Ro Mayad nga Balita nga Ginsueat ni
JUAN
Haunang mga Bisaea
Daya hay isaea pa gid nga pagsaysay parti sa kabuhi ni Jesus tag nag-adto imaw iya sa kalibutan. Ro nagsueat kara hay si Juan nga ginapatihan it kaeabanan nga si Juan nga isaea sa 12 ka sumueunod ni Jesus. Kon kamat, owa tanan ginadaeha ni Jesus ro anang 12 ka sumueunod kundi ro 3 eang ag isaea eon si Juan sa 3 ngaron (Mk 5:37, 9:2 ag 14:33). Isaea man imaw sa mga nakasaksi ku kamatayon ni Jesus sa krus (Jn 19:35). Kon amat, may ginsambit si Juan parti sa sangka sumueunod ni Jesus pero owa nana ginhingadli (Jn 13:23-25, 20:2-8 ag 21:20-24). Kaeabanan sa mga mangin-aeamon sa Bibliya hay nagapati nga ro ay Juan nga ginapatungdan kato hay ro ana man mismo nga kaugalingon.
Ro pilang ka istorya nga ginsueat dikara sa Juan hay pareho man sa mga ginsueat sa Mateo, Markos ag Lukas, pero kaeabanan ku nasueat dikara hay owa sa ibang mga libro ngaron. Sangkiri ea’t-a nga mga milagro nga ginhimo ni Jesus ro ginsueat ni Juan kumpara sa ginsueat ku iba. Ro rason karon hay dahil nga mas gusto ni Juan nga isueat kon sin-o gid si Jesus ag kon ano ro anang ginaturo kaysa sa kon ano ro anang mga ginhimo. Ginsueat ni Juan rayang pagsaysay ku kabuhi ni Jesus “agod magpati kamo nga si Jesus hay imaw ro Maneueuwas nga ginpromisa it Dyos ag imaw ro Unga it Dyos. Ag tungod sa inyong pagtuo kana hay magakabuhi kamo hasta sa owa it katapusan paagi sa inyong maeueot nga kaangtanan kana.” (20:31).
Gusto gid ni Juan nga masayran it mga tawo nga si Jesus hay bukon eang it tawo kundi Dyos nga nagpakatawo (1:14). Bago pa imaw nagpakatawo, imaw hay “kaibahan eon it Dyos” ag ro pagkadyos it Dyos hay ana man (1:1). May eangitnon imaw nga pagkadaeayawon nga tanda nga imaw ro Owa Gid it Kapareho nga ginpadaea iya it Dyos Ama (1:14). Gin-ako ni Jesus nga ana gid mismo nga ama ro Dyos, ag “ro pagkadyos it Dyos hay ana man” (5:18) Ginsueat man ni Juan ro 7 ka “Ako ro” nga tawag ni Jesus sa anang kaugalingon: Ako ro pagkaon nga nagatao it minatuod nga kabuhi (6:35), Ako ro iwag nga nagatao it kahayag sa paino-ino it mga tawo iya sa kalibutan (8:12), Ako ro pwertahan (10:9), Ako ro mayad nga manogbantay nga nagadipara gid ku akong mga karnero (10:11), Ako ro may gahom nga magbanhaw sa mga patay ag ako ro gatao kanda it kabuhi nga owa it katapusan (11:25), Ako mismo ro aeagyan paadto sa Ama. Ako man ro gapahayag kon ano ro matuod parti sa Dyos ag Ako ro gatao it kabuhi nga owa it katapusan (14:6) Ako ro puno it ubas (15:5)
Ag syempre, ro pinakabantog nga bersikuko sa Bibliya (Jn 3:16) hay iya sa rayang sueat: “Makaraya ro kabahoe ku paghigugma it Dyos sa mga tawo iya sa kalibutan: ana nga gintao kanda ro anang Unga, ro Owa Gid it Kapareho, agod ro tanan nga magatuo kana hay indi mapaimpyerno kundi may kabuhi nga owa it katapusan.”
Pagpaathag kon paalin ro paghuyap ni Juan it oras sa rayang anang ginsueat:
Sa mga ginsueat sa Mateo, Markos ag Lukas, ro gin-gamit sa paghuyap it oras hay pareho sa paghuyap it mga Judio. Gaumpisa sanda it paghuyap halin sa alas 6 it agahon, ngani ro alas 7 hay ginatawag nanda nga ‘sa primerong oras’ ag ro truadlaw hay ‘sa ika-6 nga oras’ ag iba pa. Ro mga Romano hay naggamit man kara, pero kon amat hay pareho sa atong paghuyap ro andang ginagamit, kapin gid sa mga dukomento. Gaumpisa sanda it paghuyap halin sa alas 12 it tungang gabii o alas 12 it udtruadlaw. Kon makaruyon ro paghuyap, ro ‘sa primerong oras’ hay ala una it aga-aga o ala una it hapon, ro ‘sa ika-6 nga oras’ hay alas 6 it agahon o alas 6 it gabii. Dahil abo nga mga dinag-on nga nag-istar si Juan sa guwa it nasyon nanda nga mga Judio (pareho sa Efeso ag sa Isla it Patmos), may mga mangin-aeamon nga nagapati nga ro anang gin-gamit sa paghuyap it oras sa rayang anang ginsueat hay ana it mga Romano. Ro sangka halimbawa kara hay sa 19:14, kon siin gin-gamit nana ro ‘sa ika-6 nga oras’ tag gintugyan ni Pilato si Jesus sa mga suldado agod nga ieansang sa krus. Pero klaro sa Markos 15:25 nga alas 9 it agahon gineansang si Jesus sa krus. Ngani tungod ginsueat ni Juan sa 19:14 nga si Jesus hay idto pa’t-a sa atubang ni Pilato sa ika-6 nga oras, nagakahueugan nga ro anang gin-gamit dikato sa paghuyap hay ana it mga Romano, nga alas 6 it agahon. Bukon it posible nga ana ra it Judio nga paghuyap dahil kon sa andang paghuyap hay udtruadlaw eo’t-a ra.