Surat buat Anak Ibrani
Pengawit
Indik Surat buat Anak Ibrani
Surat Ibrani puniki katulis buat anake sane pracaya kapining Sang Hyang Yesus, utamane anak asli Bangsa Yahudi, sane pada kasambat anak Ibrani. Sane nulis surate puniki nenten tios anak Yahudi sane mabasa Yunani tur uning pisan indik cakepan Prajanjian Lawas. Ring surate puniki kapracayaan ring cakepan Prajanjian Lawas kabandingang sareng kapracayaan ring Sang Hyang Yesus. Daging surate puniki katulis kadasarin antuk tata cara anak Yahudi mabakti kapining Sang Hyang Tunggal, turmaning daging surate puniki akeh kaketus saking cakepan Prajanjian Lawas. Anake sane nulis wiadin sane nerima surate puniki ngresep pisan indik agama Yahudi.
Kawentenan Jamane Ritatkala Surate Katulis
Anak sane nulis lan sane nerima surate puniki meneng ring Eropa Selatan lan Timur Tengah jamane idumun. Manut para wikan, surate puniki katulis sadereng tahun pitung dasa (70) Masehi, kirang langkung petang dasa (40) tiban sasampun Sang Hyang Yesus maurip malih sekadi jati mula. Duk surate puniki katulis, Genah Agung Mabaktine dereng kauug olih Bangsa Roma sane nyajah Bangsa Yahudi.
Surate puniki katulis nganggen basa Yunani, krana duk punika basane irika sane lumrah kaanggen olih para anake ring sekancan negeri sane kajajah olih Bangsa Romawi. Paindikan puniki ngranayang akeh anake prasida ngresepang napi sane katulis ring surate puniki.
Tatujon lan Unteng Surate
Wenten kalih tatujon utama ring surate puniki:
1) Buat ngedengang indik Sang Hyang Yesus punika Rsi sane ageng, sane sempurna, lan aturan sane pamuput buat nebus dosan-dosan iragane. Punika mawinan Sang Hyang Yesus nenten tios dasar Prajanjian Anyar sane lebih becik; Prajanjian Lawas sampun kaganti tur jagi ical.
2) Buat nikain anake sane nerima surate puniki mangda:
Pageh pracaya kapining Sang Hyang Yesus.
Nglanturang pasamuane sareng anak lianan sane pracaya.
Nenten mawali ring kapracayaan sane lawas, inggih punika pula-pali ring Prajanjian Lawas.
Unteng surate puniki inggih punika:
1) Pengajahan indik Sang Hyang Yesus sane utama.
2) Nikain mangda pageh pracaya kapining Sang Hyang Yesus.
3) Piteket mangda nenten mabalik ring pula-pali kapracayaan sane lawas; setata eling kapining karahayuan malantaran Sang Hyang Yesus.
Daging Utama
Sekadi puniki daging utama surate puniki:
a. 1:1-4 Pengawit: Sang Hyang Pengardi sampun masabda malantaran Putran Idane
b. 1:5—2:18 Sang Hyang Yesus agungan kapining malekat
c. 3:1—4:13 Sang Hyang Yesus agungan kapining dane Musa
d. 4:14—8:13 Sang Hyang Yesus agungan kapining makasami Rsi Penglingsir Agung sadereng Ida
e. 9:1—10:39 Kaagungan Sang Hyang Kristus
f. 11:1—12:29 Kautamaan kapracayaan
g. 13:1-25 Pitutur lan baos pamuput
Surat Puniki Kasalin ka Basa Bali
Pidaging surate puniki kaambil saking Cakepan Suci sane asli. Sane mangkin surate puniki kasalin dados basa Bali madya mangdane aluh karesepang. Surate puniki nenten tios pengajahan sane patut, krana pidagingnyane kasalin manut basa asli.
Paindikan ring sor puniki nenten wenten ring basa asli, nanging kaimbuhin mangda aluh karesepang. Minakadi:
- Judul-judule nujuin daging pengajahane.
- Catetan ring sor sane madaging tanda sekadi puniki [aa] tatujone nerangang indik lengkarane punika.
- Lengkara sane macetak sendeh ring surate puniki maarti lengkarane punika nenten wenten ring surat sane asli. Lengkarane punika kaimbuhin mangdane iraga prasida ngresepang napi sane katuek saking surat asline.
- Kruna sane nganggen tanda bintang [*] kajelasin ring kamus sane wenten ring dorin surate puniki.
- Lengkara sane wenten tulisan cakepan lianan umpamane: Lukas 19:10. Artine lengkarane punika kaambil saking cakepane punika.