Ro Mayad nga Balita nga Ginsueat ni
Mateo
Haunang mga Bisaea
Raya nga libro hay ginsueat it isaea sa mga apostoles ni Jesu-Kristo nga si Mateo ro ngaean. Kato nga tyempo, ro nasyon it Roma ro nagagahom ku nasyon it mga Judio ag ro mga Judio hay ginapabayad gid it buhis sa gobyerno it Roma. Nagabuoe ro mga Romano it mga Judio nga andang ginaswelduhan agod mangin andang manogsukot it buhis. Ugaling abo sa mga manogsukot ngato it buhis hay nagapanukot it sobra-sobra kaysa sa dapat isukot ag anda rato dayon nga ginakupit. Mawron nga nagamaeanggaranon sanda ag ginakuntra sanda ku andang mga kapareho nga mga Judio. Gapanukot it buhis ro pangita ni Mateo bago imaw gintawag ni Jesus agod mangin anang sumueunod. (9:9-13.) Kat nangin sumueunod eon imaw ni Jesus, inaywan eon nana ro anang pangita.
Sa Daan nga Kasueatan, ginpasueat it Dyos sa mga propeta ro parti sa isaeang ka ginpromisa it Dyos nga ipadaea nga mangin Maneueuwas ag Hari. Ro Mayad nga Balita nga ginsueat ni Mateo hay nagapahisayod nga si Jesu-Kristo mismo ro ginatumod ku ginsueat ku mga propeta. Ngani sa aton nga pagbasa ku Mayad nga Balita nga ginsueat ni Mateo, abo nga beses nga mabasa naton raya: “Natabo ra agod matuman ro ginhambae ku mga propeta.” Gusto gid ni Mateo nga maeubtan ku mga kadugo nanang mga Judio kon sin-o gid si Jesus ag magtuo sanda kana. Gusto man nana nga maeubtan gid nanda nga si Jesus ro Maestro nga ginpadaea it Dyos ag ro anang mga ginaturo hay nagatao it matuod nga kahueugan ku tanan nga ginpasueat it Dyos sa Daan nga Kasueatan. Ro anang mga ginaturo hay nagapakita man ku kahueugan it paghari it Dyos sa anang mga pinasahi nga katawhan, ag kon mauno dapat ro andang batasan (kapitulo 5-7). Tag nag-umpisa si Jesus ku anang pagturo ag pagpamayad it mga masakiton hay nagakahueugan rato nga nag-abot eon ro oras nga ro mga tawo hay pwede eon nga ikatapoe sa mga pinasahi nga sinakpan it Dyos (Mateo 3:2 ag 4:17). Pero ro oras ku pag-istar ku tanan nga mga pinasahi nga sinakpan it Dyos kaibahan nana idto sa eangit hay indi pa matabo hasta indi pa mag-abot ro katapusan it kalibutan (Mateo 25:34). Matuod nga ginagamhan it Dyos ro bilog nga kalibutan pero rato eang nga mga naghinuesoe ku andang mga saea ag nagsalig kay Jesus agod maeuwas sa pina ro matapoe sa mga pinasahi nga mga sinakpan it Dyos.
Sa Griniyego, gin-gamit ni Mateo ro “ginharian it eangit” pero sa ginsueat nanday Markos, Lukas ag Juan, ro andang gin-gamit hay ro “ginharian it Dyos”. Pareho man lang karon ro andang kahueugan nga “paghari it Dyos sa anang mga pinasahi nga sinakpan”. Gin-gamit ni Mateo ro “ginharian it eangit” ay ro anang ginasueatan hay mga Judio nga dahil sa andang mabahoe nga pagrespeto sa Dyos hay indi nanda mamitlang ro ngaean it Dyos. Ngani ro gin-gamit lang ni Mateo hay “ginharian it eangit” imbis nga “ginharian it Dyos”.
Sa katapusan nga parti ku ginsueat ngara ni Mateo hay maathag nga ro tanan nga mga sumueunod ni Jesus hay dapat nga magsugid ku Mayad nga Balita parti kana sa bilog nga kalibutan agod ro tanan nga mga tawo hay makasayod parti sa Maneueuwas ag magtuo man sanda kana (Mateo 28:16-20).