Yeésu wáá ḿmaa
2
Ɖáwáá zaamáánɩ má ʊ́bwáyáá úkpé Ogísiti ŋ́ka tee mará náá bɩ kaa binyii Róóma bwɛ́ɛ́tɛ́ŋkɛ kɔ́kɔ́ bó. 2 Ɖáwáá binyii ɖɩkaarɩ ɖíbúrígá máa la yá sáatɩ waa Kirinísi káa sá Sííriya wáá ʊ́bwáyáá yɛ. 3 Báanɩ ŋmá paa ugbenɖe bo ka bɩ́ tɩ kaa kɩ́ pwánɩ wʊ. 4 Yúúsífu ŋ́ka fii Nazarɛ́ɛtɩ Galilée wáá ńɖóní kɩ́ jɔ́ Bɛtɩlɩhɛ́ɛmɩ Yuuɖée wáá ńɖóní, fʊ́naa baa ma ʊ́bwáyáá Ɖáwʊ́ɖa yɛ. Yúúsífu la sá Ɖáwʊ́ɖa wáá ḿmaanɩ ʊbá. 5 Nɩ́ Yúúsífu ka gba Márɩ́yám waa báa tɛɛ kɩ tee wʊ yɛ, ka ʊ la kpɛ ɖipoo yɛ naa bɩ kaa kɩ pwánɩ bɩ. 6 Sáatɩ waa baa ɖé Bɛtɩlɩhɛ́ɛmɩ yɛ, Márɩ́yám wáá ḿmaawɩɩŋʊ ŋ́ka fóo. 7 Nɩ wa ma úbú ʊ́já, ʊ́wáá ḿbɩ́sɛ́maa. Nɩ́ wa pɔ́ɔ́ wʊ kʊ́cɔ́lɔ́ɔ́ kɩbá pooni nɩ kɩ bíri wʊ aɖakáá waa pooni ɖaábamɩ káa ŋmɔ tɩ́mɔ́ɔ́ yɛ. Ɖoómi baá la ká ńɖɔ́ɔ́ bɩcambɩɖííku pooni.
Malááyɩ́ka ʊbá leeténí ɖaábamɩkpanlɩ bo
8 Ɖáwáá ńɖó ŋ́kolóó má pooni ɖa la kpɛrɛ ɖaábamɩkpanlɩ bɩbá bɩ la ɖɔ tɩ́satɩnɩ nɩ kʊ́nyɛ́ɛ́ kɩ baa bɩ́wáá ɖaábamɩ bo. 9 Tɩ́ɖáá wáá malááyɩ́ka ʊbá ka leeténí kɩ yóre bíbó nɩ́ ɖɩmatɩ́rɩ́ ɖa nyɛnɩ́ nɩ Mwáátáá wáá ɩ́kpɩ́lɩ́ɩ́ bó yɛ ka jánɩ́ɩ́ kɩ logópwánɩ bɩ. Nɩ́ tɩ́náŋgá tɩ́tákpé ka mɔ bɩ. 10 Nɩ́ malááyɩ́ka ka soó bɩ naa: «Ta ŋmɔ́ maá tɩ́náŋgá ɖoómi ńɖáánɩ nɩ laabáárʊ ʊjɔjɔɔ ya bɩ́ɩ́ tɩ́nɩ́ɩ́ mwáŋgɩɩ zamáa kɔ́kɔ́ yɛ. 11 Kʊ́nyɛ́ɛ́ nɔŋ́kɔ, Ɖáwʊ́ɖa wáá ńɖó pooni bɩ maa nɩ ʊpɛlɩ ʊbá, wɩ́ɩ́ ńsa Kírísito, Tɩ́ɖáá. 12 Nɩ́ kpaá maá kʊ́ta kwa bɩ́ɩ́ canɩ́ ka nɩ́ bɛ́ɛ́ yɛ sɔ́: nɩ bɩ́ɩ́ ká úbú ʊpwampwa ʊbá baa pɔ́ɔ́ wʊ kʊ́cɔ́lɔ́ɔ́ pooni kɩ́ bíri wʊ aɖákáá waa pooni báa tɔ́ɔ́ ɖaábamɩ wáá tíjégáá yɛ.» 13 Malááyɩ́kamɩ tuutúúma bɩbá ka pee nyɛnɩ́nɩ kʊ́tápáá kɩ́ ɖá waké yɛ gbeni kɩ gaá íle kɩ nyɔ́m Mwáátáá kɩ́ gí náá:
14 Ɩ́nyɔ́ḿ kɩ tee Mwáátáá kʊ́tápáá páá,
nɩ́ ɖiwonɖi ńɖéé baa Mwáátáá káa laá kɩ́tɩ́ɩ́ páá yɛ bo.
Bɩkpanlɩ pá Bɛtɩlɩhɛ́ɛmɩ
15 Sáati waa malááyɩ́kamɩ káa gɔ́rɛ kʊ́tápáá yɛ, bɩkpanlɩ ŋ́ka ɖé kɩ soo ta naa: «Tɩ́ fii maá hálɩ Bɛtɩlɩhɛ́ɛmɩ: ka kɩ tɩ́ ká ílemí ya yá yɛ, yaa Mwáátáá káa canɩ tɩ́ bɛ́ɛ́ yɛ.» 16 Nɩ́ ba kpɛkpɛɛ kɩ co, nɩ ba ká Márɩ́yám nɩ Yúúsífu nɩ úbú káa ɖɔ́ fʊnaa ɖaábamɩ káa jo tíjégáá yɛ. 17 Báa ká wʊ kɩ́ tó yɛ nɩ ba búri kɩ taŋ́ binyii yaa báa bɩ soó bɩ úbú má bó yɛ. 18 Binyii ba kɔ́kɔ́ gbiri yaa bɩkpanlɩ káa lóloo yɛ, kɔ́ bítí yaa báa ɖée soó bɩ yɛ bo. 19 Márɩ́yám wɩ́ɩ́ lɩɩ bábɩ́ ílemí má ʊ́wáá laákarɩ pooni kɩ bɔɔ́ yaa ya mii yɛ. 20 Yɩ́ɩ́ bɔ́ɔ́nɩ́ bɩkpanlɩ ŋ́ka gba ńsɛ ńgɔ́rɛ́ŋgá. Kɩ gaá íle kɩ nyɔ́ḿ kɩ ɖanɩɩ́ Mwáátáá wáá ɩ́kpɩ́lɩ́ɩ́, kaa kɔ́kɔ́ báa bɩ ŋú ka kɩ ká yɛ bo. Ɖoómi yɩ́ɩ́ kɔ́kɔ́ yá ɖéé séé Malááyɩ́ka káa bɩ soó bɩ yɛ.
Bɩ pé Yeésu ɖíyíí
21 Ḿmaa bɔ́ɔ́nɩ́ ńwɩɩ ńnyíírí ɖáárɩ, úbú wáá ɖígíírí wáá tám káa fóó yɛ nɩ́ ba pé wʊ ɖíyíí náá Yeésu, ɖíyíí ɖaa malááyɩ́ka káa la pé wʊ ɖáánɩ́ únyí ŋ́ka ɖáa fɔɔ ʊ́wáá ɖipoo yɛ.
Bɩ lɛɛ Yeésu kɩ́ míni Mwáátáácénɖe pooni
22 Yɩ́ɩ́ bɔ́ɔ́nɩ́ nɩ́ Márɩ́yám ní Yúúsífu wáá tám ka fóóní naa bɩ́ yá tɩ́jáŋáá ɖífúníɖí wáá saráa waa Múúsá wáá mará kaa barɩɩ yɛ, nɩ́ ba co nɩ wʊ Yerúsalɛ́ɛmɩ wáá Mwáátáácénɖe pooni naa bɩ́ tɩ lɛɛ wʊ kɩ́ míni Tɩ́ɖáá Mwáátáá, 23 Ɖoómi bɩ waa Tɩ́ɖáá wáá mará pooni naa: «Úbú ʊ́já úbúrígáá báanɩ ʊ́lá, ḿmaa pooni, bɩ́ɩ́ sáá Mwáátáá yɔwʊ. 24 Márɩ́yám nɩ Yúúsífu bɩɩ́ yá saráa ɖéé yaa Tɩ́ɖáá wáá mará káa barɩɩ́ yɛ: « Tɩ́babatɩ tɩlé náá alíkukumɩ bilé.» 25 Ɖa ké náá unyii ʊbá la ɖé Yerúsalɛ́ɛmɩ bɩ yi wʊ naa Simeyɔ́ɔn. Unyii má la tógó, nɩ́ kɩ laá Mwáátáá lemíŋ nɩ kɩ baa sáatɩ waa Mwáátáá káa bɩ́ɩ́ pɛ Isɩrayɛ́ɛlɩ yɛ. Kɩ́nɛ́ɛ́ Ɖacɩrɩ-cɩrɩ yɛkɛ la ɖe úbó. 26 Kɩ́nɛ́ɛ́ Ɖacɩrɩ-cɩrɩ yɛkɛ ŋ́ka lɛɛ kɩ míní wʊ naa waá bɩ́ɩ́ kpó ɖáánɩ́ kɩ́ ká waa Tɩ́ɖáá káa wɛ́ɛ́ náá ʊ bɩ́ɩ́ tɔ́nɩ́ yɛ, wɩ́ɩ́ ńsá Kírísito. 27 Kɩ́nɛ́ɛ́ Ɖacɩrɩ-cɩrɩ yɛkɛ ŋ́ka kɔ́nɩ Simeyɔ́ɔn Mwáátáácénɖe pooni. Sáatɩ waa Yeésu ɖɩ́náá nɩ únyí káa ɖáánɩ wʊ naa bɩ́ yá wʊ yaa Tɩ́ɖáá wáá mará káa barɩɩ́ náá bɩ́ yawʊ yɛ, 28 Simeyɔ́ɔn ka gba úbú kɩ́ bá ʊ́ŋáánɩ́ kɩ nyɔ́ḿ Mwáátáá kí gí náá:
29 «Mɩ́ɖáá, wáánɩ́mɩ ɩ lafʊ cíkaa sɩ́wáá alɩkáwʊlɩ́:
ɩ́ bɩ́ɩ́ fétéé canɩ́ ḿmɛ́ sɩ́wáá útóóyálɩ́ ŋ́kpó ɖiwonɖini.
30 Ɖoómi nnyimíŋ ká sɩ́wáá ɖɩpɛnɖɛ,
31 ɖɩpɛnɖɛ ɖaa áa kpɩɩrɩɩ binyii kɔ́kɔ́ nyimíni yɛ:
32 Wɩ́ɩ́ ń bɩ́ɩ́ ɖáá sáá kɩ́tɩ́ɩ́ páá wáá zamáamɩ wáá ɖɩmatɩ́rɩ, nɩ́ Isirayɛ́ɛlɩ, sɩ́wáá zamáa, wáá ɩ́kpɩ́lɩ́ɩ́.
Yaa Simeyɔ́ɔn káa lóloo Yeésu bo yɛ
33 Ɖa yá Yeésu ɖɩ́náá nɩ únyí bítí, yaa báa lólóó úbó yɛ. 34 Simeyɔ́ɔn ŋ́ka jé bɩ alɩbárɩ́ka nɩ kɩ soó Márɩ́yám Yeésu nyí náá: «síbúu má bó binyii ɖabata bɩ́ɩ́ lɛ́rɛɛ, nɩ́ ɖa bɩ́ɩ́ ɖáátɩ ɖabata mɛ́tɛ́ ʊ bɩ́ɩ́ sáá Mwáátáá wáá kʊ́ta kʊbá, amá binyii bɩ́ɩ́ yɩ́ɩ́ wʊ. 35 Nɩ́ ʊ bɩ́ɩ́ ɖáá canɩ náá ya bárɩ binyii ɖabata kpɛgɛlɛ́ɛ́mʊ pooni ńnyɛ́, nɩ́ ɩ́sɛ́ Marɩ́yám ɖiwitírí bɩ́ɩ́ ɖáá lóó sɩ́nɛ́ŋkɛ ɖéé ńgaá sa náá sɩ́ yɛ».
Áanɩ, anɖébi úpé
36 Ɖa la kpɛrɛ anɖébi upé ʊba, bɩ yi wʊ naa Áanɩ, wɩ́ɩ́ la sá Fanʊwɛ́ɛlɩ bísɛ́, Asɛɛrɩ wáá kʊ́nakɔ́ɔ pooni. Ʊ la tɩ́nɩɩ pó. Abé alolé nɩ wa karɩnɩ ʊ́já waa wáá mwɛ́ ʊ́wáá kʊ́bísɛ́kʊ́ pooni yɛ, 37 nɩ́ wa karɩ tíkpíípɩ́ɩ́tɩ́ ɖée hálɩ ábé ikuunaa nɩ anaa ka tɩ́ mwɛ́ ʊ́já. Waá nyɛ Mwáátáácénɖeni ʊ ɖé kɩ bóóníí kɩmɔɔ nɩ́ kɩ mɛɛ́ Mwáátáá, kɩ́ yáá Mwáátáá tóóɖi kʊ́yɛ́ɛ́ nɩ ńwɩɩ. 38 Nɩ́ wa fóóní, ɖá sáa máa mɛ́tɛ́, kɩ́ nyɔ́ḿ Mwáátáá, nɩ́ kɩ́ lólóó úbú má lemíŋ ba kɔ́kɔ́ baa naa Mwáátáá ńpɛ Yerúsalɛ́ɛmɩ ɖóŋu yɛ.
Nazarɛ́ɛtɩ wáá ɖɩ́gɔ́rɛ́ɖɩ́
39 Yeésu ɖɩ́náálɩ́mɩ káa tó yaa Tɩ́ɖáá wáá mará káa barɩɩ yɛ, nɩ́ ba gɔ́rɛ Galilée Nazarɛ́ɛtɩ wáá ńɖóní bɩ nɩ Yeésu. 40 Úbú ŋ́ka ɖé kɩ be nɩ kɩ pwáŋgɩ́, kɩ́ gbé ńcɩ́ɩ́ nɩ́ Mwáátáá la ɖé ugbeni.
Yeésu co Mwáátáá cénɖe ʊ́wáá ábé pwí nɩ alé pooni
41 Báanɩ ɖíbé ɖɩ́lá Yeésu ɖɩ́náálɩ́mɩ paa Yerúsalɛ́ɛmɩ ɖábóɖɩ́gɛ́tɛ́rɩ́ wáá jɩ́ŋgáárɩ bó. 42 Sáatɩ waa Yeésu káa kpɛrɛ ábé pwí nɩ alé yɛ, bɩ nɩ wʊ ŋ́ka co Yerúsalɛ́ɛmɩ ɖéé peé la paa baanɩ jɩ́ńgáárɩ́ ʊ́lá yɛ. 43 Jɩ́ŋgáárɩ́ káa tó bɔ́ɔ́nɩ́ yɛ, nɩ́ ba ku, amá bɩjapwa Yeésu ŋ́ka ye Yerúsalɛ́ɛmɩ ɖa ké wɩ́ɩ́náálɩmɩ ká bɛ́ɛ. 44 Bɩ bɩ maatɩɩ́ náá bɩjapwa Yeésu bɩ́ ɖé binyii baa bɩ nɩ bɩ pá yɛ bɔ́ɔ́nɩ́, nɩ́ ba coo ńwɩɩ ŋ́kolóo. Nɩ́ ba búri kɩ bɔɔ́ wʊ bɩ́ɩ́náálɩ́mɩ nɩ bɩ́jɔ́tɔ́lɔ́mɩ ciiga. 45 Amá baá ká wʊ nɩ́ ba gɔ́rɛ Yerúsalɛ́ɛmɩ kɩ lɩɩ ɖé kɩ bɔɔ́ wʊ. 46 Ńwɩɩ ńtáárɩ́ɩ́ ɖáárɩ nɩ́ ba ká wʊ Mwáátáácénɖeni ʊ ka bɩmarámínlí ciiga kɩ gbii yaa báa lólóó yɛ nɩ́ kɩ barɩɩ́ bɩ alembí. 47 Ba kɔ́kɔ́ la gbii yaa wáa la lólóó yɛ kɔ́ bítí ɖéé wáa kɩ́ɩ́tɩ́ɩ́ nɩ ńcɩ́ɩ́ yɛ. 48 Únyí nɩ wɩ́ɩ́náá káa ká wʊ yɛ nɩ́ ɖa yá bɩ bítí nɩ́ únyí ka barɩɩ wʊ naa: «Ḿbúu batɩɩ bó nɩ a yá tɩ́ ɖée? Ḿmɛ́ nɩ sɩ́ɩ́náá kɔ́ ɖɩmaatɩɩrɩ táa ɖée bɔɔ́ sɩ́ yɛ. 49 Nɩ́ wa kɩ́ɩ́ bɩ naa: «Batɩɩ bo nɩ́ na bɔɔ́ mɩ́. Ná nyí náá ɖa barɩɩ ńɖéé mɩ́ɩ́náá cénɖé nɩ? 50 Amá baá ŋú yaa wáa ɖé kɩ soo bɩ yɛ.
51 Yeésu ŋ́ka ɖe bɩ kɩ gɔ́rɛ Nazarɛ́ɛtɩ. Nɩ́ wa yáá yaa báá laa yɛ. Nɩ́ únyí ka bá yaa kɔ́kɔ́ yá yɛ ʊkpɛŋgɛlɛ́ɛ́ɖɩ nɩ. 52 Yeésu lɩɩ be nɩ kɩ cɩ́ɩ́tɩ́ɩ́ nɩ kɩ́ yáḿ Mwáátáá nɩ biyii nyimíní.