Dane Stepanus Mabela Raga ring Arepan Pengadilan Agama Yahudine
7
Raris rsi penglingsir agung mataken ring dane Stepanus sapuniki,
“Napike yakti sekadi punika?”
2 Dane Stepanus masaur sapuniki,
“Duh para semeton lan bapak-bapak,
pirengin ja atur titiange!
Idumun Sang Hyang Pengardi Sane Maha Agung,
ngedengang angga ring dane Abraham,
leluhur iragane.
Duk punika,
dane kari meneng ring Wawidangan Mesopotamia sadereng dane makisid ka Kota Haran.
3 Sang Hyang Pengardi masabda ring dane sapuniki,
‘Kalain ja negeri lan penyamaan ceninge!
Luas ja cening ka negeri ane lakar pitujuhin Nira!’
4 “Sane mangkin dane luas saking Negeri Kasdim tur meneng ring Kota Haran kantos ajin danene padem.
Sang Hyang Pengardi raris mrentahang dane Abraham makisid ka Negeri Israel puniki,
inggih punika genah iragane meneng mangkin.
5 Duk dane Abraham maurip,
alengkat ja tanahe puniki nenten kapicayang olih Sang Hyang Pengardi dados druen danene.
Nanging Sang Hyang Pengardi masemaya jagi ngicen tanahe puniki dados druen dane tur soroh sentanan danene,
yadiastun duk punika dane dereng madue oka.
6 Raris Sang Hyang Pengardi masabda ring dane Abraham sapuniki,
‘Para sentanan ceninge bakal dadi krama tamiu ane nongos di negerin anak len.
Ditu ia makejang lakar kadadiang parekan nista tur kasengsarain kanti samas (400) tiban mekelone.
7 Nanging Nira bakal ngukum bangsa ane nadiang ia makejang parekan nista.
Disubane keto ia makejang lakar pesu uli negerine ento lan mabakti kapining Nira dini.’
8 Irika raris Sang Hyang Pengardi ngicen tanda indik janjin Idane inggih punika dane Abraham sareng soroh sentanan danene musti kasunat.
Punika mawinan,
duk dane Abraham madue oka sane mapesengan Isak,
dane nyunat okan danene tatkala mayusa kutus dina.
Kenten pada dane Isak nyunat okan danene,
inggih punika Yakub.
Tur dane Yakuba pada nyunat makaroras okan danene,
inggih punika anake sane dados leluhur iragane sami.
9 “Sasampune kenten para leluhur iragane punika iri ati kapining semetonnyane sane mapesengan Yusup,
tur dane Yusup kaadol dados parekan ka Mesir.
Nanging Sang Hyang Pengardi nyarengin dane
10 kantos kabebasang saking kasengsaran danene.
Samaliha Ida mapaica wara nugraha lan kawicaksanaan ritatkala dane ring ajeng Piraun raja Negeri Mesir.
Rajane punika ngangkat dane Yusup dados wakilnyane sane nguasain Negeri Mesir saha purin raja Mesir.
11 Duk punika,
wenten masan kakirangan ajengan ring saluirin Negeri Mesir lan Negeri Kanaan kantos anake sami sengsara pisan.
Irika para leluhur iragane sane meneng ring Kanaan punika nenten polih ajengan.
12 “Ritatkala punika dane Yakub mirengin ring Mesir wenten gandum.
Dane nikain para okan danene,
nenten tios para leluhur iragane,
luas mrika.
Duk punika galah kapertama para leluhur iragane luas ka Mesir.
Yadiastun ipun sami tangkil ring ajeng dane Yusupe,
ipun sami nenten uning indik sirake sujatine dane Yusup.
13 Ritatkala galah sane kaping kalih ipun sami luas ka Mesir,
dane Yusup nyeritayang ring para semetonnyane indik ragan danene nenten tios Yusup,
semeton ipune sami.
Sasampune kenten,
dane Yusup nyeritayang ring Piraun indik makasami semeton danene.
14 Irika raris dane Yusup nunden para semeton danene mangda mapagin bapan danene,
inggih punika dane Yakub,
sareng makasami kaluarga lianan sane akehne telung benang (75) diri.
15 Raris dane Yakub sareng makasami kaluargannyane makisid ka Mesir,
tur irika leluhur iragane punika meneng kantos padem.
16 Tur sawan dane Yakub sareng okan-okan danene punika kabakta mawali ka Kota Sikem.
Raris dane kakubur ring kuburan sane katumbas idumun olih dane Abraham nganggen jinah perak.
Kuburane punika katumbas saking soroh sentanan dane Hemor ring Kota Sikem.
17 “Kaceritayang mangkin sampun nampek galahe Sang Hyang Pengardi nglaksanayang janjin Idane ring dane Abraham.
Bangsan iragane sampun ngancan ngakehang ring Mesir.
18 Sue pisan sasampun dane Yusup maurip,
wenten raja anyar sane mamrentah irika.
Rajane punika nenten uning indik dane Yusup sane dados pemimpin idumun.
19 Irika rajane punika madaya corah tur nyiksa leluhur iragane;
ida maksa leluhur iragane ngutang anak alit-alit sane wawu lekad mangdane padem.
20 “Duk punika dane Musa lekad,
inggih punika anak alit sane alep bagus ring ajeng Sang Hyang Pengardi.
Telung bulan suene dane kapiara ring jeron reraman danene.
21 Tur sasampune dane Musa kakutang,
irika raris putri raja Negeri Mesir ngambil dane kadadosang okan idane praragan.
22 Dane Musa kaajahin sekancan kawicaksanaan anak Mesir,
lan dane dados anak sane madue kuasa ring sekancan baos lan parilaksana.
23 “Ritatkala dane Musa sampun mayusa petang dasa (40) tiban,
manah danene meled mangdane nyingakin para semeton danene,
inggih punika anak Bangsa Israel.
24 Risedek punika dane Musa nyingak wenten anak saking warga Mesir nyiksa anak Israel.
Dane Musa raris mela anake sane kasiksa saha ngamademang anak Mesire punika.
25 Dane Musa ngaden bangsan danene jagi ngerti indik Sang Hyang Pengardi jagi ngrahayuang ipun malantaran dane.
Nanging ipun sami nenten ja ngerti indik punika.
26 Benjangne dane malih nyingakin kalih anak Israel masiat,
tur dane ngutsahayang ngadungang ipun saha mabaos sapuniki,
‘Boyake ragane masemeton?
Ngudake ragane masiat?’
27 “Nanging anake sane nyagurin semetonnyane punika nuludang dane Musa saha mabaos sapuniki,
‘Nyenke ane ngangkat ragane dadi pemimpin lan akim buat tiang makejang?
28 Apake ragane dot ngamatiang tiang buka ngamatiang anak Mesire dugas dibi?’
29 Ritatkala dane Musa mirengin baos anake punika,
dane Musa raris malaibang raga saking Negeri Mesir tur meneng ring Negeri Midian.
Irika dane madue kalih putra.
30 “Sasampune petang dasa (40) tiban dane Musa ring negeri Midian,
irika wenten malekat Sang Hyang Pengardi ngrauhin dane ring genah embangb nampek Gunung Sinai.
Malekate punika marupa geni sane ngendih ring bet-bete sane madui.
31 Dane Musa angob ritatkala nyingakin paindikane punika.
Raris dane nampekin genine mangda dane pedas uning napike sujatine punika.
Irika dane mirengin suaran Sang Hyang Tunggal sane masabda sapuniki,
32 ‘Nira ene Sang Hyang Pengardi ane kasembah olih leluhur ceninge;
Nira ane kasembah olih Abraham,
Isak lan Yakub.’
Raris dane Musa ngejer krana jejeh tur nenten bani malih nyingakin geni sane ngendih punika.
33 Malih Sang Hyang Tunggal masabda sapuniki,
‘Elus ja sandal ceninge ento!
Krana tongos ceninge majujuk ditu tanah ane suci.
34 Nira suba nyuryanin panjak Nirane kalintang kasiksa di Mesir.
Buina Nira suba mirengin panjak Nirane masasambatan ditu,
tur Nira tedun buat mebasang ipun sami.
Ento mawinan,
mai ja cening!
Nira bakal ngutus cening kemu ka Mesir.’”
Pararudan 3:5-10.
35 Raris dane Stepanus nglanturang mabaos malih sapuniki “Dane Musa punika taen katulak olih Bangsa Israele antuk baos sapuniki,
‘Nyenke ane ngangkat ragane dadi pemimpin lan akim buat tiang makejang?’
Yadiastun dane katulak olih Bangsa Israele,
nanging dane tetep kautus olih Sang Hyang Pengardi malantaran malekate sane ngedengang raga ring bet-bete sane madui.
Tatujone mangda dane mimpin lan mebasang Bangsa Israele.
36 Dane Musa punika sane nuntun Bangsa Israel mangda matilar saking Mesir malantaran ngedengang praciri lan paindikan-paindikan sane ngangobin ring Mesir.
Kenten pada dane ngedengang paindikan sane ngangobin ring Segara Barak lan ring genah embang kantos petang dasa (40) tibanc.
37 Dane Musa pada mabaos kapining Bangsa Israel sapuniki,
‘Sang Hyang Pengardi jagi ngutus adiri saking bangsan iragane mangda dados sinoman sekadi tiang’. Pengeling-eling 18:15,18,19.
38 Dane Musa puniki sane sampun sareng-sareng leluhur iragane ring genah embange punika.
Dane sane mirengin sabdan malekate ring Gunung Sinai;
irika dane nerima sabda sane ngicen urip saking Sang Hyang Pengardi mangda kawartayang buat iraga sami.
39 “Nanging,
leluhur iragane nenten kayun satinut ring dane.
Ipun sami nulak dane tur ring manahnyane meled mawali ka Mesir.
40 Ipun sami mabaos kapining dane Harun rakan dane Musane sapuniki,
‘Karyanin ja togog-togog para dewa mangdane dados pemimpin titiange sami.
Duaning titiang nenten uning sekadi napike kawentenan I Musa sane nuntun titiang sami matilar saking tanah Mesir.’
Pararudan 32:1 Ipun sami mabaos sapunika krana dane Musa sue pisan ring muncuk Gunung Sinai.
41 Duk punika,
para leluhur iragane ngaryanin togog panak lembu.
Raris ipun sami ngaturang aturan buat togoge punika saha makarya pesta mangda ngagungang togog pakaryan tangannyane praragan.
42 Punika mawinan Sang Hyang Pengardi matilar tur manggiang ipun sami nyungsung bintang-bintang di langite.
Paindikan punika manut sekadi sane katulis ring cakepan para sinomane sapuniki,
‘Duh kita,
anak Israel!
Petang dasa (40) tiban kita di genah embang.
Kita nampah tur ngaturang aturan beburon irika,
boya ja buat Nira.
43 Nanging kita ngaba tenda buat nyungsung dewa Molokd,
tur ngaba togog bintang dewa Repane,
Tusing ada len togog-togog ane gae kita lan sungsung kita.
Ento mawinan Nira bakal ngutang kita joh kanti ngliwatin Negeri Babel.’”
Amos 5:25-27.
44 Dane Stepanus nglanturang mabaos sapuniki,
“Duk para leluhur iragane kari ring genah embang punika,
tenda sucine punika kakaryanin manut tuntunan saking Sang Hyang Pengardi,
sekadi conto sane sampun kaedengang ring dane Musa.
Irika ipun sami madue tenda sucif agung dados ciri ipun kasarengin olih Sang Hyang Pengardi.
45 Sasampune kenten,
leluhur iragane makta tendane punika ritatkala dane Yosua ngantinin dane Musa dados pemimpin ipun sami ka negerine puniki.
Ipun prasida ngrebut tanahe puniki krana Sang Hyang Pengardi ngusir bangsa-bangsa nenten Yahudi sane meneng iriki.
Punika mawinan,
tendane punika kari kantos jaman Daud dados raja.
46 Raja Daud kicen wara nugraha saking Sang Hyang Pengardi.
Punika mawinan raja Daud nunas kapining Ida mangda kicen ngwangun puri buat Sang Hyang Pengardi sane kasembah olih dane Yakub.
47 Nanging pamuputne okan raja Daud nenten tios raja Salomo sane ngwangun puri buat Sang Hyang Pengardine punika.
48 Yadiastun sapunika,
Sang Hyang Maha Luhur nenten ja meneng ring puri sane kawangun olih tangan manusa.
Sekadi pengandikan sinomane puniki:
49 Sang Hyang Tunggal masabda sapuniki,
‘Langite ento singasanan Nirane,
tur gumine ento paenjekan cokor Nirane.
Kita tusing ja nyidang ngwangun puri buat Nira
utawi ngwangun genah buat Nira masandekan.
50 Sujatine,
tangan Nirane sane ngardi makejang ene.’”
Yesaya 66:1-2.
51 Dane Stepanus malih nglanturang mabaos kapining soroh pengadilan agamane sapuniki,
“Jerone sami anak sane bengkung!
Manah lan kuping jerone empet kapining sabdan Sang Hyang Pengardi.
Jerone pateh sekadi leluhur jerone krana setata nulak Roh Sang Hyang Pengardi.
52 Sekancan para sinoman Sang Hyang Pengardi sampun kasiksa olih para leluhur jerone.
Samaliha ipun ngamademang anake sane dumunan ngortiang indik sapengrauh Parekan Sane Patut saking Sang Hyang Pengardi.
Nanging sane mangkin jerone sampun nyerahang Ida kapining musuhe tur ngamademang Ida.
53 Jerone sami sampun nerima ukum agama iragane sane kanikayang olih Sang Hyang Pengardi malantaran malekat Idane,
nanging jerone nenten satinut kapining ukume punika.”
Dane Stepanus Kapademang olih para Pemimpin Agama Yahudine
54 Sasampune mirengin baos dane Stepanuse,
irika para sekan pengadilane punika sakit ati tur duka pisan kapining dane Stepanus.
55 Nanging dane Stepanus sane kaebekin olih Roh Sang Hyang Pengardi nyengenget ka langite tur dane nyingakin kaagungan Sang Hyang Pengardi.
Kenten pada dane nyingakin Sang Hyang Yesus ngadeg ring sisi kenawan Sang Hyang Pengardine.
56 Raris dane Stepanus mabaos sapuniki,
“Sujatine titiang nyingak langite mabukak lan Sang Putraning Manusa ngadeg ring sisi kenawan Sang Hyang Pengardi.”
57 Para sekan Pengadilan Agama Yahudine punika nekepin kupingnyane saha makaikan raris sareng-sareng nyergep dane Stepanus.
58 Ipun sami maid dane ka jaban kotane raris nimpugin dane nganggen batug.
Anake sami sane nyaksiang paindikan punika ngingsanang jubah ring anak truna sane mapesengan Saulus.
59 Ritatkala ipun sami nimpugin dane Stepanus,
dane nunas ica sapuniki,
“Duh Sang Hyang Yesus,
terima ja roh titiange!”
60 Irika raris dane Stepanus matimpuh raris majeritan antuk suara keras kapining Sang Hyang Yesus sapuniki,
“Duh Sang Ratu Agung,
sampunang ja ipun sami nanggung dosane puniki!”
Sasampune dane mabaos sapunika,
raris dane padem.