लुका (🎥) 6

सावातोम्‍खा-लेन्‌ओ अ़तुक्‌वादा सेन्‍माय़ङ

मत्‍ति १२:१-८; मर्कुस २:२३-२८

येसु यहुदिचिओ सावातोम्‍खा-लेन चाखा लाम लियाङ्‌सा म़खाराङा। खोक्‍कोसोओ अ़चुकाखेङ्‌पाचिआ चाओ अ़खाक अ़लाकि अ़चुछुक्‌आ नुक्‌याङ्‌सा अ़चा। २ खोन्‌ओसा देम्‌कापाङ फरिसिचिआ म़लोचि, “सावातोम्‍खा-लेन्‌दा देकि य़ङ्‌हुप्‌आ मुमा म़प़निन्‌ओचि मोचिआ अ़मुयाङ?”

३ येसुआ मोचि म़लासुलोचि, “आराङ्‌ओ दाउद हाङ खोन्‍कि खोसोओ अ़यावाचि साम़सुवाङाओ ग़रि खो दे चुवा? दि खानानिन्‌आ साम्‍कालिन्‌दा मान्‍खिप्‍त़युक्‍तुम? ४ खोसाआ ना निनाम्‍हाङ ब़क्‍खाखिम्‌दा वाङाकि काब़क्‍पादाङ्‌का नि साङ्‌आछाङ चामा मान्‍नुयाङ्‌ओ निनाम्‍हाङ प़माय़ङ पेम्‍पाक लारुकि चो, खोन्‍कि अ़यावाचिछाङ प़चि।” ५ खोन्‍कि येसुआ मोचि म़लोचि, “म़नाओ अ़छा सावातोम्‍खा-लेन्‌ओछाङ अ़हाङ्‌पा ओ।”

अ़छुक छोवाखाराओ म़ना अ़नुसाओ

मत्‍ति १२:९-१४; मर्कुस ३:१-६

६ नि अ़क्‌तात सावातोम्‍खा-लेन्‌दा येसु यावायोक्‍खिम्‌दा म़खाराकि म़चिन्‍तुङुचि। मोदा अ़क्‍छा अ़चुप्‍ताङ्‌छुक छोवाखाराओ म़नाछाङ युङाङा। ७ सावातोम्‍खा-लेन्‌दा येसुआ मो म़ना नुसुनालो लाहि पाक्‍मा निकिना मोसाओ अ़य़ङ्‌हुप काचिन्‍पाचि खोन्‍कि फरिसिचिआ खोक्‍को अ़सुक्‍ताङा। ८ मोचिओ अ़चुमिन्‍मादाओ य़ङ अ़तुप्‍ताकि येसुआ अ़छुक छोवाखाराओ म़ना अ़लोवा, “झारासोओ अ़चुबुदा पुवालोन्‍ताकि बाना!” खोन्‍कि खो पुवालोन्‍ताकि अ़चुबुदा बाना। ९ खोन्‍किना येसुआ मोचि म़सेनुचि, “अ़ङ्‌का अ़क्‌तात य़ङ खानानिन सेन्‍नानिन। सावातोम्‍खा-लेन्‌दा नुलोक च़मा नु हे अ़त्‍लो च़मा नु? ह़ङ्‌म़ङ लेन्‍मा नु हे, ह़ङ्‌म़ङ सेत्‍मा नु?” १० खोन्‍कि खोक्‍कोसाआ मोचि अ़चुऱङ्‌कोप्‍नि म़चोउचि खोन्‍कि मो म़ना अ़लोवा, “आम्‍छुक फेसु!” खोसाआ अ़छुक फेसु खोन्‍कि बुयावाङा लासालिसा! ११ ओ अ़खाकि फरिसिचि अ़चुमाइसुङ्‌आ पुन्‍तुदोचि खोन्‍कि येसु दे मुमादोत निकिना यायोक्‍मा अ़पुक्‍ता।

येसुआ बारकापाङ अ़चुकाखेङ्‌पाचि म़छेन्‍तुचिओ

मत्‍ति १०:१-४; मर्कुस ३:१३-१९

१२ खोन्‍किना अ़क्‌लेन येसु यामात्‍सि भ़ऱदु म़खाराकि नाम्‍तात्‍लो निनाम्‍हाङ्‌एदा याम़मारा। १३ अ़वाय़ङ लिसाकि खोक्‍कोसाआ अ़चुकाखेङ्‌पाचि म़बुत्‍तुचिकि मोचिएदाओ बारकापाङ म़छेन्‍तुचि खोन्‍कि खोक्‍कोसाआ मोचि छाम्‍माय़ङ्‌नि ऩङ्‌छाङ म़पाक्‍तुचि।

१४ ओवात्‍नि छेन्‍माय़ङ्‌चि बारकापाङ ओचिङा ओ: येसुआ पत्रुस अ़ऩङ अ़पाक्‍ताओ सिमोन, सिमोन्‌ओ अ़निछा अन्‍द्रियास, याकुब, युहन्‍ना, फिलिप, बारथोलोमाइ, १५ मत्‍ति, थोमा, अल्‍फयस्‌ओ अ़छा याकुब, सिमोन कनानि। १६ याकुब्‌ओ अ़छा यहुदा खोन्‍कि यहुदा इस्‍करियोत, खोसाआ येसु लाप्‍तुप़चि।

येसुआ ब़द्‍धेकापाङ म़नाचि म़नुसुचिओ

मत्‍ति ४:२३-२५

१७ येसु अ़चुकाखेङ्‌पाचिएनान भ़ऱदुङ्‌का म़धाकि अ़क्‌तात अ़तेम्‍मादा म़एवा। मोदा ब़द्‍धे काखेङ्‌चि म़याआङा। यहुदिया खोन्‍कि यरुसलेम्‌ओ झारा दात्‍निदाङ्‌का खोन्‍कि धियाङ्‌वामाओ अ़केम्‌दा छुक्‍ताङाचिओ तुरोस खोन्‍कि सिदोन धिखाहुप्‌दाङ्‌का म़ताओ ब़द्‍धे म़नाचि म़याआङा। १८ मोचि येसुओ अ़ताया एन्‍सि खोन्‍कि सारिमाचिदाङ्‌का नुलुसि निम्‍पाङ म़तायुङ्‌सा। खोन्‍कि पोप्‍ताओ लावाआ लाउचिकि दुखा म़तोक्‍ताङाओ म़नाचिछाङ म़नुवा। १९ झारा म़नाचिआ खोक्‍को नोप्‍मा अ़लाप्‍ता। देकिनालो खोक्‍कोएदाङ्‌का सावा लोन्‍ताकि झाराकापाङ म़नुवाङा।

आलाङ्‌मिओ म़ना खोन्‍कि चाअ़त्‍मादा काछुक म़ना

मत्‍ति ५:१-१२

२० खोन्‍कि येसुआ अ़चुकाखेङ्‌पाचि म़चोउचिकि म़य़ङा,

“मान्‍तोक्‍कादाचि ओ! खानानिन आसिखा कातोक्‌चि ओ। देकिनालो निनाम्‍हाङ्‌ओ अ़चुहाङ्‌होन आम्‍नुओङा ओ। २१ ओन्‍ग़रि साकास़चि, खानानिन आसिखा कातोक्‌चि ओ, देकिनालो आम्‍नुओ बुक खा। ओन्‍ग़रि खानानिन काखाप्‌चि ओ, खानानिन आसिखा कातोक्‌चि ओ, देकिनालो खानानिन त़इन। २२ अ़ङ्‌का म़नाओ अ़छा त़त़ङ्‌ङाङाऩङ्‌ओसा म़नाचिआ खानानिन ऩङाऩछिरिन, ऩलोइसिन्‍खाइसिन, ऩसुङ्‌तिन खोन्‍कि खानानिन अ़अ़त्‍पा म़ना निकिना ऩलोक्‍नानिमिन्‌नालो खानानिन आसिखा कातोक्‌चि ओ।

२३ मोन्‍ग़रि ऩङानुसानिन्‍चिन खोन्‍कि तान्‍तानिन, देकिनालो निनाम्‍मादु आम्‍नुओ सिरिफा तोक्‍पो युङ्‌याङ। देकिनालो अ़चुसुन्‍तुम्‌चिआछाङ निनाम्‍हाङ्‌य़ङ खाकालुचि मोवात्‍निङा दुखा म़प़चिओ।

२४ मेन अ़चाअ़त्‍मादा त़छुक्‍तिन कातोक म़नाचि ओ! देकिनालो खानानिन्‌आ आम्‍नुओ सोम्‍सुवाओ ह़ङ्‌म़ङ झारा त़तोक्‍तुम्‌चिउम। २५ अ़चाअ़त्‍मादा त़छुक्‍तिन ओन्‍ग़रि बुक काखाचि ओ! देकिनालो खानानिन मान्‍चामाङ त़युङिन। अ़चाअ़त्‍मादा त़छुक्‍तिन ओन्‍ग़रि काइचि ओ! देकिनालो खानानिन त़खाविन खोन्‍कि त़पारिन। २६ अ़चाअ़त्‍मादा त़छुक्‍तिन झारा म़नाचिआ देम्‍खा खानानिन नुलोक ऩचोन्‍तिन! देकिनालो मो म़नाचिओ अ़चुसुन्‍तुम्‌चिआछाङ सोज्‍जेओ निनाम्‍हाङ्‌य़ङ खाकालुचि मोवात्‍निङा म़चोन्‍तुङुचि।

ङेङ्‌चिछाङ सोमातुक्‍माचिदोत

मत्‍ति ५:३८-४८; ७:१२

२७ मेन अ़ङ्‌य़ङ काएन खानानिन अ़ङ्‌का लोनानिन, आम्‍नुओ ङेङ्‌चि सोमातुक्‍तानुम्‍च़म, खोन्‍कि खानानिन चिप्‍माकाकात्‌चि नुलोक मुवानुम्‍च़म। २८ खानानिन माङ्‌काहिम्‌चि आसिखा पुवानुम्‍च़म। खानानिन अ़त्‍लो कामुचिओ निम्‍पाङ यामारानिन। २९ खोसाआ अ़क्‌तात आम्‍खोम्‍ताङ्‌मादा त़फेङ्‌नालो नि आम्‍खोम्‍ताङ्‌माछाङ तात्‍तु प़, आम्‍बोप्‍खु खात्‍मा कालाम आम्‍लोक्‍छुम्‌छाङ खात्‍मा प़। ३० झारा खाना कादोत्‌चि प़चि, आम्‍सामाचि काखात्‌चि साङ्‌एदाङ्‌काछाङ मान्‍लादोत्‌दोचि। ३१ नि म़नाचिआ खानानिन देत्‍नि ऩमेत्‍तिन्‍प़न्‍नेनि त़मिनिन्‌येन मोवात्‍निङा खानानिन्‌आछाङ नि म़नाचि मुवानुम्‍च़म।

३२ खानानिन सोमाकातुक्‌चि ओन्‍ङा सोमात़तुक्‍तुम्‍च़म्‌नालो खानानिन्‌आ दिसु सिरिफा त़तोक्‍तुम? खोचि सोमाकातुक्‌चि ना हेवामिचिआछाङ सोमाम़तुक्‍तुचि। ३३ खानानिन नुलोक कामुचि ओन्‍ङा नुलोक त़मुम्‍च़म्‌नालो खानानिन्‌आ दिसु सिरिफा त़तोक्‍तुम? हेवामिचिछाङ मोवात्‍नि ना म़च़। ३४ खानानिन ऩलासिन्‍प़न्‍कानि त़मित्‍तुम्‍च़म्‌ओ म़नाचि ओन्‍ङा नाक त़प़म्‍च़म्‌नालो खानानिन्‌आ दिसु सिरिफा त़तोक्‍तुम कि? हेवामिचिआछाङ म़प़चिओओन लामा तोक्‍माओ निकिना नाक म़प़चि।

३५ मेन ङेङ्‌चि सोमातुक्‍तानुम्‍च़म, मोचि नुलोक मुवानुम्‍च़म खोन्‍कि नाक कादोत्‍चिदाङ्‌का लामातोक्‍मानि मान्‍मिन्‍माङ नाक पुवानुम्‍च़म। मोवात्‍नि त़च़न्‌नालो खानानिन्‌आ अ़धिवाङ सिरिफा त़तोक्‍तुम, खोन्‍कि खानानिन झारादाङ्‌का तोक्‍पो निनाम्‍हाङ्‌ओ अ़छाचिनि ऩलोन। देकिनालो आलाङ मान्‍प़कादाचि खोन्‍कि अ़अ़त्‍पाचिछाङ निनाम्‍हाङ्‌आ सोमाम़तुक्‍तुचि। ३६ आम्‍नुओ पापा निनाम्‍हाङ देत्‍नि सोमाकातुक म़मुयाङ, खानानिन्‌छाङ मोवात्‍निङा सोमाकातुक लिमादोत।

निचिओ छ़ङ्‌मान्‍छेन्दानिन

मत्‍ति ७:१-५

३७ नि म़नाचि छ़ङ्‌मान्‍छेन्‍दानुम्‍च़म, खोन्‍कि खानानिन्‌छाङ निनाम्‍हाङ्‌आ छ़ङ्‌ऩछेन्‍तिमिन। निचि मान्‍ह़त्‍दानुम्‍च़म, खोन्‍कि निनाम्‍हाङ्‌आछाङ खानानिन ऩह़त्‍नानिमिन। निचिआ अ़फिसाओ लेत्‍तापुवानुम्‍च़म खोन्‍कि निनाम्‍हाङ्‌आछाङ खानानिन्‌आ त़फिसुम्‌ओ ऩलेत्‍तिन्‍प़न। ३८ पुवानुम्‍च़म, खोन्‍कि निनाम्‍हाङ्‌आछाङ खानानिन ऩप़न। खोक्‍कोसाआ ना स़क्‌याङ्‌सा, ङाङ्‌याङ्‌सा थोक्‍खात्‌याङ्‌लो आम्‍नुओ बोकोङ्‌दा च़लोक ऩपाक्‍तिन्‍प़न। खाउ हाक्‍खाआ नि म़नाचि खानानिन त़हाक्‍तुम्‍च़म, मो हाक्‍खाआङा खानानिन्‌छाङ निनाम्‍हाङ्‌आ ऩलासिन्‍हाक्‍तिन।”

३९ येसुआ मोचि ओवाको दोय़ङ्‌लाछाङ खाम़एत्‍तुचि, “दि दोप्‍म़क्‌आ दोप्‍म़क म़ना तित्‍मा र? मोवात्‍नि तित्‍तुनालो मोचि ह़वाङ्‌माङ होक्‍लुम्‌दा अ़वाङ्‌चिन्‍खात्‍चिन कि? ४० काखेङ अ़काचिन्‍पाएदाङ्‌का तोक्‍पो अ़लिनिन, मेन खोसाआ झारा खेङ्‌सुचिउकि खो अ़काचिन्‍पावात्‍निङा लिमा ऱ।

४१ देकि खाना आम्‍निछाओ अ़म़क्‌दाओ चाच़ङ त़खाङु, मेन आप्‍पि आम्‍म़क्‌दाओ स़ङ्‌द़क त़खान्‌योन? ४२ आम्‍म़क्‌दा स़ङ्‌द़क याक्‌याङ्‌नालो देत्‍नि खाना आम्‍निछा लोमा त़ऱ, ‘अ़ङ्‌का आम्‍म़क्‌दाओ चाच़ङ लोइसुङ्‌ने?’ खानानिन कोङ्‌क़त्‌वाचि ओ! बुया आम्‍नुओ म़क्‌दाओ स़ङ्‌द़क लोइसानुम, खोन्‍कि आम्‍नुओ निछाचिओ अ़चुम़क्‌दाओ चाच़ङ नुलोक त़खाम्‌कि लोन्‍मा त़ऱम।

स़ङ्‌ताङ खोन्‍कि मोसोओ अ़सिवा

मत्‍ति ७:१७-२०; १२:३४-३५

४३ अ़नुवाक स़ङ्‌ताङ्‌आ अ़अ़त्‍पा अ़सिवा अ़सिसुन ना अ़अ़त्‍पा स़ङ्‌ताङ्‌आ अ़नुवाक अ़सिवा सिसु। ४४ झारा स़ङ्‌ताङ मोसोओ अ़सिवादाङ्‌का सिन्‍तुम। म़नाचिआ त़ङ्‌खोक्‌वाताङ्‌दाङ्‌का ना वासि ना अङ्‌गुरा अ़ला। ४५ अ़नुवाक म़नाआ अ़साकोङ्‌वादा कोउओ अ़नुवाक य़ङ्‌दाङ्‌का अ़नुवाक य़ङ्‌चि लोइसुचि। अ़अ़त्‍पा म़नाआ अ़साकोङ्‌वादा कोउओ अ़अ़त्‍पा य़ङ्‌दाङ्‌का अ़अ़त्‍पा य़ङ्‌चि लोइसुचि। देकिनालो साकोङ्‌वादा म़भेप्‍ताओ य़ङ्‌चि म़नाओ अ़दोदाङ्‌का म़लोन।

ह्‍वाखालाओ छ़ङ्‌चि

मत्‍ति ७:२४-२७

४६ अ़ङ्‌का लोनानिन्‌वात्‍नि त़च़न्‍मिन्‌नालो देकि खानानिन्‌आ अ़ङ्‌का ‘हाङ्‌पो, हाङ्‌पो’नि त़लोङाङाऩङ? ४७ साङ अ़ङ्‌काएदा ताकि अ़ङ्‌य़ङ्‌चि एनुचि खोन्‍कि मोचि मुचि, मो दियाको म़ना ओ निकिना अ़ङ्‌का खानानिन खाङ्‌मेत्‍नानिन। ४८ खो अ़क्‍छा खिम कामु म़नावाको ओ। मोसाआ ह्‍युहुत्‌युतारि तुकिना अ़खिम्‌ओ छ़ङ लुङ्‌छ़ङ्‌दा युङ्‌सु। वाधुप ताकि धुङ्‌सानुछाङ मो खिम चारुलो मुओसाआ वाधुप्‌आ मो तुङ्‌मा मान्‍ऱदो। ४९ मेन साङ्‌आ अ़ङ्‌य़ङ एनुकि मोवात्‍नि अ़च़निन, मो छ़ङ मात्‍द़ङ्‌ओ बाखादा खिम कामु म़नावात्‍निङा ओ। चाक्‌वा मो खिम्‌दा धुङ्‌सा खोन्‍किना च़क्‍नि तेइसुकि चाअ़त्‍लो भुङ्‌साखारा।”

लुका ६:१-१६

लुका ६:१७-३६

लुका ६:३७-४९