩ́bááráámɩ́, yá maá ɩ́jɔɔ, paatɩ́ maá, nɩ́ kɩ́ ta baanɩ́ náá nɩ́ bɩ́ɩ́ ɖáá fɔɔ yambá, nɩ́ bɩ́ɩ́ ɖáá ká ɖɩfɛrɛɛɖɩ ɖɩtakpéréɖí nɩ́ nɩ́ bɩ́ɩ́ ɖáá sáá Mwáátáá wa jɔ kʊ́tápáá yɛ japwalɩmɩ, ɖoómɩ ʊ ya kɩ tee ba na nyí ɩ́ɖɔ́ɔ́ yɛ nɩ binyiikpɩŋkpɩɩbɩ. 36 Ŋmɔ́ŋgɩɩ maá íceceé ɖée Nɩ́ɖɩ́náá káa ŋu niceceéŋ yɛ.
Ta cúgú maá ba ké yɛ
37 «Ta cúgú maá binyii ɖá támʊʊ Mwáátáá káá ɖáa cúgú nɩ́ ta kpɔ maá binyii lemíi ɖa támʊʊ Mwáátáá káa ɖaa kpɔ nɩ lemíi, cátɩ́ maá bake yɛ ka Mwáátáá ńɖáá cátɩ́ nɩ́. 38 Pá maá bake yɛ, wáátaa ńɖáá pá nɩ́: bɩ bɩ́ɩ́ ɖáá siti nɩ́wáá tífúgátɩ́ wáá zíba ʊtakpé pooni ɖɩmaatɩɩrɩ ɖɩjɔjɔɔɖɩ, ɖɩ gbé kʊ́lááŋmɛ́, kɩ cigi, kɩ gbɛ́ɛ́tɛ. Mwáátáá bɩ́ɩ́ maatɩɩ nɩ́ nɩ kʊmaatɩɩgaa kwaa náa gba kɩ maatɩɩ kɩ tee ba ké yɛ.»
39 Yeésu ŋ́ka kɛɛsɛɛ bɩ ńwɛ́ɛ́ nɔɔ́ŋʊ mɛ́tɛ́ náá: "Ʊjɔm bɩ́ɩ́ fété kɩ kpam ʊ́tɔ́wʊ ʊjɔm? Baá bɩ́ɩ́ lɛ́ bɩ́ɩ́ bilé ńfɛ ḿbá pooni? 40 Úbénlí ʊbá ká po ʊ́wáá úmíńlí amá úbénlí waa báa bém kʊ́lááŋmɛ́ yɛ bɩ́ɩ́ ɖéé ɖéé séé ʊ́wáá úkpé. 41 Battɩɩ bo nɩ́ a kpɛɛ́ sɩ́tɔ́wʊ nyimírínɩ kʊ́mɔ́ɔ́ kwa ɖé líbó yɛ ɖa ké á bɛ́ɛ́ náá ńɖɔ́ ńtákpé ńɖé sinyimírí pooni? 42 Lɛɛ-lɛɛ nɩ́ a bɩ́ɩ́ fétée soo sɩ́tɔ́wʊ naa: canɩ ńlɛɛ kʊ́mɔ́ɔ́ kwá ɖé si nyimiiri pooni yɛ, ɖa ké náá ɩ́sɛ́ ká barɩ́ kpɛɛ́ ńɖɔ́ ńtákpé ɖa ɖé sinyimírí nɩ yɛ, mʊnááfikí nɩ́ a sá lɛɛ ńɖɔ́ ńtakpé ŋa ɖé sinyimírí pooni ɖáánɩ́ ka ɖá sɩ́ɩ́ kpaá sɩ́ kʊ́lááŋmɛ́ ka ɩ́lɛɛ kʊ́mɔ́ɔ́ sɩ́tɔ́wʊ nyimírí pooni!»
Búcí nɩ bʊ́wáá ábí
43 "Búcí bʊjɔjɔɔbʊ ká maa ábí ákpɩ́ŋkpɩ́ɩ́ nɩ́ búcí bʊ́kpɩ́ŋkpɩ́ɩ́bʊ́ ká maa ábí ajɔjɔɔ. 44 Bɩ bɛ́ɛ́tɛ́ɛ́ ícíí ɖa nyɛ́nɩ́ nɩ ábí ŋwaa bwáa maa yɛ bo: baá tɩbɩ́ bʊ́káŋká wáá ábí búcí ba kpɛ íkóŋkóm yɛ bo, nɩ baá tɩbɩ́ fíinyi wáá ábí íkóŋkóm ŋa lanɩɩ́ ŋɩba yɛ bo. 45 Unyii ʊjɔjɔɔ lɛbɛ́ ɩ́jɔɔ ya ɖé úbém yɛ, unyiikpɩŋkpɩɩ lɛbɛ́ ɩ́kpɩ́ɩ́ ɖa nyɛnɩ yaa waa bárɩ yɛ pooni. Ɖoómi báanɩ ŋmá mɔɔkɩ lólóó yaa ʊkpɛŋgɛlɛ́ɛ́ɖɩ káa maatɩɩ́ yɛ.»
Ácé
46 Batɩɩ bo na yi mɩ naa Tɩ́ɖáá, Tɩ́ɖáá nɩ́ ná yáá yaa maa soo nɩ yɛ? 47 Ń bɩ́ɩ́ míní nɩ́ wa ɖaa ŋgeni kɩ gbii ńwáá ńwɛ́ɛ́ kɩ gbatɩɩ́ ŋɩ kɩ́ yáánɩ ɖítóó, waa wáa nyɛ́ yɛ. 48 «Ʊ nyɛ́ unyii wa bɩ́ɩ́ má náá ɖícé ka ʊ suw kɩ́tɩ́ɩ́ ɖa nyɔ́ŋgɩɩ ka kɩ́ yóó ɖigbe kʊ́tá paa. Múnyúu mɩtakpɩ́ɩ́mɩ́ káa fóóní yɛ, ɩ́kpé nɩ́ waa múnyúu ŋ́ka kpɛ́ɛ́tɛ ɖícé má bó, amá maá fétee cigí ɖícé má, ɖoómi bɩ tɩ́nɩɩ má ɖícé má kʊ́lááŋmɛ́. 49 Amá unyii wa gbii ńwáá ńwɛ́ɛ́ nɩ́ ká yáá yaa maá barɩɩ yɛ, kpáa waa wáa nyɛ́ yɛ: ʊ nyɛ́ unyii wa má ɖícé ɖíbúrí páá ká yóó ɖigbe. Ńkpé nɩ́ wáá múnyúu káa púú ɖícé má bo yɛ, nɩ́ ɖɩ wɩɩ: nɩ ɖɩ pée yasɩɩ ɖɩ́ kɔ́kɔ́.»